3 sai lầm dinh dưỡng phổ biến ở người bệnh ung thư

Nhiều người bệnh ung thư vẫn nhịn ăn, kiêng thịt đỏ hoặc cắt bỏ tinh bột vì tin rằng có thể "bỏ đói" khối u. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những quan niệm này có thể gây hại nhiều hơn lợi.

Nhịn ăn để "bỏ đói" khối u

Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở người bệnh ung thư. Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không có nguồn dinh dưỡng để phát triển.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và mỡ do chính cơ thể người bệnh phân hủy.

Việc giảm ăn kéo dài khiến cơ thể mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.

Theo chuyên gia, mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói" khối u mà là bảo đảm cơ thể được cung cấp đủ năng lượng để chống chọi bệnh tật và đáp ứng điều trị hiệu quả.

Kiêng hoàn toàn thịt đỏ

Không ít người bệnh loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê ra khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này khiến khối u phát triển nhanh hơn.

Tuy nhiên, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.

Nếu kiêng tuyệt đối trong thời gian dài, người bệnh có nguy cơ thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.

Các khuyến cáo quốc tế cho thấy việc hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến sẵn, nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.

Chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên sử dụng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời cần đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt.

Cắt bỏ hoàn toàn đường và tinh bột

Theo bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, "đường nuôi tế bào ung thư" là quan niệm được nhiều người truyền tai nhau. Vì vậy, không ít bệnh nhân cắt hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u.

Tuy nhiên, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả các tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.

Khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.

Đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, tình trạng thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Bác sĩ Trang khuyến cáo người bệnh vẫn cần bổ sung carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Trong khi đó, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.

Dinh dưỡng là một phần quan trọng trong quá trình điều trị ung thư. Chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng.

"Người bệnh không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng"- bác sĩ Trang lưu ý.