Sự sa ngã của thần đồng con nhà giàu từng đỗ ĐH top đầu, sau sống lang thang, phải ngủ dưới gầm cầu suốt 14 năm

Tào Dương sinh năm 1977 tại Hàm Dương, Thiểm Tây, Trung Quốc, trong một gia đình có điều kiện kinh tế khá giả. Từ nhỏ, anh đã được bố mẹ chăm lo gần như mọi mặt để có thể tập trung vào việc học. Suốt 12 năm đi học, Tào Dương luôn duy trì thành tích nổi bật, thường xuyên đứng trong nhóm học sinh xuất sắc và được thầy cô, bạn bè, hàng xóm khen ngợi là một “thần đồng”.

Năm 1995, ở tuổi 18, Tào Dương tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học và đạt thành tích đủ để đỗ vào Đại học Trùng Khánh, một trường đại học trọng điểm của Trung Quốc thuộc nhóm các trường được đầu tư theo dự án 985. Với gia đình anh, đây là niềm tự hào lớn. Từ một cậu học sinh luôn đứng đầu lớp, Tào Dương bước vào giảng đường với tâm thế của một người tin rằng mình sẽ tiếp tục thành công.

Nhưng môi trường đại học nhanh chóng khiến niềm tin ấy lung lay. Tại trường mới, Tào Dương lần đầu tiên nhận ra xung quanh mình có rất nhiều người giỏi. Những thành tích từng giúp anh nổi bật trong môi trường phổ thông không còn đủ để tạo ra khoảng cách với bạn bè. Anh bắt đầu cảm thấy áp lực khi liên tục phải đối mặt với sự cạnh tranh và nhận ra năng lực của mình không còn vượt trội như trước.

“Thần đồng” năm nào bắt đầu trượt môn ngay từ những kỳ học đầu tiên. Không chỉ gặp khó khăn trong việc học, Tào Dương còn chật vật với một điều tưởng như rất đơn giản, đó là tự chăm sóc bản thân. Lớn lên trong sự bao bọc của bố mẹ, anh gần như không phải tự nấu ăn, giặt quần áo hay lo liệu những công việc sinh hoạt thường ngày. Khi bước vào đại học, mọi thứ đột ngột thay đổi.

Anh phải tự quản lý tiền bạc, tự lo chuyện ăn uống, sinh hoạt và học tập. Có những thời điểm chưa đến cuối tháng, tiền sinh hoạt đã cạn. Tào Dương phải mượn đồ dùng cá nhân của bạn cùng phòng, trong khi sự khác biệt về thói quen sinh hoạt khiến quan hệ giữa anh và những người xung quanh ngày càng căng thẳng.

Từ một học sinh từng được ngưỡng mộ, Tào Dương dần trở nên tự ti, khó hòa nhập và mất phương hướng. Mỗi lần thi cử lại trở thành một lần anh phải đối mặt với nỗi sợ thất bại. Một lần trượt môn khiến anh ám ảnh, rồi những lần thi sau càng khiến tâm lý căng thẳng hơn. Kết quả học tập ngày càng sa sút. Trong khi bạn bè lần lượt hoàn thành chương trình và bắt đầu tìm việc, Tào Dương vẫn loay hoay với những môn học chưa thể vượt qua. Cuối cùng, anh không thể tốt nghiệp Đại học Trùng Khánh.

Nhận thấy con trai vẫn có khả năng nhưng đang mắc kẹt trong một môi trường không phù hợp, bố mẹ Tào Dương khuyên anh thử tìm một hướng đi khác. Anh bắt đầu học tiếng Đức tại Đại học Ngoại ngữ Tứ Xuyên, sau đó thi lấy chứng chỉ và xin được visa sang Đức du học.

Lần này, Tào Dương tưởng như đã tìm lại được sự tự tin. Ở một môi trường hoàn toàn mới, anh chăm chỉ học tập và đồng thời đi làm thêm để giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình. Cuộc sống tuy vất vả nhưng có thời điểm Tào Dương cảm thấy hài lòng với những gì mình đang có. Anh thậm chí tiết kiệm được tiền để mua một chiếc xe.

Thế nhưng, một lần nữa, biến cố lại xảy đến. Tào Dương bị điều tra vì làm thêm vượt quá thời gian cho phép. Nhà trường phát hiện anh đã làm việc vượt quy định đối với sinh viên quốc tế và visa của anh không đáp ứng điều kiện làm thêm như vậy. Cuối cùng, Tào Dương bị buộc phải trở về Trung Quốc.

Không chấp nhận từ bỏ việc học, anh tiếp tục tìm cách xin visa để quay lại Đức. Nhưng trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, Tào Dương phát hiện mình đã làm mất những giấy tờ quan trọng liên quan đến việc học. Những nỗ lực xin visa sau đó không thành công. Bao nhiêu công sức và tiền bạc bỏ ra cho hành trình du học cuối cùng không mang lại tấm bằng mà anh mong muốn.

Trở về Trung Quốc, Tào Dương chỉ có thể tìm những công việc phổ thông như dọn dẹp, bưng bê, rửa bát. Không bằng tốt nghiệp đại học, không có kinh nghiệm làm việc ổn định, anh ngày càng cảm thấy khoảng cách giữa bản thân hiện tại và hình ảnh “thần đồng” năm nào quá lớn.

Có thời điểm Tào Dương chuyển đến Quảng Châu với hy vọng tìm được cơ hội mới. Anh dùng số tiền tiết kiệm còn lại để mua vé tàu và tìm việc tại thành phố này. Nhưng ngay khi vừa đặt chân xuống ga, Tào Dương phát hiện ví tiền đã bị đánh cắp. Từ một người từng được gia đình đặt rất nhiều kỳ vọng, anh rơi vào cảnh gần như trắng tay.

Không muốn trở về nhà trong bộ dạng thất bại, Tào Dương bắt đầu lang thang. Ban đầu, đó chỉ là một lựa chọn tạm thời khi anh chưa biết phải làm gì tiếp theo. Nhưng càng sống bên ngoài, anh càng mất đi động lực để bắt đầu lại.

Anh không dám đối mặt với bố mẹ, càng không đủ tự tin gặp lại những người từng biết mình là một học sinh xuất sắc. Tào Dương dần cắt đứt liên lạc với gia đình và sống lang thang trên đường phố.

Suốt 14 năm, anh đi hết nơi này đến nơi khác, khi đói thì tìm thức ăn thừa hoặc xin đồ ăn từ người qua đường, tối đến tìm một góc khuất để ngủ. Có những đêm, gầm cầu trở thành nơi trú ngụ của người đàn ông từng được kỳ vọng sẽ có một tương lai rộng mở.

Điều đáng buồn là những người xung quanh gần như không biết người đàn ông lang thang ấy từng là một sinh viên đỗ vào trường đại học trọng điểm, từng được cả gia đình tự hào gọi là “thần đồng”. Trong khoảng thời gian ấy, gia đình Tào Dương nhiều lần tìm kiếm con trai. Họ trình báo cơ quan chức năng nhưng không có thông tin. Thời gian càng kéo dài, hy vọng tìm thấy anh càng trở nên mong manh.

Năm 2018, trường hợp của Tào Dương được một chương trình truyền hình và các tình nguyện viên biết đến. Khi ấy, anh sống trong tình trạng rất khó khăn, mặc quần áo mỏng giữa mùa đông, tóc tai rối bù và cơ thể có nhiều vết thương. Các tình nguyện viên đề nghị giúp anh liên lạc với gia đình nhưng Tào Dương từ chối. Anh không muốn trở về vì cảm thấy bản thân không còn đủ tư cách đối diện với cha mẹ.

“Tôi không còn mặt mũi nào để về nhà nữa”, anh nói.

Dù Tào Dương phản đối, ê-kíp chương trình vẫn tìm cách liên hệ với gia đình. Sau hơn một thập kỷ mất liên lạc, bố mẹ cuối cùng cũng biết tin con trai vẫn còn sống. Ngày gặp lại, họ bật khóc khi chứng kiến người con từng khiến cả gia đình tự hào nay trở thành một người đàn ông vô gia cư. Với họ, sau 14 năm chờ đợi, việc con trai còn sống đã quan trọng hơn tất cả những thất bại trước đó.

Câu chuyện của Tào Dương sau đó gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng một trong những vấn đề lớn nhất của anh là được gia đình bao bọc quá lâu mà thiếu kỹ năng tự lập. Khi bước vào đại học, những yêu cầu tưởng như rất bình thường của cuộc sống lại trở thành cú sốc lớn.

Từ cú sốc đầu tiên ấy, những thất bại tiếp theo dường như nối tiếp nhau. Trượt môn khiến Tào Dương mất tự tin, không tốt nghiệp khiến anh mất cơ hội việc làm, du học thất bại khiến niềm tin vào bản thân tiếp tục suy giảm, rồi việc mất giấy tờ và mất trắng tiền bạc càng đẩy anh vào trạng thái bế tắc.

Câu chuyện của Tào Dương cũng cho thấy một nghịch lý: thành tích xuất sắc thời niên thiếu không phải lúc nào cũng đủ để chuẩn bị cho một người bước vào đời. Một đứa trẻ có thể học rất giỏi nhưng vẫn cần được rèn luyện khả năng tự chăm sóc bản thân, giao tiếp, thích nghi với môi trường mới và đối diện với thất bại.

Tào Dương từng đứng ở một vị trí mà nhiều người mơ ước: học sinh xuất sắc, đỗ trường đại học trọng điểm và được gia đình tạo điều kiện. Nhưng khi những lợi thế ấy lần lượt biến mất, anh không có đủ điểm tựa tinh thần để tự mình đứng dậy.

Tổng hợp