20 ảnh hiếm thời nhà Thanh: Bức hình duy nhất còn lại của Hoàng đế Quang Tự, phim ảnh đã lừa ta thế nào

Những bức ảnh lịch sử thời nhà Thanh đã tái hiện chân thực diện mạo của một thời đại. Trong ký ức của nhiều người, triều Thanh thường bị xem là giai u tối của lịch sử Trung Hoa. Thông qua những bức ảnh cũ này, chúng ta có cơ hội nhìn lại xã hội, con người và phong tục tập quán của thời ấy một cách chân thực hơn.

Ngày nay, nhiều bộ phim truyền hình cổ trang đã phóng đại và lý tưởng hóa quá mức hiện thực lịch sử, thường khắc họa những người nghèo nhưng ăn mặc sạch sẽ, chỉnh tề, hoàn toàn đánh mất tính chân thực của thời đại.

Quan sát trang phục trong ảnh có thể thấy những người xung quanh không đeo tràng hạt, chỉ nhân vật trung tâm mới có. Dựa vào phù hiệu và dải mũ, tuy không thấy sự khác biệt quá rõ, nhưng tràng hạt với Phật đầu không lớn. Theo quy định nhà Thanh, quan văn từ ngũ phẩm trở lên và quan võ từ tứ phẩm trở lên mới được đeo tràng hạt, còn áo khoác vai chỉ dành cho nhị phẩm trở lên. Vì vậy, người trong ảnh ít nhất cũng là quan nhị phẩm, thậm chí dựa vào số lượng tùy tùng đi theo, rất có thể là Tổng đốc là quan chức cấp cao một phương.

Triều Thanh đã đặt nền móng cho bản đồ lãnh thổ Trung Quốc hiện đại, mở mang bờ cõi, công lao không thể phủ nhận. Thời Khang – Càn thịnh thế, sức mạnh quốc gia của Trung Hoa rất đáng gờm, thu hút các nước đến cống nạp. Lãnh thổ ngày nay có được, triều Thanh đóng góp rất lớn. Dù cuối thời Thanh trải qua các phong trào cải cách như Dương vụ vận động, Duy tân Mậu Tuất, Cách mạng Tân Hợi… và cuối cùng không cứu vãn được triều đại, nhưng mỗi nỗ lực đều để lại bài học quý giá cho tiến trình hiện đại hóa Trung Quốc. Hậu thế dễ chỉ ra sai lầm, nhưng ở thời điểm đó, mấy ai có thể nhìn thấu tương lai?

Nhiều người cho rằng đó là phi tần, nhưng xét trang phục đơn giản và giày dép không phải kiểu hoa bồn để, khả năng cao đây là một ma ma chứ không phải phi tần của hoàng đế.

Những người không bó chân rất có thể là phụ nữ Mãn Châu, một người trong số đó có thể là chính thất. Hai người bó chân xung quanh có khả năng là phụ nữ Hán, có thể là tiểu thiếp. Từ phong tục và trang phục, có thể suy đoán gia chủ là người Bát Kỳ, thuộc tầng lớp quan lại, bởi người Mãn không được phép kinh doanh. So với trang phục gọn nhẹ của phụ nữ hiện đại, vải vóc lụa là thời Thanh tinh xảo và xa hoa hơn rất nhiều.

Người phụ nữ lớn tuổi ngồi ở vị trí cao nhất mặc trang phục đặc biệt, đó là áo dành riêng cho cáo mệnh phu nhân do triều đình ban, biểu trưng cho địa vị và thân phận cao quý.

Hình ảnh này tái hiện sinh hoạt đời thường của dân chúng thời ấy, chân thực và gần gũi.

Phong tục này được cho là xuất phát từ Phủ Điền (Phúc Kiến), phản ánh tập quán hôn lễ địa phương.

Theo quan niệm thời đó, đao phủ không mài đao, bởi tin rằng nếu mài, tội nghiệt sẽ rơi vào người chém; còn không mài, tội lỗi sẽ quy cho thanh đao.

Quan phục kỳ lạ, bím tóc đều là dấu ấn đặc trưng của văn hóa bím tóc nhà Thanh.

Các nữ sinh sắp tốt nghiệp đứng chụp ảnh lưu niệm, đánh dấu bước tiến của giáo dục nữ giới.

"Tam thốn kim liên" từng được xem là chuẩn mực thẩm mỹ của tầng lớp quý tộc, rồi lan rộng trong dân gian, gây tổn hại nghiêm trọng cả thể xác lẫn tinh thần cho vô số phụ nữ.

Dù hình ảnh mờ nhòe, đây được giới sử học xác nhận là bức ảnh duy nhất còn tồn tại của Quang Tự Hoàng đế, mang giá trị lịch sử vô cùng đặc biệt.

Nhưng vẻ đẹp ấy thường đi kèm những hủ tục đau lòng như bó chân, để lại tổn thương sâu sắc cho phụ nữ trong xã hội phong kiến.