Tần Thủy Hoàng (259 TCN – 210 TCN) tên thật là Doanh Chính, là vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa, chấm dứt thời kỳ Xuân Thu - Chiến Quốc. Ông là người sáng lập ra nhà Tần, triều đại phong kiến tập quyền đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc.
Không chỉ tạo nhiều dấu ấn trong sự nghiệp, Tần Thủy Hoàng còn là vị hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc không lập hoàng hậu. Lý do khiến có điều này vẫn còn là một bí ẩn lịch sử.
Tần Thủy Hoàng - vị hoàng đế duy nhất của Trung Quốc không lập hoàng hậu.
Các nhà nghiên cứu đưa ra một vài giả thuyết để lý giải cho điều kỳ lạ trên. Đầu tiên, theo Sử ký – Lã Bất Vi truyện, thân mẫu Tần Thủy Hoàng - Triệu Cơ vốn là tì thiếp của Lã Bất Vi. Vì mục đích chính trị, Lã Bất Vi dâng tặng Triệu Cơ cho Doanh Dị Nhân (tức Tần Trang Tương Vương), lúc này đang làm con tin ở nước Triệu. Tuy vậy, hai người vẫn giữ mỗi quan hệ lén lút.
Sau khi Tần Trang Vương chết, Doanh Chính nối ngôi, Triệu Cơ càng phóng túng, Lã Bất Vi lo sợ nên tìm người thay mình, dẫn đến chuyện tư thông của Triệu Cơ và Lao Ái – một tên giả thái giám - và sinh tiếp hai người con. Thậm chí Triệu Cơ còn bị nghi ngờ dung túng cho người tình thực hiện âm mưu làm phản, lật đổ Doanh Chính.
Tạo hình của nhân vật Triệu Cơ do nữ diễn viên Ninh Tịnh thủ vai.
Khi Tần Thủy Hoàng củng cố được sức mạnh, ông ra lệnh tru di tam tộc Lao Ái, giết chết hai người em cùng mẹ khác cha, đuổi mẹ khỏi Hàm Dương, đồng thời bãi miễn chức vụ tướng quốc của Lã Bất Vi, chiếu lệnh “lập tức đến đất Thục, không được chậm trễ”. Lã Bất Vi sợ hãi sự trừng phạt của Tần Thủy Hoàng mà phải uống thuốc độc tự sát.
Mặc dù đã trút giận nhưng Tần Thủy Hoàng vẫn bị tổn thương sâu sắc bởi hành vi của mẹ ruột. Ông trở nên đa nghi, oán hận và chán ghét phụ nữ.
Mặt khác, lý tưởng lớn nhất của Tần Thủy Hoàng là thống nhất giang sơn, lập nên những điều vĩ đại. Vị hoàng đế này khao khát sự bất tử để có thời gian thực hiện những tham vọng chính trị của mình. Chính vì thế, ông lấn sâu vào việc đi tìm các phương thuốc trường sinh bất lão.
Tần Thủy Hoàng từng nhiều lần phái người tìm kiếm tiên đan ở khắp các ngóc ngách của lục quốc, thậm chí còn cho Từ Phúc dẫn theo 3.000 đồng nam, đồng nữ vượt biển đi tìm thuốc tiên chỉ vì mong muốn có được sự bất tử.
Ông không màng chuyện hậu cung và cũng e ngại thế lực ngoại thích có thể đe dọa vị trí của mình. Do đó, chuyện lập hậu cứ bị nấn ná cho tới khi vị hoàng đế này đột ngột qua đời.
Hình ảnh Tần Thủy Hoàng trong phim ảnh Trung Quốc.
Bên cạnh đó, cũng có giả thuyết cho rằng, Tần Thủy Hoàng vì cả đời không quên được một người con gái nên quyết không lập ai làm hoàng hậu. Theo đó, trong quá trình sinh sống ở nước Triệu, do cha bị giữ làm con tin ở đây, Tần Thủy Hoàng khi ấy mới là cậu thanh niên Doanh Chính, quen biết một cô gái tên A Phòng, con gái thần y Hạ Vô Thư nổi tiếng thời bấy giờ.
Từ nhỏ, cô đã theo cha học y thuật cứu người. A Phòng xinh đẹp, lương thiện, luôn đối xử rất tốt với Doanh Chính. Tình cảm giữa hai người cũng vì thế mà nảy nở và thêm sâu đậm theo thời gian. Họ bị chia cắt khi Doanh Chính theo cha về nước Tần.
Khi lên ngôi hoàng đế, Tần Thủy Hoàng tìm được người con gái mình yêu và có ý định lập nàng làm hậu. Tuy nhiên, giai đoạn này, quyền lực chủ yếu vẫn nằm trong tay Thái hậu và Lã Bất Vi. Hai người này phản đối việc một người con gái nước Triệu được làm mẫu nghi thiên hạ.
Tần Thủy Hoàng nhất quyết không nghe theo sự sắp xếp của mẫu thân và tướng quốc Lã Bất Vi. Tuy nhiên, ông cũng chưa đủ mạnh để phản kháng một cách quyết liệt. Chứng kiến sự khó xử của người mình yêu, A Phòng chủ động tìm tới cái chết. Sự ra đi của nàng khiến ông suy sụp và thề cả đời không bao giờ lập hậu. Sau này, Tần Thủy Hoàng cho xây dựng cung điện A Phòng nguy nga tráng lệ để tưởng nhớ mối tình thanh mai trúc mã.
Tần Thủy Hoàng luôn tìm kiếm sự bất tử.
Tần Thủy Hoàng đã trở thành vị hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc sau khi chết không có hoàng hậu hợp táng, chỉ có hàng trăm cung nữ, phi tần phải tuẫn táng theo ông trong một lăng mộ độc lập chứa cả một dòng sông thủy ngân.