1 nam sinh mắc ung thư tuyến giáp di căn khi mới 15 tuổi: Vì sao bệnh ngày càng trẻ hóa?

Một bệnh viện trực thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải, Trung Quốc, gần đây tiếp nhận một bệnh nhân ung thư tuyến giáp mới 15 tuổi. Khi được chẩn đoán, bệnh nhân đã xuất hiện di căn hạch cổ bên. Khi bác sĩ hỏi về lịch sinh hoạt của em, câu trả lời từ gia đình khiến nhiều người chú ý: “Từ khi học cấp 2, cháu gần như chưa bao giờ đi ngủ trước 1 giờ sáng. Thức khuya trong thời gian dài đã trở thành chuyện bình thường”.

Ngày 21/10/2026, Trung tâm Ung thư Quốc gia Trung Quốc công bố báo cáo Phân tích đặc điểm độ tuổi mắc mới và tử vong do khối u ác tính ở người dân Trung Quốc năm 2024. Báo cáo cho thấy ung thư tuyến giáp đứng thứ ba về số ca mắc mới trong các bệnh ung thư tại nước này.

Vì sao ngày càng nhiều người trẻ mắc ung thư tuyến giáp? Làm thế nào để bảo vệ tuyến giáp?

Người trẻ mắc ung thư tuyến giáp ngày càng nhiều

Những năm gần đây, tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp tại Trung Quốc liên tục tăng. Theo dữ liệu do Trung tâm Ung thư Quốc gia công bố năm 2024, số ca ung thư tuyến giáp mới mỗi năm đã lên tới 466.100, đưa căn bệnh này lên vị trí thứ ba trong số các bệnh ung thư có tỷ lệ mắc cao nhất tại Trung Quốc.

Báo cáo sức khỏe lấy mẫu từ nhóm người khám sức khỏe tại Bắc Kinh năm 2025 cho thấy, chỉ riêng năm ngoái, ung thư tuyến giáp đứng đầu về số bệnh nhân được phát hiện trong quá trình theo dõi, với tỷ lệ phát hiện lên tới 48,08%.

Bác sĩ Khuông Khiết, Phó trưởng khoa kiêm Trưởng khu điều trị ngoại khoa tuyến giáp và mạch máu tại Bệnh viện Thụy Kim, cho biết trong số bệnh nhân đến khám và phẫu thuật hiện nay, người mắc ung thư tuyến giáp dưới 50 tuổi chiếm khoảng 65%. Những bệnh nhân ở độ tuổi 20-30, thậm chí mới ngoài 10 tuổi, ngày càng xuất hiện thường xuyên.

Vì sao ung thư tuyến giáp lại nhắm đến người trẻ? Theo bác sĩ Khuông Khiết, ngoài hiệu ứng phát hiện bệnh nhờ thiết bị siêu âm có độ phân giải cao hơn, việc khám sức khỏe phổ biến hơn và số người đến khám tăng lên, những thay đổi trong lối sống của thế hệ trẻ cũng có thể gây tổn hại âm thầm đến hệ miễn dịch.

Bác sĩ ví hệ miễn dịch của cơ thể như lực lượng cảnh sát, có nhiệm vụ tuần tra và phát hiện, sửa chữa sai sót liên tục. Khi cơ thể phải hoạt động trong tình trạng kiệt sức kéo dài, hàng rào miễn dịch bị suy yếu, tế bào ung thư có thể lợi dụng cơ hội để phát triển.

Theo các bác sĩ, ba yếu tố thường bị ảnh hưởng nhất trong sinh hoạt hiện đại là giấc ngủ, chế độ ăn uống và cảm xúc.

Thứ nhất, các cơ quan trong cơ thể hoạt động ban ngày tạo ra hormone và chất thải chuyển hóa, phần lớn cần được điều hòa và đào thải trong lúc ngủ ban đêm. Thức khuya kéo dài chẳng khác nào tước đi sớm cơ chế tự phục hồi của cơ thể.

Thứ hai, thói quen ăn uống không lành mạnh làm tăng gánh nặng cho cơ thể. Tại phòng khám, các bác sĩ thường gặp người trẻ thừa cân, phụ thuộc vào đồ ăn giao tận nơi và nước uống có đường. Bên cạnh đó, việc nạp quá nhiều i-ốt trong thời gian dài và ưa chuộng thực phẩm nhiều muối cũng là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp.

Thứ ba, áp lực học tập và công việc khiến nhiều người thường xuyên căng thẳng. Tình trạng này không chỉ trực tiếp ảnh hưởng đến hệ thần kinh và nội tiết mà còn có thể gây mất ngủ, tiếp tục làm suy yếu khả năng chống lại bệnh tật của cơ thể.

Làm thế nào để bảo vệ tuyến giáp?

Tự kiểm tra tuyến giáp: Có thể áp dụng cách “nhìn, sờ và nuốt”. Đứng trước gương để quan sát hai bên cổ có cân đối hay bị sưng to không. Sau đó, ngậm một ngụm nước, dùng ngón tay sờ vùng cổ phía dưới rồi nuốt nước để xem có khối nhỏ nào nhô lên bất thường hay không.

Ăn uống cân bằng, tránh ăn quá mức: Mối liên hệ giữa lượng i-ốt và tỷ lệ mắc bệnh tuyến giáp có dạng đường cong chữ U, nghĩa là thiếu hoặc thừa i-ốt đều không tốt. Nếu bác sĩ không yêu cầu dùng muối không bổ sung i-ốt, mọi người nên sử dụng muối i-ốt như bình thường và ăn hải sản ở mức phù hợp. Trẻ em không được khuyến nghị sử dụng muối không i-ốt.

Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia: Thuốc lá và rượu bia là những yếu tố nguy cơ quan trọng của nhiều bệnh, trong đó có ung thư tuyến giáp.

Giữ cảm xúc ổn định: Cảm xúc có ảnh hưởng đáng kể đến tuyến giáp. Mọi người nên duy trì tâm trạng tích cực, kịp thời giải tỏa cảm xúc tiêu cực, chủ động tham gia các hoạt động xã hội và trò chuyện nhiều hơn với gia đình, bạn bè.

Sinh hoạt điều độ, vận động vừa sức: Tập thể dục thường xuyên giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh, cải thiện chuyển hóa và tăng cường miễn dịch. Ngược lại, thường xuyên thức khuya hoặc thiếu ngủ có thể khiến quá trình tiết và chuyển hóa hormone tuyến giáp mất cân bằng.

Khám sức khỏe định kỳ: Bệnh tuyến giáp thường khởi phát chậm và kéo dài, vì vậy cần kiểm tra tuyến giáp định kỳ, đặc biệt với những người thuộc nhóm nguy cơ cao như từng chiếu xạ vùng cổ từ bên ngoài hoặc điều trị bằng i-ốt phóng xạ I-131; có tiền sử phẫu thuật tuyến giáp hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp; gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp tự miễn; bản thân mắc các bệnh tự miễn khác; hoặc có bệnh chuyển hóa như rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và tiểu đường.

Thuận theo nhịp sinh học tự nhiên, chú ý chế độ ăn uống, ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng không cần thiết là những việc mỗi người có thể chủ động thực hiện. Trở thành người chịu trách nhiệm đầu tiên đối với sức khỏe của chính mình là nền tảng quan trọng để phòng ngừa bệnh tật.