Ồn ào hit 227 triệu views nóng lại giữa vụ khởi tố 5 vụ án xâm phạm bản quyền, 1 nghệ sĩ lên tiếng gay gắt

Xesi lên tiếng gay gắt về tranh chấp bản quyền trong quá khứ

Ngày 15/5, thông tin từ Bộ Công an về việc khởi tố hàng loạt cá nhân, đơn vị sở hữu các chuỗi liveshow ca nhạc đình đám về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự đang khiến dư luận xôn xao. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án hình sự liên quan đến các doanh nghiệp hoạt động mạnh trong lĩnh vực truyền thông, giải trí, sản xuất nội dung âm nhạc và biểu diễn.

Các bị can bị khởi tố gồm Nguyễn Hải Bình (Tổng giám đốc BH Media), Nguyễn Minh Đức và Ngô Thanh Tùng thuộc nhóm 1900 Group, cùng Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập, chủ Trung tâm Giọng ca để đời).

Theo thông tin từ Bộ Công an, việc điều tra được triển khai sau Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cơ quan điều tra đã áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm xác minh dấu hiệu vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan của một số công ty và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực giải trí.

Giữa lúc dư luận đặc biệt chú ý đến các vụ án liên quan bản quyền, Xesi bất ngờ đăng tải bài viết dài trên trang cá nhân, nhắc lại ồn ào tranh chấp quanh ca khúc Tuý Âm cách đây khoảng 4 năm. Nữ ca sĩ cho biết cô từng bị công kích dữ dội khi đứng ra đòi quyền lợi liên quan đến tác phẩm của mình.

Xesi viết: “Tất cả hùa vào chì chiết một con bé dám đứng lên đòi quyền lợi của mình, dù nó thừa biết nó đúng. Và nói thật, là nghệ sĩ ai cũng rõ mồn một chẳng qua người ta không muốn lên tiếng vì ngại. Đông quá người ta cãi không có lại á”. Nữ ca sĩ cũng nhấn mạnh rằng cô không cần ai bảo vệ thay mình vì “cái gì đúng nó đúng”. Đồng thời, Xesi khẳng định bản thân đã làm nhạc nhiều năm, không phải “tay ngang” thiếu hiểu biết pháp lý như những chỉ trích từng xuất hiện thời điểm đó. Dòng trạng thái nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi nó xuất hiện đúng lúc câu chuyện vi phạm bản quyền trong ngành giải trí trở nên nóng hơn bao giờ hết.

Ồn ào bản quyền ca khúc Tuý Âm

Vụ tranh chấp tác quyền ca khúc Tuý Âm giữa Xesi (Trần Hải Yến) và ca sĩ Ngọc Mai bùng nổ vào cuối tháng 12/2022, chỉ ít lâu sau khi nữ ca sĩ đăng quang The Masked Singer mùa 1 với mascot O Sen. Ngày 23/12/2022, Xesi đăng đàn bày tỏ sự bức xúc khi cho rằng ca khúc Tuý Âm - bản hit do cô sáng tác và sở hữu độc quyền - đã bị mang đi biểu diễn thương mại tại nhiều sân khấu lớn mà chưa nhận được sự đồng ý trực tiếp từ tác giả.

Ngay tối cùng ngày, phía Ngọc Mai đưa ra bài phản hồi dài với nhiều luận điểm pháp lý nhằm phủ nhận cáo buộc “hát chùa”. Nữ ca sĩ cho biết ca khúc Tuý Âm đã được Xesi ký hợp đồng ủy quyền với Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC), do đó các ban tổ chức chương trình đã chủ động đóng tiền tác quyền theo đúng quy trình.

Ngọc Mai cho rằng trách nhiệm xin phép trực tiếp tác giả chỉ đặt ra khi tạo ra “sản phẩm phái sinh” như MV, album hay single. Với hình thức biểu diễn live, nghĩa vụ này thuộc về ban tổ chức và VCPMC. Nữ ca sĩ còn nhận định Xesi “chưa hiểu rõ luật” khi đã ký hợp đồng ủy quyền với trung tâm tác quyền.

Tuy nhiên, tranh cãi không dừng lại ở đó. Đầu tháng 1/2023, Xesi tiếp tục đăng tải bài viết phản hồi lần hai với hàng loạt dẫn chứng pháp lý nhằm bác bỏ các lập luận từ phía đàn chị. Theo Xesi, điều quan trọng bị đánh tráo trong cuộc tranh luận là sự khác biệt giữa “bản quyền bản ghi” và “bản quyền tác giả”. Nữ ca sĩ khẳng định phần hiển thị trên kênh YouTube của producer Masew chỉ liên quan tới quyền sở hữu bản ghi âm hoặc MV, còn quyền tác giả của ca khúc Tuý Âm hoàn toàn thuộc về cô.

Xesi cũng cho biết hợp đồng với VCPMC là dạng “ủy quyền không toàn phần”. Điều đó đồng nghĩa trung tâm có quyền thay mặt tác giả truy thu hoặc cấp phép, nhưng vẫn phải thông báo và nhận sự đồng thuận cuối cùng từ tác giả đối với từng chương trình cụ thể. Theo lời Xesi, cô chưa từng nhận được thông tin xin phép nào liên quan đến các show diễn của Ngọc Mai.

Một trong những điểm gây chú ý nhất trong bài phản pháo của Xesi là việc cô khẳng định quản lý của Masew đã trao đổi rõ với ê-kíp Ngọc Mai rằng Xesi mới là người nắm quyền quyết định đối với ca khúc, còn Masew không có quyền cấp phép biểu diễn.

Về bản chất, điểm mấu chốt của vụ việc được cho là nằm ở lỗ hổng trong quy trình phối hợp giữa tác giả, trung tâm tác quyền và ban tổ chức biểu diễn. Các đơn vị tổ chức có thể đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với VCPMC theo hình thức gói chương trình, nhưng thông tin chưa được đồng bộ tới tác giả hoặc chưa có xác nhận cuối cùng từ phía người sở hữu tác phẩm. Sau bài phản hồi thứ hai của Xesi vào tháng 1/2023, phía Ngọc Mai không tiếp tục tranh luận công khai. Vụ việc cũng không đi tới các động thái kiện tụng dân sự hay hình sự lớn, nhưng từng tạo nên làn sóng tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội.

Năm 2017, khi mới 17 tuổi, Xesi bất ngờ trở thành hiện tượng Vpop với bản hit Tuý Âm hợp tác cùng Masew và Nhật Nguyễn. Ca khúc mang màu sắc Future Bass pha âm hưởng ngũ cung nhanh chóng viral mạnh mẽ, thu về hàng trăm triệu lượt xem trên YouTube và đưa Xesi trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất của làn sóng nhạc trẻ thời điểm đó. Tuy nhiên, những năm gần đây, Xesi có phần chững lại và không còn giữ sự phổ biến như thời điểm mới nổi tiên với Tuý Âm.

Ảnh: FBNV