4 loại thực phẩm đáng ăn sau tiết Thu phân: Rau cúc đứng thứ 4, loại số 1 nhiều người thường "né"

Trong quan niệm dưỡng sinh của người Trung Quốc, một chế độ ăn đơn giản, sử dụng nhiều thực phẩm tự nhiên luôn được xem là nền tảng để duy trì sức khỏe. Không nhất thiết phải tìm đến những sản phẩm đắt tiền, nhiều món ăn rất quen thuộc trong căn bếp gia đình cũng có thể cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi.

Sau tiết Thu phân, thời tiết thường chuyển dần sang khô và mát hơn. Đây cũng là thời điểm nhiều người quan tâm hơn đến những món ăn dễ tiêu hóa, giàu chất xơ và có nhiều nước. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng không có một loại thực phẩm nào có thể tự mình kéo dài tuổi thọ hay “thanh lọc” cơ thể. Lợi ích sức khỏe đến từ tổng thể chế độ ăn, vận động, giấc ngủ và lối sống.

Dưới đây là 4 thực phẩm bình dân đáng đưa vào thực đơn mùa thu.

4. Rau cúc - loại rau thơm nhưng nhiều người chưa biết tận dụng

Rau cúc, hay còn gọi là tần ô, là loại rau quen thuộc trong nhiều bữa cơm Việt. Rau có mùi thơm đặc trưng, thường được dùng để nấu canh, nhúng lẩu hoặc xào cùng các nguyên liệu khác.

Điểm đáng chú ý của loại rau này là chứa chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Khi được đưa vào bữa ăn thường xuyên với lượng phù hợp, rau xanh nói chung góp phần tăng chất xơ, giúp khẩu phần đa dạng hơn và hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa.

Trong y học cổ truyền, rau cúc còn được nhắc đến với nhiều công dụng như thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, đây là những quan niệm thuộc phạm vi y học cổ truyền và không nên hiểu thành khả năng điều trị bệnh theo y học hiện đại.

Một cách chế biến đơn giản là nấu rau cúc với thịt bằm hoặc tôm. Rau cũng có thể kết hợp với trứng để tạo thành món ăn nhanh, có thêm nguồn protein và phù hợp với bữa cơm gia đình.

3. Khoai mỡ - củ dân dã nhưng giàu dưỡng chất

Khoai mỡ thường bị xem là món ăn dân dã, song loại củ này cung cấp tinh bột, chất xơ và một số vitamin, khoáng chất. Có thể dùng khoai mỡ để nấu canh, hấp hoặc chế biến thành nhiều món ăn khác.

Nhiều người gọi khoai mỡ là “củ trường thọ” hoặc ví như “nhân sâm của người bình dân”. Cách gọi này chủ yếu mang tính truyền miệng, không có nghĩa khoai mỡ có khả năng kéo dài tuổi thọ. Giá trị thực tế của khoai mỡ nằm ở việc đây là nguồn thực phẩm cung cấp carbohydrate và chất xơ, có thể giúp bữa ăn đa dạng hơn. Khi kết hợp với thịt, cá, tôm hoặc các loại rau khác, món ăn cũng trở nên cân đối hơn về mặt dinh dưỡng.

Với người đang kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết, lượng khoai ăn trong ngày vẫn cần được tính trong tổng khẩu phần tinh bột, thay vì cho rằng thực phẩm này có thể ăn không giới hạn.

2. Củ sen - món quen thuộc trong những bát canh mùa thu

Củ sen thường xuất hiện trong các món canh, món hầm hoặc món xào. Đây cũng là nguyên liệu được người Trung Quốc sử dụng nhiều trong các món ăn mùa thu.

Củ sen cung cấp carbohydrate, chất xơ và một số vitamin, khoáng chất. Khi nấu thành canh, thực phẩm này còn góp phần bổ sung nước cho khẩu phần, phù hợp với những ngày thời tiết khô hanh.

Theo quan niệm truyền thống, củ sen được cho là có tác dụng bổ phổi, dưỡng âm và làm dịu tình trạng khô trong mùa thu. Tuy nhiên, những cách diễn giải này nên được hiểu trong bối cảnh y học cổ truyền, không nên biến thành lời khẳng định rằng ăn củ sen có thể điều trị bệnh hô hấp hoặc cải thiện giấc ngủ.

Một bát canh củ sen nấu cùng thịt nạc, sườn hoặc các loại đậu có thể trở thành món ăn vừa dễ dùng vừa bổ sung thêm nhiều nhóm chất.

1. Khoai lang - món số 1 nhưng không phải ai cũng thích

Trong số những thực phẩm bình dân được nhắc đến nhiều vào mùa thu, khoai lang thường nằm trong nhóm đáng chú ý nhờ giàu chất xơ và dễ chế biến.

Khoai lang không phải ngũ cốc theo phân loại thực vật mà là một loại củ giàu tinh bột. Dù vậy, nó thường được dùng như nguồn carbohydrate thay thế một phần cơm, bún hoặc bánh mì trong nhiều chế độ ăn. Khoai lang cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất. Chất xơ trong khoai lang có thể hỗ trợ sức khỏe đường ruột, đồng thời giúp tạo cảm giác no lâu hơn.

Một số loại khoai lang, đặc biệt khoai lang màu tím, còn chứa các hợp chất chống oxy hóa như anthocyanin. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc ăn khoai lang có thể “chống lão hóa” theo nghĩa ngăn cơ thể già đi.

Khoai lang cũng có thể được luộc, hấp hoặc nướng. Trong đó, cách chế biến đơn giản thường giúp hạn chế lượng dầu, đường và muối được bổ sung vào món ăn. Điều đáng lưu ý là không phải ai cũng nên ăn quá nhiều khoai lang. Người dễ đầy bụng, khó tiêu, mắc một số bệnh lý chuyển hóa hoặc cần kiểm soát khẩu phần carbohydrate nên cân đối lượng ăn phù hợp.

Từng chia sẻ trên báo VnExpress, bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, Trung tâm Giáo dục Truyền thông Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết nếu khẩu phần hằng ngày đã cung cấp đủ rau xanh và trái cây chín thì không nhất thiết phải phụ thuộc vào viên bổ sung vitamin C. Ông cũng nhấn mạnh việc phối hợp nhiều loại rau quả giúp cơ thể nhận được đa dạng vitamin và khoáng chất.

Quan điểm này cũng phù hợp với nguyên tắc dinh dưỡng hiện đại: thay vì tìm một món ăn có khả năng “trường thọ”, điều quan trọng hơn là xây dựng khẩu phần đa dạng, cân đối giữa tinh bột, protein, chất béo, rau củ và trái cây.

Thực tế, rau củ quả cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ. Một chế độ ăn thiếu rau quả có thể khiến khẩu phần thiếu hụt một số vi chất cần thiết. Ngược lại, ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm giúp hạn chế nguy cơ phụ thuộc quá nhiều vào một nguồn dinh dưỡng duy nhất.

Ăn theo mùa nhưng đừng hiểu thành “ăn càng nhiều càng tốt”

Điểm chung của rau cúc, khoai mỡ, củ sen và khoai lang là đều dễ tìm, giá tương đối bình dân và có thể kết hợp linh hoạt trong bữa ăn.

Một chế độ ăn tốt cho sức khỏe lâu dài thường không cần quá cầu kỳ. Ăn đa dạng, tăng rau củ và chất xơ, lựa chọn nguồn tinh bột phù hợp, bổ sung đủ protein, hạn chế thực phẩm quá nhiều muối, đường và chất béo, đồng thời duy trì vận động mới là nền tảng đáng tin cậy hơn để chăm sóc sức khỏe.

Vì thế, nếu đang tìm những món vừa rẻ vừa dễ chế biến sau tiết Thu phân, 4 cái tên trên hoàn toàn có thể xuất hiện trong thực đơn. Rau cúc đứng thứ 4, khoai mỡ và củ sen ở nhóm giữa, còn khoai lang là lựa chọn quen thuộc ở vị trí đầu bảng. Nhưng thay vì kỳ vọng một món ăn có thể “trường thọ”, hãy coi chúng như những mảnh ghép nhỏ trong một chế độ ăn đa dạng và hợp lý.