Thời buổi khó khăn, người trẻ rủ nhau “tăng xin giảm mua”, thi xem ai tiêu ít nhất

Khi mọi thứ ngày càng trở nên đắt đỏ, từ chi phí thực phẩm tới tiền thuê nhà, đi lại,... còn thu nhập cứ dậm chân tại chỗ, ưu tiên của người trẻ không còn “cắt giảm chi tiêu”, mà chuyển hướng sang: Tăng xin, giảm mua.

Tại Hàn Quốc, đây là xu hướng được đông đảo người trẻ trong độ tuổi 20-30 theo đuổi: Cái gì xin được thì xin, không có gì phải ngại. Với họ, đó là chiến lược để duy trì cuộc sống trong bối cảnh thu nhập theo không kịp chi phí sống.

Xu hướng này được gọi là “jjantech”, ghép từ hai từ tiếng Hàn mang nghĩa “keo kiệt” và “công nghệ”. Nếu trước đây thế hệ trẻ từng theo đuổi YOLO, sẵn sàng mua sắm, du lịch hay trải nghiệm vì tin rằng “tuổi trẻ chỉ có một lần”, thì hiện nay nhiều người lại chuyển sang tìm cách tiêu ít nhất có thể, biến việc giảm ngân sách chi tiêu trở thành “trò chơi tập thể”.

Cộng đồng “tăng xin giảm mua”

Han Su-min (26 tuổi) là một trong những người tham gia xu hướng này. Cô điều hành một phòng trò chuyện trực tuyến với biệt danh “Beggar King” (vua ăn xin), nơi những người trẻ cùng chia sẻ các cách giảm chi tiêu hằng ngày.

Han cho biết cô thường mua cà phê hòa tan giá rẻ trên đường đi làm thay vì ghé các chuỗi cà phê nổi tiếng để tiết kiệm chi phí.

“Giá cả đã tăng quá nhiều nên gánh nặng sinh hoạt ngày càng lớn. Tôi lập nhóm trò chuyện này để cùng mọi người tiết kiệm tiền” - Han chia sẻ.

Trong các nhóm trò chuyện kiểu này trên KakaoTalk, người tham gia công khai chia sẻ từng khoản chi tiêu trong ngày và động viên nhau hoàn thành thử thách “không tiêu tiền”. Một người dùng viết rằng họ mua túi trà xanh với giá 3.100 won (khoảng 65.000 đồng) và nhận được lời khuyên nên pha lại nhiều lần để sử dụng lâu hơn. Khi một người khác cho biết dự định chi 75.000 won (khoảng 1,57 triệu đồng) để tham gia một giải chạy marathon, các thành viên trong nhóm lập tức cản vì “cứ ra công viên chạy là xong, cần gì thi cho tốn tiền”.

Với nhiều người trẻ Hàn Quốc, việc bị gọi là “keo kiệt” hay thậm chí tự nhận mình là “người ăn xin” không còn mang ý nghĩa tiêu cực như trước. Thay vào đó, đây được xem như một cách thích nghi với áp lực tài chính.

Kim Min-ah (24 tuổi) - Người mới tốt nghiệp đại học, cho biết cô đang hạn chế tối đa các hoạt động bên ngoài vì mỗi lần ra ngoài đều đồng nghĩa với việc phát sinh thêm nhiều khoản chi.

“Ngay cả tiền mua nước đóng chai cũng là một khoản lãng phí, vì vậy tôi sử dụng máy lọc nước ở trường. Tôi cũng chọn ăn kimbap mua ở cửa hàng tiện lợi thay vì đi ăn ngoài” - Kim chia sẻ.

Cô cho biết bản thân thậm chí hạn chế gặp gỡ bạn bè vì cảm giác tiền bạc có thể “bay khỏi túi” chỉ sau vài giờ ra ngoài.

Không chỉ cắt giảm những khoản chi nhỏ, nhiều người trẻ còn thay đổi cả thói quen mua sắm và di chuyển.

Moon - Một nhân viên văn phòng 24 tuổi, cho biết cô vẫn mặc những bộ quần áo đã mua từ năm nhất đại học vì cảm thấy giá quần áo hiện nay quá đắt đỏ. Trong khi đó, Jeong Ye-eun (24 tuổi) - Người đang học cao học, thường đi bộ tới 40 phút để tiết kiệm tiền đi lại. Lee Ji-min (25 tuổi) - Một người đang thất nghiệp, thậm chí còn hạn chế về quê vì muốn tiết kiệm khoản tiền 100.000 won (khoảng 2,1 triệu đồng) mua vé tàu.

Lập hẳn ứng dụng “bản đồ cửa hàng giá rẻ”

Từ những nhóm chia sẻ mẹo tiết kiệm, xu hướng này còn phát triển thành một nền tảng riêng mang tên “map for beggars” - nơi tập hợp những địa điểm ăn uống giá rẻ cho những người muốn tối ưu chi tiêu.

Bản đồ này đánh dấu các quán ăn có mức giá dưới 8.000 won (khoảng 168.000 đồng) mỗi bữa, hoặc dưới 10.000 won (khoảng 210.000 đồng) tại những khu vực đắt đỏ như Gangnam và Yeouido. Nhiều địa điểm được người dùng đánh giá cao nhờ mức giá thấp như cơm thịt heo cốt lết 5.000 won (khoảng 105.000 đồng) hay mì dao cắt kiểu Hàn Quốc chỉ 4.000 won (khoảng 84.000 đồng).

Ứng dụng này được phát triển bởi Choi Sung-soo, 34 tuổi. Sau khi ra mắt vào ngày 10/4 vừa qua, ứng dụng ghi nhận 21.500 lượt tải chỉ trong vòng 6 ngày và đạt tổng cộng 1,31 triệu lượt truy cập trên nền tảng web.

Không chỉ giúp người tiêu dùng tiết kiệm, xu hướng này còn vô tình trở thành kênh quảng bá miễn phí cho các cửa hàng nhỏ. Một chủ nhà hàng họ Lee (30 tuổi) cho biết nền tảng này giúp các cửa hàng địa phương tiếp cận khách hàng mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào các ứng dụng giao đồ ăn với mức phí lên tới 15%.

Các chuyên gia cho rằng việc người trẻ chuyển sang lối sống “siêu tiết kiệm” không đơn thuần là một trào lưu nhất thời, mà phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng khi nền kinh tế gặp khó khăn.

Lee Eun-hee, Giáo sư khoa học tiêu dùng tại Đại học Inha, nhận định xu hướng này có khả năng tiếp tục kéo dài khi người trẻ phải đối mặt với nhiều áp lực tài chính.

Từ bỏ những cuộc vui không cần thiết, tận dụng từng món đồ đi xin, đi bộ thay vì thuê taxi hay tìm kiếm những bữa ăn siêu rẻ, người trẻ Hàn Quốc đang cho thấy một cách tiếp cận mới với tiền bạc. Sau thời kỳ chi tiêu thoải mái, đề cao trải nghiệm cá nhân, một thế hệ mới đang bước vào thời kỳ “tăng xin giảm mua” - nơi tiết kiệm không còn là dấu hiệu của sự thiếu thốn, mà trở thành kỹ năng để thích nghi với cuộc sống nhiều áp lực.