Việt Nam có một ca khúc ra mắt đúng ngày 20/11, hơn 40 năm trôi qua vẫn chỉ cần nghe là nhớ đến thầy cô
Ra mắt đúng ngày 20/11/1982, ca khúc này đến nay vẫn là một trong những bản nhạc quen thuộc nhất của mùa tri ân thầy cô.
Cứ đến tháng 11, khi những bó hoa bắt đầu xuất hiện trước cổng trường, một giai điệu mượt mà lại vang lên từ sân khấu lễ kỷ niệm đến những buổi văn nghệ lớp học: "Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi. Có hạt bụi nào rơi trên bục giảng. Có hạt bụi nào vương trên tóc thầy...". Nhiều người chưa kịp nhớ tên bài hát đã khẽ ngân nga theo, như thể giai điệu ấy vốn nằm sẵn trong ký ức từ thuở còn đi học. Và đó là Bụi Phấn, ca khúc có một câu chuyện ra đời gắn chặt với chính ngày lễ mà nó được hát nhiều nhất.
Năm 1982, ngày 20/11 chính thức được xác lập là Ngày Nhà giáo Việt Nam. Ngay trong năm đầu tiên ấy, Trường Cao đẳng Sư phạm TP.HCM đề nghị nhạc sĩ Vũ Hoàng, khi đó đang giảng dạy tại khoa Âm nhạc và Mỹ thuật của trường, viết một ca khúc dành riêng cho nghề giáo. Lời đề nghị ấy là điểm xuất phát của một bài hát sẽ đi cùng nhiều thế hệ học trò về sau.
Đúng ngày 20/11/1982, Bụi Phấn được cất lên lần đầu giữa sân trường. Người hát là hơn 2.000 sinh viên sư phạm, những người rồi sẽ trở thành thầy cô giáo trong tương lai. Một bài hát về nghề dạy học được chính những người sắp bước vào nghề ấy hát lên, ngay trong ngày đầu tiên cả nước cùng tri ân nhà giáo, hẳn là một khởi đầu rất ý nghĩa.

Ca khúc Bụi Phấn là sáng tác chung của hai nhạc sĩ Lê Văn Lộc và Vũ Hoàng, trong ảnh là nhạc sĩ Vũ Hoàng (Ảnh: ITN)

Còn đây là nhạc sĩ Lê Văn Lộc (Ảnh: ITN)
Ca khúc là sáng tác chung của hai nhạc sĩ Lê Văn Lộc và Vũ Hoàng. Ý tưởng ban đầu đến với nhạc sĩ Lê Văn Lộc trong một buổi học sáng tác năm 1982, khi ông nhìn thấy bụi phấn vương trên tóc người thầy của mình, nhạc sĩ Trương Quang Lục. Cảm hứng ấy giúp ông viết nhanh những câu nhạc đầu tiên. Sau đó, ông đưa bản thảo cho nhạc sĩ Vũ Hoàng. Nhạc sĩ Vũ Hoàng chỉnh sửa, viết thêm lời, phần hòa âm và đặt tên Bụi Phấn để hoàn thiện thành ca khúc.
Tên của bài hát cũng gắn với một chi tiết nhỏ nhưng thú vị. Theo đó, ban đầu nhạc sĩ Vũ Hoàng từng băn khoăn không biết nên đặt tựa đề thế nào. Cuối cùng ông quyết định giữ nguyên hình ảnh bụi phấn, bởi đó là một hình ảnh quá đẹp về người thầy. Quyết định ấy hóa ra rất đúng, vì ngày nay chỉ cần nhắc hai chữ "bụi phấn", nhiều người đã nhớ ngay đến thầy cô của mình.
Tính đến nay, ca khúc Bụi Phấn sắp tròn 44 tuổi. Từ buổi ra mắt với 2.000 giọng hát sinh viên, bài hát đã được rất nhiều ca sĩ thể hiện và xuất hiện trong vô số chương trình. Không chỉ vào dịp 20/11, Bụi Phấn còn vang lên trong cả lễ khai giảng và lễ bế giảng. Ca khúc cũng góp mặt trong danh sách 50 bài hát thiếu nhi hay nhất thế kỷ XX ở Việt Nam do nhiều cơ quan báo chí, đài truyền hình và Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp bình chọn.
Sức sống ấy có lẽ đến từ việc bài hát không nói điều gì quá lớn lao. Nó chỉ kể về một người thầy đứng trên bục giảng, những hạt phấn trắng rơi xuống mỗi giờ lên lớp và lòng biết ơn của một đứa trẻ khi lớn lên mới hiểu hết những gì thầy đã làm. Cảm xúc ấy giản dị đến mức ở thế hệ nào cũng có người thấy mình trong đó, dù bảng đen nay đã dần nhường chỗ cho bảng trắng và màn hình chiếu.

Hơn 40 năm trôi qua, Bụi Phấn vẫn là ca khúc quen thuộc mỗi mùa lễ tri ân thầy cô (Ảnh minh họa: ITN)
Nhạc sĩ Vũ Hoàng từng chia sẻ rằng khi viết bài hát này, ông chưa bao giờ nghĩ nó sẽ còn được hát nhiều năm sau đó. Vậy mà đến hôm nay, mỗi mùa 20/11 trở về, giai điệu ấy vẫn vang lên như một lời cảm ơn gửi đến những người đã âm thầm đứng lớp, để bụi phấn rơi trên tóc suốt bao năm tháng.
Tổng hợp