7 năm trước, khi bắt đầu mua từng chỉ vàng, mình không nghĩ nhiều. Chỉ đơn giản là muốn giữ tiền ở một nơi an toàn. Khi đó giá vàng hơn 4 triệu đồng/chỉ.
Mỗi lần có tiền dư, mình lại mua thêm một ít. Không ồn ào, không đầu tư lướt sóng, chỉ tích cóp. Giờ nhìn lại, hơn 10 cây vàng trong tay tương đương gần 2 tỷ đồng. Từ vài trăm triệu ban đầu thành một khoản tiền lớn hơn mình từng nghĩ tới.
Hiện tại gia đình mình đang đi thuê. Mình đang phân vân có nên bán hơn 10 cây vàng đi để mua nhà.
Nếu bán vàng để mua nhà, áp lực vay lãi ngân hàng
Nếu bán 10 cây vàng, mình có thể thu về khoảng 1,8–2 tỷ đồng. Nhưng để mua một căn chung cư tại Hà Nội lúc này, số tiền đó chưa đủ. Những dự án ở khu vực tương đối thuận tiện đã có giá 3–4 tỷ đồng/căn hai phòng ngủ. Như vậy, mình sẽ phải vay thêm ít nhất 1 tỷ đồng, thậm chí nhiều hơn.
Vay 1 tỷ đồng trong 15–20 năm không phải con số nhỏ. Áp lực trả gốc và lãi mỗi tháng có thể lên tới vài chục triệu đồng, tùy lãi suất. Trong bối cảnh lãi suất cho vay tăng như hiện nay, mình lo lắng vì lãi suất sẽ thả nổi, tăng mạnh. Điều đó đồng nghĩa với việc dòng tiền hàng tháng phải rất ổn định. Chỉ cần thu nhập biến động, mọi tính toán sẽ đảo lộn.
Chưa kể, với tầm tài chính khoảng 3 tỷ đồng, lựa chọn khả thi thường là các dự án ở vùng ven Hà Nội. Xa trung tâm hơn, thời gian di chuyển dài hơn, hạ tầng và tiện ích có thể chưa hoàn thiện. Câu hỏi đặt ra là: mình có sẵn sàng đánh đổi sự thuận tiện hiện tại để lấy quyền sở hữu một căn hộ?
Mình tự hỏi, nếu mỗi ngày phải di chuyển xa hơn 15–20km để vào trung tâm làm việc, liệu vài năm nữa cảm giác “có nhà” có đủ bù lại sự mệt mỏi tích lũy theo thời gian? Nhà ở vùng ven có thể rộng rãi hơn, giá mềm hơn, nhưng đi kèm là câu chuyện hạ tầng, trường học, bệnh viện, dịch vụ… chưa chắc đã hoàn thiện. Một quyết định tài chính thực ra kéo theo cả thay đổi về lối sống.
Áp lực lớn nhất có lẽ vẫn là khoản vay. Khi chưa vay, mình thấy tài chính khá nhẹ nhàng: thu nhập bao nhiêu, chi tiêu bấy nhiêu, phần còn lại tích lũy. Nhưng khi gánh them ít nhất 1 tỷ đồng nợ ngân hàng trong 15–20 năm, mọi kế hoạch phải tính lại. Không còn dư địa cho những khoảng “trũng” thu nhập, không còn sự linh hoạt nếu muốn chuyển việc hay thử sức ở lĩnh vực mới.
Giữ vàng để chờ tăng giá
Mình cũng từng nghĩ đến kịch bản giữ vàng thêm vài năm nữa. Nhiều dự báo cho rằng năm 2026 giá vàng thế giới có thể còn tăng mạnh nếu kinh tế toàn cầu tiếp tục bất ổn, lãi suất hạ nhiệt và dòng tiền quay lại tài sản trú ẩn. Nếu vàng trong nước lên 200 triệu đồng/lượng, thậm chí 220–230 triệu đồng/lượng, thì 10 cây vàng mình đang giữ có thể tăng thêm vài trăm triệu đồng. Nghĩ đến con số đó, mình thật sự khó tránh khỏi cảm giác tiếc nếu bán quá sớm.
Ở chiều ngược lại, mình cũng tự đặt câu hỏi: nếu lãi suất cho vay mua nhà tăng trở lại, liệu thị trường bất động sản có chững lại hoặc điều chỉnh? Khi chi phí vốn cao hơn, sức mua giảm đi, khả năng giá nhà hạ nhiệt là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu kịch bản đó diễn ra, biết đâu vài năm nữa mình vừa bán vàng ở mức cao hơn, vừa mua được nhà với mức giá “mềm” hơn hiện tại.
Nhưng tất cả những điều đó suy cho cùng vẫn chỉ là dự đoán. Thị trường hiếm khi đi theo đúng kịch bản mà mình vẽ ra. Vàng có thể tăng, nhưng cũng có thể điều chỉnh mạnh. Giá nhà có thể giảm, nhưng cũng có thể tiếp tục leo thang ở những khu vực có hạ tầng phát triển. Giữa những giả định và thực tế, điều mình phân vân nhất không phải là con số, mà là mình sẵn sàng chấp nhận rủi ro ở phía nào.
Suy cho cùng, vàng và nhà ở phục vụ hai mục tiêu khác nhau. Vàng là tài sản tích lũy, dễ thanh khoản, linh hoạt khi cần xoay vốn. Nhà ở lại là tài sản phục vụ nhu cầu sống, tạo cảm giác ổn định và an cư.
Giữ vàng, mình đang nắm một “tấm đệm an toàn” tài chính. Bán vàng mua nhà, mình chuyển từ tài sản linh hoạt sang tài sản cố định và gắn với nghĩa vụ nợ. Đây không chỉ là bài toán lợi nhuận, mà là bài toán khẩu vị rủi ro và giai đoạn cuộc đời.
Nếu thu nhập đủ mạnh, công việc ổn định, kế hoạch ở lại Hà Nội dài hạn và sẵn sàng chịu áp lực vay nợ, việc chuyển một phần vàng sang nhà ở có thể hợp lý. Ngược lại, nếu dòng tiền chưa thực sự vững, việc giữ vàng và tiếp tục tích lũy thêm, chờ thời điểm phù hợp hơn, cũng không phải lựa chọn tệ.
*Chia sẻ chị N.M.N (Hà Nội)