Nhạc phim có kỳ tích nhất Việt Nam "rẽ sóng đạp gió" tại giải thưởng quốc tế, hơn 20 năm chưa có ai làm lại

Những năm gần đây, điện ảnh Việt liên tục ghi dấu ấn với nhiều bộ phim trăm tỷ, các tác phẩm được mang đi tranh giải ở những liên hoan phim quốc tế và nhiều ca khúc nhạc phim trở thành hiện tượng trên các nền tảng số. Thế nhưng, nếu nhìn vào lịch sử của nhạc phim Việt, có một cột mốc đến nay vẫn chưa ai vượt qua dù đã hơn 20 năm trôi qua.

Năm 2005, Thời Xa Vắng giúp Việt Nam lần đầu tiên giành giải Kim Tước cho Nhạc phim xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Quốc tế Thượng Hải. Đây cũng là lần đầu tiên nhạc phim Việt được xướng tên ở một liên hoan phim quốc tế lớn và cho đến hiện tại, thành tích này vẫn chưa có tác phẩm nào lặp lại.

Thời Xa Vắng - bộ phim của đạo diễn Hồ Quang Minh là đại diện Việt Nam đầu tiên lọt vào hạng mục tranh giải chính thức của Liên hoan phim Quốc tế Thượng Hải lần thứ 8 sau khi vượt qua 375 tác phẩm đến từ 40 quốc gia. Ở vòng chung kết, bộ phim cạnh tranh với 16 đại diện khác tại một trong những liên hoan phim có quy mô lớn nhất châu Á, quy tụ nhiều nhà làm phim và tên tuổi nổi tiếng trong khu vực.

Trong dàn giải thưởng năm đó, phần âm nhạc của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc đã được ban giám khảo lựa chọn là xuất sắc nhất. Đây cũng là giải Kim Tước đầu tiên và duy nhất của Việt Nam dành riêng cho hạng mục nhạc phim ở một liên hoan phim quốc tế lớn.

Bối cảnh của Thời Xa Vắng trải dài trên vùng quê Bắc Bộ nên nhạc sĩ sử dụng chất liệu chèo, ca trù và dân ca Bắc Bộ làm nền tảng sáng tác. Những làn điệu quen thuộc được biến tấu để phù hợp với ngôn ngữ điện ảnh, sau đó kết hợp cùng dàn nhạc giao hưởng nhằm tạo nên màu sắc vừa gần gũi, vừa đủ sức chạm tới khán giả quốc tế.

Đàn nguyệt, đàn nhị, đàn tranh, sáo, tiêu... xuất hiện xuyên suốt soundtrack, hòa quyện với clarinet, oboe, cello và nhiều nhạc cụ phương Tây. Theo nhạc sĩ, thử thách lớn nhất không phải là sử dụng thật nhiều nhạc cụ mà là dung hòa hai hệ thống âm nhạc khác nhau để tạo nên một tổng thể thống nhất nhưng vẫn giữ được tinh thần Việt Nam.

Hơn 20 năm trôi qua, điện ảnh Việt có nhiều thay đổi cả về quy mô sản xuất lẫn doanh thu phòng vé. Các ca khúc nhạc phim ngày càng phổ biến, nhiều soundtrack tạo hiệu ứng mạnh trên mạng xã hội và các nền tảng nghe nhạc. Tuy nhiên, xét riêng ở khía cạnh nhạc nền điện ảnh, thành tích của Thời Xa Vắng vẫn là dấu mốc duy nhất mà chưa có bộ phim nào chạm tới.

Nhìn lại hành trình của Thời xa vắng , giải Kim Tước năm 2005 là cột mốc cho thấy âm nhạc mang đậm bản sắc Việt hoàn toàn có thể chinh phục những sân chơi quốc tế nếu được đầu tư nghiêm túc và có một hướng đi đủ khác biệt. Hơn hai thập kỷ đã trôi qua, chiếc cúp ấy vẫn là lời nhắc về một thành tích đáng tự hào và khiến nhiều khán giả trông đợi vào một kỳ tích tiếp theo đối với nhạc phim Việt.

Ảnh: Tổng hợp