Việt Nam có nhà ga xây trong 18 tháng để kịp sự kiện thế giới, gần 10 năm sau trở thành công trình 5 sao duy nhất cả nước

Nằm ngay giữa lòng thành phố, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 1 km, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng không chỉ là nơi đón đưa hàng chục triệu lượt hành khách mỗi năm mà còn là một phần đặc biệt trong lịch sử phát triển của thành phố. Từ một sân bay do người Pháp xây dựng năm 1940, từng là căn cứ không quân quan trọng trong chiến tranh, sân bay Đà Nẵng đã trải qua nhiều lần chuyển đổi, mở rộng và hiện đại hóa để trở thành một trong ba cảng hàng không quốc tế nhộn nhịp nhất Việt Nam.

Đáng chú ý, đằng sau hình ảnh một sân bay hiện đại ngày nay là một loạt con số đáng chú ý: sân bay có 2 đường cất hạ cánh, nhà ga T1 công suất thiết kế khoảng 6 triệu khách/năm, nhà ga quốc tế T2 ban đầu được thiết kế cho 4 triệu khách/năm nhưng từng phải phục vụ hơn 7,1 triệu lượt khách trong một năm. Năm 2025, riêng T1 phục vụ khoảng 7,5 triệu lượt khách, còn T2 đón 6,81 triệu lượt, cho thấy cả hai nhà ga đều đã phải khai thác vượt công suất thiết kế.

Hơn 80 năm lịch sử: từ sân bay do người Pháp xây dựng

Theo thông tin do Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và ACV công bố, sân bay Đà Nẵng được người Pháp xây dựng từ năm 1940. Trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam, sân bay trở thành một căn cứ không quân quan trọng của quân đội Mỹ và Không lực Việt Nam Cộng hòa.

Sau năm 1975, sân bay được sử dụng chủ yếu cho mục đích quân sự, phục vụ nhiệm vụ quốc phòng - an ninh. Tuy nhiên, cùng với quá trình khôi phục và phát triển kinh tế sau thống nhất, hoạt động hàng không dân dụng tại Đà Nẵng từng bước được khôi phục.

Ngày 26/3/1976, Tổng cục Hàng không dân dụng Việt Nam ban hành quyết định số 88/TC thành lập hàng không dân dụng tại Gia Lâm, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Liên Khương, Buôn Ma Thuột, Phú Bài và Đồng Hới. Đây có thể xem là một trong những dấu mốc quan trọng đưa sân bay Đà Nẵng trở lại với hoạt động hàng không dân dụng sau chiến tranh.

Đến năm 1993, mô hình quản lý các cụm cảng hàng không khu vực được hình thành. Sau đó, cơ cấu quản lý tiếp tục thay đổi theo quá trình tổ chức lại ngành hàng không. Năm 2012, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba tổng công ty cảng hàng không miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Cũng trong giai đoạn này, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng trở thành đơn vị trực thuộc ACV.

Như vậy, lịch sử sân bay Đà Nẵng không đơn thuần là câu chuyện xây một công trình rồi mở rộng dần theo thời gian. Đây là một hạ tầng đã đi qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, từ thời thuộc địa, chiến tranh, giai đoạn quân sự sau năm 1975 cho đến thời kỳ trở thành một cửa ngõ quốc tế phục vụ du lịch và thương mại.

Nhà ga T1 năm 2011: Bước ngoặt hiện đại hóa

Một trong những bước chuyển lớn của sân bay Đà Nẵng diễn ra vào năm 2011, khi nhà ga hành khách mới được đưa vào khai thác.

Theo các thông tin công bố thời điểm đó, nhà ga mới có tổng mức đầu tư khoảng 1.300 tỷ đồng, tổng diện tích sử dụng hơn 36.000 m² và công suất thiết kế khoảng 6 triệu hành khách/năm. Công trình được kỳ vọng giải quyết tình trạng quá tải của sân bay trong bối cảnh lượng khách tăng nhanh.

Việc đưa T1 vào khai thác đã tạo nền tảng cho một giai đoạn tăng trưởng mạnh của sân bay. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau, chính nhà ga này cũng bắt đầu đối mặt với bài toán quá tải khi lượng hành khách tiếp tục tăng nhanh.

Đến năm 2025, T1 đã phục vụ khoảng 7,5 triệu lượt khách, cao hơn 1,5 triệu lượt so với công suất thiết kế 6 triệu khách/năm, tương đương khoảng 125% công suất. Điều này cho thấy áp lực hạ tầng tại sân bay Đà Nẵng không chỉ nằm ở khu vực quốc tế mà đã lan sang cả nhà ga nội địa.

Nhà ga T2 và hình ảnh “đôi cánh hải âu” đặc trưng

Nếu T1 đánh dấu bước chuyển về quy mô thì nhà ga quốc tế T2 lại tạo cho sân bay Đà Nẵng một diện mạo kiến trúc riêng.

Dự án nhà ga quốc tế T2 được khởi công năm 2015 với tổng mức đầu tư khoảng 3.500 tỷ đồng. Nhà ga có diện tích sàn khoảng 48.755 m². Khi đi vào khai thác, T2 được thiết kế với công suất khoảng 4 triệu hành khách quốc tế mỗi năm, với khả năng mở rộng lên 6 triệu khách/năm.

Điểm đặc biệt là công trình được hoàn thành trong khoảng 18 tháng và chính thức đưa vào khai thác ngày 19/5/2017. AHT gọi đây là một “record-breaking terminal construction period”, tức tiến độ xây dựng kỷ lục đối với một nhà ga hàng không tại Việt Nam vào thời điểm đó. Công trình cũng được hoàn thành đúng thời điểm để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2017 diễn ra tại Đà Nẵng.

Khi khánh thành, nhà ga mới có 82 quầy phục vụ thủ tục và 10 cửa khởi hành, được thiết kế để đáp ứng tới 6 triệu hành khách mỗi năm và phục vụ khoảng 1.600 hành khách trong giờ cao điểm.

T2 có kiến trúc đặc trưng với phần mái cong mô phỏng đôi cánh hải âu. Theo đơn vị vận hành, hình ảnh này được lấy cảm hứng từ thành phố biển Đà Nẵng, tạo cho công trình một diện mạo mềm mại và khác biệt so với những nhà ga hàng không thường thiên về các khối hình học lớn.

Không gian bên trong T2 cũng được tổ chức theo hướng mở, tận dụng ánh sáng tự nhiên và đưa các mảng xanh vào công trình. Tư duy thiết kế này sau đó tiếp tục được phát triển trong dự án mở rộng T2 năm 2026.

Một điểm đáng chú ý khác là AHT được thành lập năm 2015 với sự tham gia của các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, đầu tư, hàng không cùng ACV. Theo AHT, đơn vị này là doanh nghiệp tư nhân đầu tiên tại Việt Nam sở hữu và trực tiếp vận hành một nhà ga hàng không hoàn chỉnh.

Những con số cho thấy sân bay Đà Nẵng đã lớn lên nhanh như thế nào?

Tốc độ tăng trưởng hành khách là một trong những dấu ấn rõ nhất của sân bay Đà Nẵng.

Năm 2014, sân bay phục vụ gần 5 triệu lượt hành khách. Chỉ vài năm sau, lượng khách đã tăng mạnh cùng với sự bùng nổ của du lịch Đà Nẵng và sự mở rộng của mạng đường bay quốc tế.

Năm 2019, trước khi đại dịch COVID-19 làm đảo lộn ngành hàng không toàn cầu, sân bay Đà Nẵng đạt 15,5 triệu lượt hành khách, cùng khoảng 99.000 lượt chuyến bay và khoảng 40.000 tấn hàng hóa, bưu kiện. Khi đó, 33 hãng hàng không nước ngoài và hãng hàng không quốc gia khai thác các đường bay quốc tế kết nối Đà Nẵng với 48 điểm đến trên thế giới.

Đây cũng là mức đỉnh trước đại dịch và là một trong những con số cho thấy tốc độ phát triển rất nhanh của sân bay. So với công suất thiết kế khoảng 10 triệu hành khách/năm của hệ thống nhà ga thời điểm đó, lượng khách thực tế đã cao hơn đáng kể.

COVID-19 sau đó khiến hoạt động hàng không suy giảm mạnh. Tuy nhiên, quá trình phục hồi tại Đà Nẵng diễn ra nhanh khi du lịch quốc tế trở lại. Sau đại dịch, lượng khách tăng mạnh trở lại, đặc biệt nhờ các thị trường quốc tế và mạng bay phục hồi.

Năm 2025, áp lực khai thác đã trở lại rõ rệt. Theo số liệu được UBND thành phố Đà Nẵng công bố, T1 phục vụ khoảng 7,5 triệu khách, còn T2 phục vụ khoảng 6,8 triệu khách. Tính cả hai nhà ga, sản lượng hành khách đạt khoảng 14,3 triệu lượt trong năm.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng hành khách tại Đà Nẵng hiện được thành phố đánh giá ở mức khoảng 20-30% mỗi năm, với sân bay trung bình khai thác khoảng 130-170 chuyến bay mỗi ngày.

Nhà ga 4 triệu khách nhưng từng “gánh” hơn 7,1 triệu lượt/năm

Đây có lẽ là một trong những con số ấn tượng nhất khi nhìn vào quá trình phát triển của T2.

Nhà ga quốc tế được thiết kế với công suất ban đầu khoảng 4 triệu hành khách/năm, nhưng ngay trước đại dịch, lượng khách đã vượt xa con số này. Năm 2019, T2 phục vụ hơn 7,1 triệu lượt khách, tương đương gần 180% công suất thiết kế, tức vượt khoảng 79% so với mức 4 triệu khách/năm.

Sau đại dịch, lượng khách quốc tế tiếp tục phục hồi nhanh. Năm 2024, T2 phục vụ khoảng 6,18 triệu lượt khách. Sang năm 2025, con số tăng lên chính xác 6.811.448 lượt, cao hơn 70% công suất thiết kế ban đầu. Nói cách khác, một nhà ga vốn được tính toán để phục vụ 4 triệu khách mỗi năm đã phải vận hành ở mức tương đương khoảng 1,7 lần công suất ban đầu.

Không chỉ T2, T1 cũng đang chịu áp lực tương tự. Năm 2025, nhà ga nội địa phục vụ khoảng 7,5 triệu khách so với công suất thiết kế 6 triệu. Như vậy, cả hai nhà ga của sân bay đều đã bước vào trạng thái khai thác vượt thiết kế.

Tình trạng này cũng tạo ra những thời điểm quá tải cục bộ. Theo VnExpress, vào các khung giờ cao điểm, đặc biệt cuối buổi sáng đến đầu giờ chiều và tối muộn, lượng chuyến bay quốc tế tập trung có thể khiến khu vực check-in, soi chiếu an ninh và xuất nhập cảnh phải xử lý lượng hành khách rất lớn.

Chính áp lực này là một trong những lý do quan trọng thúc đẩy dự án mở rộng T2 được triển khai trong năm 2026.

Hơn 80 năm tuổi nhưng sở hữu nhà ga 5 sao duy nhất cả nước

Trong khi phải xử lý lượng khách vượt xa công suất thiết kế, T2 lại gây chú ý bởi một thành tích khác: 5 sao Skytrax.

Năm 2024, T2 trở thành nhà ga đầu tiên và hiện vẫn là nhà ga duy nhất tại Việt Nam được Skytrax trao chứng nhận 5 sao. Đây là cấp đánh giá cao nhất của tổ chức chuyên đánh giá chất lượng sân bay và hãng hàng không này.

Điều đáng chú ý là danh hiệu không dừng lại ở một lần. Trong đợt đánh giá tháng 3/2026, Skytrax tiếp tục xác nhận T2 đạt chuẩn 5 sao năm thứ ba liên tiếp, sau các năm 2024 và 2025. Như vậy, T2 đã duy trì vị trí nhà ga duy nhất tại Việt Nam đạt chuẩn 5 sao Skytrax trong ba năm liên tục.

Thành tích này càng đáng chú ý khi đặt cạnh áp lực khai thác thực tế: năm 2025, T2 phục vụ 6,81 triệu lượt khách, cao hơn 70% công suất thiết kế ban đầu. Điều đó có nghĩa nhà ga vừa phải xử lý lượng khách vượt xa tính toán ban đầu, vừa phải duy trì những tiêu chuẩn dịch vụ đủ cao để tiếp tục được Skytrax công nhận.

Ở cấp độ toàn sân bay, Đà Nẵng cũng liên tục cải thiện thứ hạng trong bảng xếp hạng Top 100 sân bay tốt nhất thế giới của Skytrax: từ vị trí 94 năm 2024 lên 84 năm 2025 và 75 năm 2026. Năm 2025, sân bay đồng thời đứng thứ 9 trong nhóm các sân bay tốt nhất châu Á.

Những kết quả này cho thấy sự thay đổi của sân bay Đà Nẵng không chỉ nằm ở quy mô và sản lượng, mà còn ở chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách.

Từ 4 triệu lên 6 triệu khách: T2 tiếp tục được mở rộng

Gần một thập kỷ sau khi đi vào khai thác, chính nhà ga T2 từng được xây dựng để giải quyết tình trạng quá tải lại bước vào một vòng đời mở rộng mới.

Ngày 19/5/2026, AHT chính thức khởi công dự án mở rộng Nhà ga hành khách quốc tế T2 với tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng. Dự án được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại quốc tế ngày càng tăng và nâng cao trải nghiệm hành khách.

Sau khi hoàn thành, công suất thiết kế của T2 sẽ được nâng từ 4 triệu lên 6 triệu hành khách/năm. Phần mở rộng có diện tích khoảng 3.600 m², nâng tổng diện tích vận hành của nhà ga lên hơn 21.000 m² theo phạm vi dự án.

Điểm đáng chú ý là phần mở rộng tiếp tục kế thừa hình ảnh “đôi cánh hải âu” của công trình hiện hữu. Thiết kế mới tiếp tục sử dụng không gian mở, ánh sáng tự nhiên, cây xanh và các giải pháp lấy cảm hứng từ thiên nhiên, nhằm tạo sự thống nhất giữa phần nhà ga cũ và phần mở rộng.

Như vậy, chỉ chưa đầy một thập kỷ sau khi T2 được xây dựng với công suất 4 triệu khách/năm, công trình đã phải bước vào một đợt mở rộng lớn để nâng công suất lên 6 triệu khách/năm.

Không chỉ mở rộng nhà ga, sân bay còn bước vào cuộc đua về logistics

Một thay đổi khác ít được chú ý hơn nhưng có ý nghĩa lớn đối với tương lai sân bay Đà Nẵng là việc phát triển năng lực vận chuyển hàng hóa.

Dự án nhà ga hàng hóa mới của sân bay được khởi công năm 2025 với tổng vốn đầu tư khoảng 631 tỷ đồng, trên diện tích hơn 24.600 m², trong đó khu vực nhà ga rộng khoảng 14.200 m². Khi hoàn thành, công trình có khả năng xử lý 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm, với mục tiêu đạt công suất này vào năm 2030.

Dự án được triển khai trong bối cảnh sân bay không chỉ cần phục vụ lượng khách du lịch ngày càng tăng mà còn được kỳ vọng đóng vai trò lớn hơn trong vận chuyển hàng hóa, thương mại và logistics của miền Trung.

Cùng với nhà ga hàng hóa, ACV cũng đang triển khai kế hoạch mở rộng và tái cấu hình T1. Theo tài liệu giới thiệu chính thức của Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, sau khi mở rộng và cải tạo, tổng công suất của T1 dự kiến đạt 14 triệu hành khách/năm, với thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2026-2028.

Như vậy, hướng phát triển của sân bay Đà Nẵng trong những năm tới không chỉ tập trung vào việc “xây thêm chỗ” cho hành khách, mà còn đồng thời nâng năng lực khai thác hàng hóa và hiện đại hóa các quy trình vận hành.

Từ một sân bay quân sự đến cửa ngõ quốc tế của miền Trung

Nhìn lại hơn 80 năm lịch sử, sân bay Đà Nẵng đã trải qua những thay đổi rất lớn.

Năm 1940, nơi đây bắt đầu là một sân bay do người Pháp xây dựng. Sau đó, sân bay trở thành căn cứ quân sự quan trọng trong chiến tranh, rồi tiếp tục được sử dụng cho mục đích quốc phòng sau năm 1975. Từ khi hoạt động dân dụng được khôi phục, sân bay dần trở thành một trong những hạ tầng quan trọng nhất của Đà Nẵng.

Nhà ga T1 năm 2011 đánh dấu giai đoạn hiện đại hóa mạnh mẽ. T2 năm 2017 lại đưa hình ảnh sân bay Đà Nẵng sang một giai đoạn khác, với kiến trúc “đôi cánh hải âu”, tiến độ xây dựng chỉ 18 tháng và khả năng phục vụ lượng lớn hành khách quốc tế. Công trình sau đó trở thành nhà ga 5 sao Skytrax duy nhất tại Việt Nam trong ba năm liên tiếp.

Nhưng nghịch lý lớn nhất hiện nay cũng nằm ở chính thành công đó: lượng khách tăng nhanh hơn công suất thiết kế. Một T2 được thiết kế cho 4 triệu khách/năm đã từng phải phục vụ hơn 7,1 triệu lượt vào năm 2019 và 6,81 triệu lượt vào năm 2025. T1 cũng đã phục vụ 7,5 triệu lượt khách, cao hơn công suất thiết kế 6 triệu.

Vì thế, năm 2026 có thể xem là một dấu mốc mới trong lịch sử sân bay Đà Nẵng. T2 đang được mở rộng để nâng công suất lên 6 triệu khách/năm, T1 có kế hoạch mở rộng lên 14 triệu khách/năm, trong khi nhà ga hàng hóa mới hướng tới năng lực 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm.

Từ một sân bay ra đời cách đây hơn 8 thập kỷ, Đà Nẵng đang bước vào một vòng mở rộng mới. Và lần này, câu chuyện không chỉ là xây thêm nhà ga để đón nhiều khách hơn, mà là biến sân bay thành một trung tâm kết nối hàng không, du lịch, thương mại và logistics có vị thế ngày càng rõ nét trong khu vực.