1km chục tiệm trà sữa: Bán đắt thì khách chê, bán rẻ thì mình khóc

Trong 3 năm trở lại đây, thị trường trà sữa có lẽ là ngoại lệ của ngành F&B tại Trung Quốc bởi nếu quán ăn, quán cà phê thi nhau… dẹp tiệm thì trà sữa lại khác. Những con phố từng chỉ có vài thương hiệu trà sữa, nay nhanh chóng được “phủ kín” bởi hàng loạt cửa hàng mới, từ chuỗi lớn đến quán nhỏ lẻ.

Với người tiêu dùng, đây không khác gì “thiên đường lựa chọn” mà mức giá càng rẻ. Nhưng kèm theo đó lại là nỗi buồn của không ít chủ quán trà sữa - những người đang phải chật vật tồn tại trong một cuộc chiến khốc liệt về giá và lưu lượng khách.

Bán đắt thì khách chê, bán rẻ thì mình khóc

Zhang Li - Chủ một cửa hàng trà sữa tại thành phố Hàng Châu, chia sẻ rằng chỉ trong bán kính khoảng 1km quanh quán, anh có tới gần 10 đối thủ cạnh tranh, tức là gần 10 quán trà sữa khác.

“Trước đây, tôi có thể bán một cốc trà sữa với giá 18 NDT (khoảng 63.000 đồng) mà vẫn có lời. Nhưng giờ nếu giữ mức giá đó, khách sẽ đi ngay sang quán khác” - Zhang Li nói.

Để giữ chân khách, anh buộc phải giảm giá xuống còn 12-13 NDT (khoảng 42.000-45.000 đồng) cho 1 ly trà sữa, thậm chí tham gia các chương trình khuyến mãi trên app giao đồ ăn với mức giá thấp hơn, đồng nghĩa với lợi nhuận càng mỏng. Tuy nhiên, chi phí nguyên liệu, mặt bằng và nhân công gần như không giảm, khiến lợi nhuận ngày càng bị bào mòn. Tình cảnh của Zhang Li không phải cá biệt.

Liu Yan - Một chủ quán trà sữa tại Quảng Châu, cho biết cô từng đặt hết kỳ vọng lẫn tương lai của mình vào quyết định khởi nghiệp với tiệm trà sữa. Nhưng chỉ sau một năm, Liu Yan đã “vỡ mộng” vì bài toán kinh doanh khó hơn nhiều so với tưởng tượng.

“Nếu không giảm giá, tôi sẽ không có khách hàng vì các thương hiệu lớn đều có nhiều chương trình ưu đãi tại cửa hàng và trên ứng dụng đặt đồ ăn. Nhưng nếu chấp nhận giảm giá để có khách thì gần như không còn lãi. Có những ngày, tôi bán được rất nhiều đơn nhưng cuối cùng tính ra lợi nhuận chỉ đủ trang trải chi phí nhân công, vận hành và nguyên liệu” - Liu Yan chia sẻ.

Cô cho biết mức giá trung bình hiện nay tại tiệm trà sữa của cô đã giảm khoảng 10 NDT/cốc (khoảng 35.000 đồng), thấp hơn đáng kể so với thời điểm mới mở.

Không chỉ áp lực về giá bán, các chủ quán còn phải cạnh tranh về tốc độ ra sản phẩm mới và chi phí marketing. Wang Jun, người điều hành một cửa hàng nhượng quyền của một thương hiệu trà sữa lớn, cho biết anh phải liên tục cập nhật menu theo xu hướng để không bị tụt lại.

“Mỗi tháng đều có đồ uống mới, topping mới. Nếu không theo kịp, khách sẽ thấy nhàm chán và chuyển sang quán khác” - Wang Jun nói. Tuy nhiên, việc đổi mới menu liên tục cũng đồng nghĩa với chi phí thử nghiệm và rủi ro tồn kho tăng cao.

Wang Jun cũng tiết lộ rằng các chương trình khuyến mãi trên nền tảng giao đồ ăn đang trở thành “con dao hai lưỡi”. Để xuất hiện ở vị trí nổi bật, cửa hàng phải chấp nhận giảm giá sâu hoặc trả phí quảng cáo cao.

“Có những đơn hàng trên ứng dụng giảm tới 30-40%, nhưng nếu không tham gia thì gần như không có khách online” - anh cho biết. Điều này khiến biên lợi nhuận vốn đã mỏng, lại càng mỏng hơn nữa.

Ai sẽ là người trụ lại được?

Đằng sau những hơi thở dài của các chủ quán trà sữa là bức tranh chung của thị trường đồ uống đang ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Theo các báo cáo ngành, số lượng cửa hàng trà sữa tại Trung Quốc đã tăng vọt trong những năm gần đây, kéo theo sự phân mảnh mạnh mẽ. Nhiều thương hiệu mới gia nhập thị trường với chiến lược giá thấp để nhanh chóng giành thị phần, tạo ra cuộc đua “ai rẻ hơn” thay vì “ai tốt hơn”.

Các chuỗi lớn cũng không đứng ngoài cuộc. Họ liên tục tung ra các dòng sản phẩm giá thấp để thu hút nhóm khách hàng nhạy cảm về giá, đặc biệt là học sinh, sinh viên và dân văn phòng. Điều này vô tình đẩy các cửa hàng nhỏ vào thế khó, khi họ không có lợi thế về quy mô để giảm chi phí nguyên liệu hay vận hành.

Ngoài ra, làn sóng sa thải hay những khó khăn của nền kinh tế cũng ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng. Người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu, khiến các sản phẩm mang tính “tự thưởng” hoặc “ăn uống cho vui” như trà sữa trở nên dễ bị cắt giảm. Trong bối cảnh đó, việc giảm giá trở thành công cụ gần như bắt buộc để duy trì lượng khách, dù điều này làm suy giảm lợi nhuận toàn ngành.

Một số chuyên gia nhận định rằng thị trường trà sữa đang bước vào giai đoạn “thanh lọc”, nơi những cửa hàng không đủ sức cạnh tranh sẽ dần bị loại bỏ. Những thương hiệu có khả năng kiểm soát chi phí, xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả và tạo được sự khác biệt mới có thể trụ lại lâu dài.

Quay lại với Zhang Li, anh cho biết mình vẫn đang cố gắng duy trì cửa hàng bằng cách tối ưu chi phí. Tuy nhiên, anh cũng thừa nhận rằng tương lai vẫn rất bấp bênh.

“Khách thì được lợi vì giá rẻ và nhiều lựa chọn, nhưng với chúng tôi, mỗi ngày đều là một cuộc chiến để tồn tại” - Zhang Li nói.

Sự bùng nổ của trà sữa đã mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít hệ lụy. Khi mỗi con phố đều có hàng loạt cửa hàng mọc lên, cuộc vui của khách hàng lại trở thành nỗi lo của người bán. Và trong cuộc đua giảm giá không hồi kết, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Cứ thế này, liệu ai sẽ là người trụ lại sau cùng?

(Nguồn: SCMP)