Sau 40 tuổi, bị sa thải: Chưa ai nói tôi đừng tiêu tiền vào 5 nơi này, lúc khó khăn muốn lấy lại cũng chịu thua

Tôi từng nghĩ rằng công việc ổn định sẽ kéo dài mãi mãi. Lương cao, thăng tiến đều đặn, cuộc sống sung túc. Đến năm 42 tuổi, tôi bị sa thải đột ngột trong đợt cắt giảm nhân sự của công ty.

Lúc đó, tài khoản tiết kiệm gần như bằng không, nợ ngân hàng chồng chất vì mua nhà, mua xe, cho con học trường quốc tế. Tôi hoang mang, chạy vạy khắp nơi nhưng không thể xin việc nhanh chóng. Những năm tháng trước, tôi đã tiêu xài thoải mái mà không hề nghĩ đến ngày này...

Giờ đây, nhìn lại, tôi ước gì ai đó đã cảnh báo tôi sớm hơn: "Đừng tiêu tiền lãng phí vào 5 nơi này sau tuổi 40, vì khi khó khăn ập đến, bạn sẽ không thể lấy lại được".

1. Mua sắm xa xỉ để "bằng bạn bằng bè"

Nhiều người ở tuổi trung niên rơi vào bẫy "lifestyle creep" (lạm phát lối sống), lương tăng thì chi tiêu cũng tăng theo. Tôi từng mua quần áo hàng hiệu, điện thoại mới liên tục, đồ nội thất đắt tiền chỉ để "xứng tầm". Kết quả? Những món đó nhanh chóng lỗi thời, mất giá trị, nhưng tiền đã bay đi mãi mãi.

Khi bị sa thải, tôi nhìn đống đồ ấy mà chỉ muốn bán tháo, nhưng chẳng ai mua với giá cao. Cũng từ đây tôi mới nhận ra bài học rằng hãy học cách sống dưới mức thu nhập,  chỉ mua những thứ thực sự cần và mang lại giá trị lâu dài.

2. Vay nợ quá mức để mua nhà, xe lớn, chứng minh "thành công"

Đây là sai lầm phổ biến nhất tôi thấy ở bạn bè và chính mình. Vay hàng tỷ để mua nhà to, xe sang, nghĩ rằng "công việc ổn định thì trả nợ dễ thôi". Nhưng khi mất việc ở tuổi 40+, thu nhập giảm đột ngột, khoản vay trở thành gánh nặng khổng lồ.

Nhiều người phải bán lỗ nhà, xe, thậm chí phá sản. Tiền đổ vào lãi suất ngân hàng là tiền "chết", không sinh lời mà còn kéo theo stress. Vì vậy, chỉ vay trong khả năng trả nợ ngay cả khi mất 50% thu nhập. Ưu tiên quỹ dự phòng thay vì "an cư" sớm bằng mọi giá.

3. Chi tiêu quá tay cho con cái

Tôi từng nghĩ "con cái là tất cả", nên cho con học trường quốc tế, du lịch nước ngoài, lớp học thêm đắt tiền. Nhưng khi thất nghiệp, tôi phải cắt giảm tất cả, con cái cũng chịu thiệt thòi về tâm lý.

Nhiều bậc phụ huynh trung niên tiêu sạch tiết kiệm cho con mà quên bản thân, đến lúc nghỉ hưu thì trắng tay. Ai cũng hiểu rằng đầu tư vào giáo dục cho con cái là hợp lý nhưng nên ở mức phù hợp với thu nhập, không nên "cố quá". Ngoài ra, cũng cần dạy con giá trị tiền bạc từ sớm, thay vì quá nuông chiều, muốn gì có đó.

4. Giải trí và du lịch xa hoa không kiểm soát

Ăn nhà hàng sang, du lịch resort 5 sao, cà phê hàng ngày... Những khoản nhỏ lẻ này cộng lại có thể "ngót" hàng chục triệu mỗi tháng.

Ở tuổi 40, tôi hay biện minh "làm việc vất vả thì phải hưởng thụ". Nhưng khi khó khăn, những kỷ niệm đẹp ấy không giúp tôi trả hóa đơn. Giờ tôi đang học cách, đặt ngân sách giải trí cố định (ví dụ 10-15% thu nhập). Bên cạnh đó, tôi cũng tìm đến những hình thức vui vẻ nhưng có mức chi phí vừa phải hơn như đi bộ công viên, nấu ăn gia đình, những chuyến du lịch gần.

5. Đầu tư mạo hiểm hoặc cờ bạc, hy vọng "lời nhanh"

Một số bạn tôi đổ tiền vào đầu tư với suy nghĩ "tuổi này cần nhân đôi tài sản nhanh". Thế rồi khi thị trường biến động, không tính toán kỹ, họ mất trắng.

Sau 40, thời gian hồi phục tài chính ngắn hơn, sai lầm một lần có thể phá hủy cả tương lai. Cũng bởi vậy mà chỉ nên đầu tư an toàn và đặc biệt là cần đa dạng hoá, có quỹ dự phòng 6 - 12 tháng.

Sau khi bị sa thải, tôi phải làm lại từ đầu: chạy shipper, bán hàng online, thắt lưng buộc bụng. Giờ đây, tôi đã ổn định hơn nhờ học cách tiết kiệm và đầu tư khôn ngoan. Bài học lớn nhất: Tuổi 40 không phải lúc "hưởng thụ vô tư", mà là lúc xây dựng "lá chắn tài chính" vững chắc.

Nếu bạn đang ở độ tuổi này, hãy dừng lại kiểm tra chi tiêu ngay hôm nay. Đừng để đến lúc khó khăn mới hối hận như tôi - tiền mất rồi thì khó lấy lại lắm!