Từ cử nhân thú y đến "thợ săn" đất vàng, ông Bùi Thành Nhơn dựng nên đế chế Novaland

Ông Bùi Thành Nhơn từng được giới đầu tư gọi là "thợ săn" quỹ đất, bởi chiến lược đặc biệt của Novaland tìm mua những dự án có vị trí đẹp nhưng đang mắc kẹt, tái cấu trúc rồi đưa trở lại thị trường. Chính cách làm này đã giúp ông xây dựng một đế chế địa ốc với quỹ đất hàng nghìn hecta.

Từ cử nhân thú y đến doanh nhân bất động sản

Ông Bùi Thành Nhơn sinh năm 1958 tại Đồng Tháp, tốt nghiệp cử nhân ngành Chăn nuôi - Thú y và chương trình Executive MBA tại Đại học Dartmouth, Mỹ.

Trước khi khởi nghiệp, ông từng công tác tại Phòng Nông nghiệp, UBND huyện Nhà Bè và Công ty Vật tư Chăn nuôi Thú y cấp I, TP.HCM.

Năm 1992, ông thành lập Công ty TNHH Thương mại Thành Nhơn, kinh doanh thuốc thú y, nguyên liệu dược và hóa chất. Đây chính là nền móng của hệ sinh thái Nova sau này.

Bất động sản ban đầu không phải lĩnh vực kinh doanh chủ lực của ông. Từ những khoản đầu tư nhà ở, biệt thự cho thuê phục vụ chuyên gia nước ngoài tại TP.HCM, ông dần nhận ra tiềm năng của thị trường địa ốc trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.

Năm 2007, doanh nghiệp được tái cấu trúc thành hai đơn vị. Anova Corp tiếp tục phát triển lĩnh vực nông nghiệp, còn Novaland tập trung vào bất động sản. Đây là bước ngoặt đưa ông Bùi Thành Nhơn từ một doanh nhân ngành thú y sang cuộc chơi địa ốc.

Người nhìn thấy cơ hội trong những dự án bị bỏ quên

Khác với nhiều doanh nghiệp bất động sản lựa chọn tìm kiếm quỹ đất mới, Novaland từng phát triển mạnh bằng việc tiếp nhận những dự án đã có vị trí đẹp nhưng gặp khó khăn về tài chính, pháp lý hoặc tiến độ.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, thị trường bất động sản Việt Nam xuất hiện nhiều dự án dở dang, chủ đầu tư thiếu vốn và không thể tiếp tục triển khai. Trong khi nhiều doanh nghiệp thu hẹp hoạt động, Novaland lại nhìn thấy cơ hội từ những tài sản này.

Chiến lược M&A, tái cấu trúc dự án giúp doanh nghiệp từng bước mở rộng quỹ đất tại những khu vực có giá trị cao của TP.HCM. Sunrise City, Tropic Garden, Lexington Residence, RiverGate Residence, The Sun Avenue... là những dự án góp phần định hình tên tuổi Novaland trên thị trường căn hộ.

Năm 2016, Novaland chính thức niêm yết trên HoSE với mã NVL. Vốn điều lệ doanh nghiệp khi đó đã tăng lên gần 6.000 tỷ đồng, đưa ông Bùi Thành Nhơn vào nhóm những doanh nhân giàu nhất Việt Nam.

Theo Forbes cập nhật ngày 7/4/2022, ông sở hữu tài sản khoảng 3,3 tỷ USD, đứng thứ hai trong danh sách tỷ phú Việt Nam, sau ông Phạm Nhật Vượng.

Nhưng khi quỹ đất nội đô ngày càng khan hiếm, chiến lược của Novaland cũng thay đổi. Từ khoảng năm 2017, doanh nghiệp bắt đầu chuyển hướng sang những dự án quy mô hàng trăm, hàng nghìn hecta, thay vì chỉ phát triển các khu căn hộ trong thành phố. Aqua City tại Đồng Nai, NovaWorld Phan Thiết và NovaWorld Hồ Tràm trở thành những dấu ấn cho tham vọng mới của Bùi Thành Nhơn.

Với quỹ đất hơn 5.400ha, Novaland từng đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái bất động sản đô thị, nghỉ dưỡng và công nghiệp trên quy mô toàn quốc.

Năm 2021, Nova Group tiếp tục tái cấu trúc, hình thành 8 tổng công ty thành viên, mở rộng tham vọng sang nhiều lĩnh vực ngoài bất động sản. Từ một doanh nghiệp thương mại thuốc thú y, hệ sinh thái do ông Bùi Thành Nhơn xây dựng đã bước sang một quy mô hoàn toàn khác.

Đế chế nghìn hecta đất và bài toán nợ hơn 72.000 tỷ đồng

Tham vọng mở rộng cũng đưa Novaland vào giai đoạn khó khăn khi thị trường bất động sản đảo chiều từ cuối năm 2022.

Thanh khoản suy giảm, thị trường trái phiếu biến động và nhiều dự án gặp vướng mắc pháp lý khiến doanh nghiệp phải triển khai tái cấu trúc toàn diện, đàm phán với chủ nợ và ưu tiên nguồn lực cho các dự án đang triển khai.

Tại ngày 30/9/2026, tổng dư nợ vay của Novaland, bao gồm trái phiếu, vào khoảng 72.400 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ gốc vay và trái phiếu quá hạn vẫn còn khoảng 14.975 tỷ đồng.

Phần lớn tiền lãi vay không đi vào báo cáo lãi lỗ mà được vốn hóa, tức cộng vào giá trị các dự án chưa hoàn thành.

Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính kiểm toán các năm, giai đoạn 2021-2025, Novaland đã vốn hóa khoảng 29.363 tỷ đồng lãi vay. Tính đến hết quý III/2026, doanh nghiệp không công bố riêng số lãi vay vốn hóa.

Tuy nhiên, có thể ước tính từ 2021 đến hết quý III/2026, Novaland đã vốn hóa khoảng 32.363 tỷ đồng lãi vay, tương đương 20,5% giá trị hàng tồn kho tại thời điểm này. Nói cách khác, cứ 100 đồng hàng tồn kho của Novaland thì có khoảng 20 đồng tương ứng với tiền lãi vay đã vốn hóa trong gần 6 năm.

Điều đó cho thấy áp lực tài chính của doanh nghiệp không chỉ nằm ở các khoản nợ đến hạn, mà còn tích lũy trong giá trị các dự án chưa bàn giao. Novaland hiện phải giải quyết đồng thời 3 bài toán: hoàn thiện dự án, khôi phục dòng tiền và cơ cấu nghĩa vụ tài chính.

Giữa lúc Novaland vẫn đang chật vật tái cấu trúc khoản nợ, khơi thông pháp lý và khôi phục dòng tiền từ các dự án, ông Bùi Thành Nhơn từng bước chuyển giao quyền điều hành đế chế bất động sản do mình gây dựng cho thế hệ kế tiếp.

Tháng 1/2022, ông Nhơn rời ghế Chủ tịch HĐQT Novaland, nhường vị trí cho ông Bùi Xuân Huy và tập trung vào vai trò định hướng chiến lược tại Nova Group.

Đến tháng 4/2026, quá trình chuyển giao tiếp tục được đẩy mạnh khi con trai ông, Bùi Cao Nhật Quân, được bầu làm Chủ tịch HĐQT Novaland. Trong khi đó, nhà sáng lập chuyển sang giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chiến lược - ESG, tiếp tục tham gia định hướng phát triển trung và dài hạn của doanh nghiệp.

Cùng với sự thay đổi nhân sự cấp cao, Novaland cũng điều chỉnh cơ cấu quản trị, tăng vốn điều lệ lên 22.345 tỷ đồng sau khi phát hành cổ phiếu để chuyển đổi trái phiếu và thay đổi người đại diện theo pháp luật.

Trong bối cảnh vẫn phải xử lý khoản nợ hàng chục nghìn tỷ đồng và khơi thông dòng tiền từ các dự án, ban lãnh đạo Novaland đang đặt ra những mục tiêu kinh doanh đầy tham vọng cho giai đoạn tiếp theo.

Tại cuộc họp nhà đầu tư ngày 7/11 mới đây, doanh nghiệp công bố kế hoạch kinh doanh đến năm 2030, với tổng doanh thu dự kiến từ các dự án đang phát triển đạt hơn 516.800 tỷ đồng, tương đương trên 20 tỷ USD. Lợi nhuận dự án trong 5 năm tới được kỳ vọng vượt 188.300 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,3 tỷ USD.

Nguồn thu và lợi nhuận này được kỳ vọng đến từ 4 cụm dự án trọng điểm, gồm khu vực trung tâm TP.HCM, Aqua City, NovaWorld Phan Thiet và NovaWorld Ho Tram.