Vì sao người Nhật thích ngủ dưới sàn hơn trên giường?

Theo Phụ Nữ Mới
Chia sẻ

Không chỉ là một nét văn hóa lâu đời, cách ngủ này còn cho thấy sự linh hoạt trong việc sử dụng không gian sống của người Nhật.

Nếu từng đến Nhật Bản, nghỉ tại một nhà trọ truyền thống hoặc xem những bộ phim về đời sống của người dân nước này, bạn có thể bắt gặp một hình ảnh khá thú vị: Phòng ngủ không có giường, chăn đệm được trải trực tiếp trên sàn nhà. Sau khi thức dậy, mọi thứ lại được gấp gọn và cất vào tủ, trả lại một khoảng sàn rộng rãi. Ngày nay, giường ngủ kiểu phương Tây đã trở nên phổ biến tại Nhật Bản, song thói quen sử dụng đệm trải sàn vẫn được duy trì trong nhiều gia đình. Theo tài liệu giới thiệu đời sống Nhật Bản của Japan Foundation, ngay cả khi giường ngủ đã trở thành một phần quen thuộc của nhà ở hiện đại, bộ chăn đệm truyền thống futon vẫn được sử dụng rộng rãi. Vậy điều gì khiến cách ngủ tưởng chừng đơn giản này tồn tại qua nhiều thế hệ?

1. Thói quen ngủ dưới sàn gắn liền với kiến trúc nhà ở truyền thống

Trước hết, cần hiểu rằng ngủ dưới sàn theo cách của người Nhật không có nghĩa là nằm trực tiếp trên nền gạch hay sàn gỗ cứng. Trong những căn phòng kiểu Nhật, còn gọi là washitsu, mặt sàn thường được phủ bằng tatami, một loại chiếu có độ dày nhất định, theo truyền thống được làm từ lõi rơm và bề mặt cói đan.

Khi đi ngủ, người Nhật trải bộ chăn đệm futon lên sàn. Một bộ futon truyền thống gồm hai phần chính: Shikibuton là tấm đệm dùng để nằm và kakebuton là chăn dùng để đắp. Một số người còn sử dụng thêm một lớp đệm mỏng bên dưới để tăng sự thoải mái.

Cách ngủ này phù hợp với văn hóa sinh hoạt trên mặt sàn của người Nhật. Từ ngồi uống trà, dùng bữa đến nghỉ ngơi, nhiều hoạt động trong ngôi nhà truyền thống đều diễn ra ở độ cao thấp. Vì vậy, việc không sử dụng giường không phải là một sự bất tiện đối với những người đã quen với nếp sống này.

2. Một căn phòng có thể sử dụng cho nhiều mục đích

Đây có lẽ là ưu điểm thú vị nhất của việc ngủ trên đệm futon. Trong khi một chiếc giường thường chiếm một khoảng diện tích cố định, bộ chăn đệm trải sàn có thể được thu dọn khi không sử dụng. Theo Web Japan, trang thông tin giới thiệu văn hóa và đời sống Nhật Bản, một căn phòng truyền thống có thể được dùng làm nơi sinh hoạt, ăn uống vào ban ngày và chuyển thành phòng ngủ vào ban đêm. Sau khi thức dậy, người Nhật gấp chăn đệm và cất vào oshiire, loại tủ chứa đồ thường được bố trí trong phòng kiểu Nhật. Nhờ đó, cùng một căn phòng, buổi sáng gia đình có thể đặt bàn thấp để ăn uống, buổi chiều dùng làm nơi tiếp khách hoặc cho trẻ vui chơi, đến tối lại trở thành không gian nghỉ ngơi. Thay vì phải bố trí nhiều căn phòng với những chức năng riêng biệt, người Nhật có thể thay đổi công năng của một không gian chỉ bằng việc di chuyển một vài món đồ nội thất.

3. Tiết kiệm diện tích, đặc biệt hữu ích với những ngôi nhà nhỏ

Không phải ngôi nhà nào tại Nhật Bản cũng có diện tích khiêm tốn, nhưng với những gia đình sống trong căn hộ nhỏ hoặc có số lượng phòng hạn chế, việc sử dụng đệm trải sàn mang lại lợi ích rất rõ ràng. Hãy hình dung một chiếc giường đôi rộng 1,6m, dài 2m đã chiếm khoảng 3,2m² mặt sàn, chưa tính khung giường và khoảng trống cần thiết để đi lại. Trong một căn phòng nhỏ, đây là phần diện tích không hề ít.

Nếu thay chiếc giường cố định bằng bộ chăn đệm có thể gấp gọn, gia đình sẽ lấy lại được khoảng diện tích này vào ban ngày. Khi có khách đến chơi và ở lại qua đêm, việc bố trí thêm chỗ ngủ cũng linh hoạt hơn mà không nhất thiết phải chuẩn bị một phòng ngủ dành riêng cho khách. Đây là một kinh nghiệm đáng tham khảo đối với những gia đình Việt đang sống trong căn hộ nhỏ, đặc biệt khi muốn tận dụng một căn phòng cho nhiều nhu cầu sinh hoạt khác nhau.

4. Việc vệ sinh và chăm sóc chăn đệm trở thành một phần của nếp sinh hoạt

Một ưu điểm khác của futon là có thể nhấc lên, di chuyển và làm thoáng mặt dưới của đệm. Khi chăn đệm được thu gọn, việc quét dọn, hút bụi toàn bộ mặt sàn cũng thuận tiện hơn, không còn khoảng gầm giường khó tiếp cận. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là ngủ trên sàn mặc nhiên sạch sẽ hơn ngủ trên giường. Người Nhật có thói quen tháo giày trước khi bước vào nhà, một phần cũng xuất phát từ việc mặt sàn là nơi diễn ra nhiều hoạt động sinh hoạt, bao gồm cả ăn uống và nghỉ ngơi.

Bên cạnh đó, đệm futon hấp thụ hơi ẩm từ cơ thể trong quá trình sử dụng. Nếu trải đệm liên tục trên sàn mà không làm thoáng, hơi ẩm có thể tích tụ giữa hai bề mặt, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.

Chính vì vậy, trong hướng dẫn sinh hoạt dành cho người nước ngoài tại Nhật Bản, Hội đồng Chính quyền địa phương về Quan hệ quốc tế Nhật Bản (CLAIR) khuyến nghị thu gọn futon vào ban ngày và đem phơi vào những ngày có nắng. Các nhà sản xuất futon cũng lưu ý người dùng cần làm thoáng đệm thường xuyên, thay vì để nguyên trên sàn suốt nhiều ngày.

Người Việt có nên học theo cách ngủ dưới sàn của người Nhật?

Cách ngủ này có nhiều ưu điểm về khả năng tiết kiệm diện tích và sử dụng không gian linh hoạt, nhưng không nhất thiết phù hợp với tất cả mọi người. Với điều kiện khí hậu nóng ẩm, đặc biệt là những thời điểm trời nồm ở miền Bắc Việt Nam, việc trải đệm trực tiếp trên nền nhà có thể khiến mặt dưới của đệm bị ẩm nếu không được chăm sóc đúng cách. Những người cao tuổi, người gặp khó khăn khi đứng lên, ngồi xuống hoặc có vấn đề về vận động cũng cần cân nhắc vì giường có chiều cao phù hợp thường thuận tiện hơn.

Nếu muốn áp dụng, gia đình nên lựa chọn đệm chuyên dụng để trải sàn, đảm bảo mặt sàn sạch và khô ráo, thường xuyên làm thoáng chăn đệm và có phương án kiểm soát độ ẩm trong phòng.

Điều đáng học hỏi nhất từ người Nhật không nhất thiết là bỏ chiếc giường để chuyển xuống ngủ dưới sàn, mà là tư duy sử dụng không gian sống. Một món đồ nội thất không cần chiếm diện tích suốt cả ngày nếu gia đình chỉ sử dụng nó trong vài giờ. Và một căn phòng nhỏ, nếu được bố trí hợp lý, hoàn toàn có thể đáp ứng nhiều nhu cầu hơn chúng ta vẫn nghĩ.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày