Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại Hà Nội ngày càng tăng, câu chuyện về chi tiêu của gia đình chị A (hai vợ chồng và một bé 4 tuổi) với tổng thu nhập hơn 63 triệu đồng mỗi tháng nhưng chỉ chi khoảng 16 triệu đang tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều.
Với nhiều người, đây là một con số "khó tin", thậm chí bị cho là tiết kiệm quá mức, nhất là khi gia đình này không phải trả tiền nhà hàng tháng - một khoản chi thường chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách của các gia đình đô thị lớn. Tuy nhiên, khi nhìn sâu vào cấu trúc chi tiêu và cách lựa chọn lối sống, bức tranh lại không đơn giản chỉ là "tiêu ít hay tiêu nhiều".
Theo chia sẻ của chị A, tổng chi tiêu hàng tháng của gia đình chị được duy trì quanh mức 15 - 16 triệu/tháng. Tất cả các khoản chi tiêu đều được chị tổng kết đầy đủ mỗi tháng.

Trong đó, tiền học cho con là 2,2 triệu đồng mỗi tháng, phản ánh việc gia đình vẫn đầu tư cho giáo dục mầm non một cách đều đặn chứ không cắt giảm. Chi phí cho sữa và quần áo của con khoảng 1 triệu đồng, ở mức vừa phải so với nhu cầu của một bé 4 tuổi.
Các khoản dịch vụ sinh hoạt cơ bản như điện, nước, phí chung cư… rơi vào khoảng 1 triệu, tiền mạng internet là 220k. Đáng chú ý, chi phí ăn uống cho 2 mẹ con khoảng 5 triệu/tháng, do người chồng chị ăn tại công ty. Ngoài ra, chi tiêu cá nhân của cả vợ và chồng là 3 triệu, chi phí thuốc men, ốm đau khoảng 500k, tiền biếu nội ngoại 2 triệu và các khoản phát sinh khác khoảng 1 triệu.
Nhiều người vẫn cho rằng với thu nhập hơn 63 triệu đồng, mức chi tiêu 15 - 16 triệu là quá thấp so với mặt bằng chung, đặc biệt khi không có áp lực tiền thuê nhà hay trả góp nhà ở.
- "Nếu không nợ hãy tăng chất lượng cuộc sống lên chút, tích lũy là tốt nhưng đừng quá vắt kiệt. Cực khổ làm việc thì cũng nên tận hưởng chút".
- "Phát sinh có 1 triệu thôi á, nếu không phải trả góp mua nhà sao phải kham khổ thế nhỉ?".
- "Ở Hà Nội mà chi tiêu thế này... nghe ảo vậy".
- "Ôi, mình thắc mắc là cuối tuần gia đình sẽ làm gì, không lẽ cứ ở nhà suốt. Thật ra con mình còn bé tí teo nhưng 2 vợ chồng cứ ẵm con đi chơi TTTM suốt. 4 triệu là nói giá chung, chứ nhà mình toàn 6 triệu/tháng".
Theo quan điểm này, việc tiêu quá ít có thể khiến cuộc sống trở nên kham khổ không cần thiết, nhất là với trẻ nhỏ cần nhiều trải nghiệm vui chơi, giải trí. Vậy nên gia đình hãy "nới tay" hơn cho con đi khu vui chơi trong trung tâm thương mại, hoặc ít ra cũng tận hưởng cuộc sống hiện tại thay vì quá chú trọng tích lũy.

Ngược lại, không ít người lại cho rằng cách chi tiêu này là hoàn toàn hợp lý, thậm chí đáng học hỏi. Gia đình này không cắt giảm những khoản thiết yếu mà chủ yếu tiết kiệm ở những khoản dễ "đội chi" nhất, đó là ăn uống ngoài và cho con chơi ở những nơi có chi phí cao.
Thay vì cho con thường xuyên vào các khu vui chơi trong nhà với chi phí cao, họ ưu tiên công viên, sân chơi ngoài trời, những không gian mở vừa miễn phí hoặc chi phí thấp, vừa tốt cho sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ.
- "Như nhà mình lúc con nhỏ thì cứ cho ra công viên, vừa ko tốn kém mà lại gần với thiên nhiên. Thỉnh thoảng dạo chơi khu thương mại giải ngố nhưng ko mua sắm gì cả. Hạn chế ăn ngoài vì cũng không an toàn thực phẩm".
- "Đi công viên công cộng có 2-300k chơi mệt luôn, với đi công viên cũng có trải nghiệm hay của nó, chứ thật ra đi khu vui chơi giải trí trong TTTM thì chủ yếu là chơi bóng và các trò chơi lặp lại chứ không có gì là tính xây dựng mới cả".
- "Nhà mình cũng thế, cho đi thả diều, đi chơi ở công viên lượn lờ ở đường, xong vào làm cốc nước mía là xong".

Việc hạn chế ăn ngoài, ưu tiên nấu ăn tại nhà cũng không chỉ giúp giảm chi phí mà còn đảm bảo vệ sinh, dinh dưỡng, điều mà nhiều gia đình có con nhỏ đặc biệt quan tâm.
Thực tế cho thấy, chỉ cần ăn ngoài vài bữa mỗi tuần hoặc cho con đi TTTM thường xuyên, chi tiêu hàng tháng có thể tăng thêm vài triệu mà đôi khi không mang lại giá trị tương xứng.
Khi tiết kiệm được hai khoản này, tổng chi tiêu giảm mạnh là điều hoàn toàn dễ hiểu. Quan trọng hơn, gia đình vẫn dành ngân sách cho cá nhân của hai vợ chồng (mỗi người 1,5 triệu/ tháng) hay tiền biếu nội ngoại, vẫn có khoản dự phòng cho ốm đau, phát sinh... cho thấy việc chi tiêu được tính toán có kế hoạch chứ không phải "co kéo cực đoan".
Trước những ý kiến cho rằng gia đình đang tiết kiệm quá mức, chị A cũng có những chia sẻ rất thẳng thắn.
"Quan điểm của mình rất rõ ràng, mức thu nhập 63 triệu/tháng không đồng nghĩa với việc sẽ vung tay chi tiêu nhiều hơn. Vài năm tới vợ chồng mình muốn thay đổi không gian sống, chuyển sang một nơi ở tốt hơn, rộng rãi hơn và phù hợp hơn với nhu cầu của gia đình khi con ngày càng lớn. Nên mình nghĩ việt tích lũy từ bây giờ là rất cần thiết".

Theo chị, chất lượng cuộc sống không chỉ nằm ở việc hôm nay ăn gì, chơi ở đâu, mà còn ở cảm giác an tâm về lâu dài. Một không gian sống tốt hơn, môi trường xung quanh phù hợp, thuận tiện cho sinh hoạt và học tập của con mới là điều gia đình hướng tới.
Trong bối cảnh giá nhà đất tại Hà Nội ngày càng cao, việc tích lũy một khoản tài chính đủ lớn để đổi nhà hoặc mua nhà mới là áp lực không nhỏ, kể cả với những gia đình có thu nhập trên 60 triệu đồng mỗi tháng. Nếu không chủ động tiết kiệm từ sớm, đến khi thực sự cần thay đổi chỗ ở, gánh nặng tài chính sẽ càng lớn.