Vì sao nên tiết kiệm ngay khi nhận lương?

Lương vừa về tài khoản, nhiều người thường thanh toán hóa đơn, mua sắm những món đã chờ từ trước rồi mới tính đến chuyện tiết kiệm. Nhưng đến cuối tháng, số tiền còn lại đôi khi chẳng đáng là bao. Đó là lý do nhiều người lựa chọn một cách quản lý tiền khác: trích riêng khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương thay vì chờ xem mình còn dư bao nhiêu.

Chờ cuối tháng mới tiết kiệm, rất dễ chẳng còn gì

Không phải ai cũng tiêu tiền vào những món đồ đắt đỏ. Phần lớn thu nhập có thể được sử dụng cho tiền nhà, ăn uống, đi lại, hóa đơn, những cuộc hẹn với bạn bè và hàng loạt khoản chi nhỏ khác. Mỗi khoản riêng lẻ có vẻ không đáng kể, nhưng cộng lại có thể chiếm phần lớn tiền lương.

Khi chưa xác định trước khoản tiền cần tiết kiệm, chúng ta thường có xu hướng xem toàn bộ số dư tài khoản là số tiền có thể sử dụng. Những khoản mua sắm phát sinh hay lời rủ đi ăn cuối tuần đều có thể được chấp nhận, miễn là tài khoản vẫn còn tiền.

Đến cuối tháng, tiết kiệm trở thành việc phụ thuộc vào số dư còn lại. Nếu chi tiêu nhiều hơn dự tính, khoản tiền dành dụm có thể bị giảm xuống, thậm chí bằng không.

Ngược lại, khi xác định trước một khoản tiết kiệm ngay lúc nhận lương, số tiền còn lại mới là ngân sách để chi tiêu. Cách làm này giúp việc tích lũy trở thành một phần của kế hoạch tài chính, thay vì phụ thuộc vào việc cuối tháng có dư tiền hay không.

Tiết kiệm trước giúp kiểm soát chi tiêu tốt hơn

Giả sử một người có thu nhập 15 triệu đồng mỗi tháng và đặt mục tiêu tiết kiệm 1,5 triệu đồng. Nếu chuyển khoản này sang tài khoản riêng ngay khi nhận lương, người đó còn 13,5 triệu đồng để phân bổ cho các nhu cầu trong tháng.

Khoản tiền tiết kiệm không nhất thiết phải lớn ngay từ đầu. Điều quan trọng là xác định một mức phù hợp với thu nhập, chi phí thiết yếu và nghĩa vụ tài chính hiện có.

Khi biết rõ ngân sách còn lại, mỗi người có thể chủ động cân đối các khoản chi, chẳng hạn giới hạn số tiền dành cho ăn uống bên ngoài, mua sắm hoặc giải trí. Nếu một khoản chi vượt dự tính, họ cũng dễ nhận ra cần điều chỉnh ở đâu thay vì đến cuối tháng mới phát hiện tài khoản đã gần cạn.

Tuy nhiên, tiết kiệm trước không có nghĩa là cố giữ một con số bất kể hoàn cảnh. Nếu tiền nhà, tiền học của con, chi phí y tế hoặc các khoản thiết yếu đang chiếm phần lớn thu nhập, mức tiết kiệm cần được điều chỉnh để tránh phải vay mượn hoặc rút tiền tiết kiệm ra ngay sau đó.

Tiền tiết kiệm có cơ hội tăng đều theo thời gian

Một lợi ích khác của việc tiết kiệm ngay khi nhận lương là tạo được thói quen tích lũy ổn định. Thay vì chỉ tiết kiệm vào những tháng chi tiêu ít, mỗi người có thể duy trì một khoản đều đặn và theo dõi tiến độ đạt mục tiêu của mình.

Chẳng hạn, nếu mỗi tháng dành ra 1,5 triệu đồng, sau một năm tổng số tiền tích lũy sẽ là 18 triệu đồng, chưa tính tiền lãi nếu khoản tiền được gửi tiết kiệm. Nếu thu nhập tăng trong tương lai, người đó có thể cân nhắc nâng mức tiết kiệm theo khả năng thực tế.

Việc chuyển tiền tự động vào tài khoản tiết kiệm sau ngày nhận lương cũng có thể giúp duy trì thói quen này. Người gửi cần chọn ngày chuyển tiền phù hợp, kiểm tra số dư và bảo đảm tài khoản dùng để thanh toán các khoản thiết yếu vẫn đủ tiền.

Với những người có thu nhập không cố định, có thể áp dụng cách linh hoạt hơn: xác định một khoản tối thiểu có thể tiết kiệm trong tháng thu nhập thấp, sau đó dành thêm một phần khi có thu nhập tốt hơn.

Nên tiết kiệm bao nhiêu ngay khi nhận lương?

Không có một tỷ lệ duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Một số quy tắc quản lý tài chính cá nhân gợi ý dành khoảng 20% thu nhập cho tiết kiệm và các mục tiêu tài chính, nhưng đây chỉ là mốc tham khảo. Người đang trả nợ, thuê nhà tại thành phố lớn hoặc nuôi con nhỏ có thể cần một cách phân bổ khác.

Nếu chưa có thói quen tiết kiệm, mỗi người có thể bắt đầu bằng một khoản nhỏ nhưng duy trì đều đặn. Khi đã nắm được chi phí thực tế trong vài tháng, họ có thể điều chỉnh số tiền dành dụm để phù hợp hơn với mục tiêu của mình.

Bên cạnh đó, cần phân biệt tiền tiết kiệm dài hạn với quỹ dự phòng cho những tình huống bất ngờ như mất việc, ốm đau hoặc phát sinh chi phí lớn. Khoản dự phòng nên được giữ ở nơi dễ tiếp cận khi cần, thay vì dành toàn bộ tiền cho những mục tiêu khó rút ra ngay.

Tiết kiệm ngay khi nhận lương không giúp thu nhập tự nhiên tăng lên, nhưng có thể thay đổi cách mỗi người sử dụng số tiền mình kiếm được. Thay vì để việc tích lũy phụ thuộc vào khoản dư cuối tháng, hãy xác định một mức vừa sức, chuyển riêng khoản tiền đó và lên kế hoạch chi tiêu dựa trên phần còn lại. Một thói quen nhỏ được duy trì đều đặn có thể giúp việc quản lý tài chính trở nên chủ động hơn theo thời gian.