Ngành học tạo ra “bộ não số”: Khoa học máy tính tại FPTU có gì khác biệt?

200.000 chỗ trống và câu hỏi ai sẽ lấp đầy

Việt Nam đang thiếu gần 200.000 nhân lực công nghệ - không phải người biết dùng máy tính, mà là người hiểu công nghệ từ gốc rễ, biết thiết kế hệ thống và tạo ra công nghệ mới. Đó là con số từ báo cáo thị trường IT gần nhất của TopDev, trong bối cảnh Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) liên tục xếp Khoa học máy tính vào nhóm 5 lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu.

Nhưng khoảng trống đó không đơn giản là thiếu đầu người. Doanh nghiệp ngày nay từ startup AI đến tập đoàn tài chính đều cần những kỹ sư có khả năng giải quyết bài toán chưa có lời giải sẵn, không chỉ vận hành công cụ người khác đã làm ra. Đây cũng là những gì chương trình Khoa học máy tính tại Trường Đại học FPT (FPTU) đang hướng tới.

Tại FPTU, Khoa học máy tính được triển khai theo mô hình Cử nhân tài năng với định hướng đào tạo chuyên sâu dành cho những sinh viên có năng lực nổi bật về tư duy công nghệ, sáng tạo và nghiên cứu. Khác với cách tiếp cận đại trà, chương trình hướng đến việc tuyển chọn những người học có tiềm năng phát triển trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, từ đó xây dựng môi trường học tập có tính chọn lọc, nơi sinh viên được thúc đẩy phát triển tư duy chuyên sâu và khả năng tạo ra công nghệ mới.

Hệ thống phòng lab hiện đại, khuyến khích sinh viên hợp tác, sáng tạo tại FPTU.

Chương trình đào tạo gồm hai chuyên ngành: Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu; An ninh mạng và An toàn số, tập trung vào những lĩnh vực đón đầu xu hướng và đang có nhu cầu nhân lực cao trên thị trường.

Điểm đáng chú ý là chương trình không đi theo hướng đào tạo rộng nhưng dàn trải. Thay vào đó, người học được tiếp cận sớm với các lĩnh vực chuyên sâu, nơi doanh nghiệp đang cần những kỹ sư có khả năng giải quyết bài toán công nghệ thực tế, chứ không chỉ dừng ở năng lực vận hành công cụ.

Chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo & Khoa học dữ liệu: Học để tạo ra, không chỉ để dùng

Với chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu, chương trình được xây dựng dựa trên việc tham khảo và đối sánh trực tiếp các học phần cốt lõi, chuyên sâu từ những trường đại học hàng đầu thế giới như Carnegie Mellon University, National University of Singapore, Harvard hay Nanyang Technological University.

Điểm đáng chú ý là chương trình đào tạo không dừng ở việc cung cấp kiến thức nền tảng mà hướng sinh viên tiếp cận những công nghệ đang định hình tương lai như Deep Learning, Computer Vision, Natural Language Processing (NLP), Generative AI, Reinforcement Learning, Quantum Computing hay MLOps.

Thay vì học theo mô hình lý thuyết truyền thống, sinh viên được chú trọng trải nghiệm thực tế với tỷ lệ thực hành chiếm khoảng 70-80%. Sinh viên được học thông qua dự án, thường xuyên làm việc trong hệ thống phòng lab GPU và tiếp cận các nền tảng điện toán đám mây từ Google, Nvidia và AWS.

Mọi học phần đều được thiết kế bám sát bộ kỹ năng và năng lực thực tế của lĩnh vực AI công nghiệp và nghiên cứu. Người học không chỉ thực hiện các bài lab thông thường mà còn tham gia tái hiện các nghiên cứu mới, phát triển dự án giải quyết bài toán thực tế từ doanh nghiệp, tham gia cuộc thi Kaggle, hackathon quốc tế hay các mô hình mô phỏng vai trò nghề nghiệp như AI Engineer, Machine Learning Engineer hoặc Research Scientist.

Lĩnh vực AI, khoa học dữ liệu được nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm.

Chuyên ngành An ninh mạng & An toàn số: Bảo vệ những gì AI không thể tự bảo vệ

Thế giới càng số hóa nhanh, bề mặt tấn công càng rộng. An ninh mạng không còn là lĩnh vực phòng thủ thụ động - đây là ngành đòi hỏi tư duy tấn công, khả năng phân tích hành vi hệ thống và hiểu sâu về cách AI có thể bị khai thác.

Chuyên ngành An ninh mạng và An toàn số của FPTU được xây dựng dựa trên khung năng lực NICE (National Initiative for Cybersecurity Education) - chuẩn tham chiếu quốc tế do Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) phát triển cho đào tạo và phát triển nguồn nhân lực an toàn thông tin.

Sinh viên được tiếp cận kiến thức từ nền tảng như mật mã học, hệ điều hành, kiến trúc phần mềm đến những lĩnh vực mới, chuyên sâu như bảo mật điện toán đám mây, ứng dụng AI trong phòng thủ tấn công mạng, bảo mật hệ thống AI hay phân tích dữ liệu phục vụ điều tra số.

Chương trình có tỷ lệ thực hành cao, với các bài lab, dự án nhóm, CTF, mini-project và các tình huống mô phỏng môi trường doanh nghiệp thực tế. Qua đó, sinh viên không chỉ xử lý các vấn đề hiện tại mà còn hình thành năng lực tự học, nghiên cứu và khả năng thích nghi trước những thay đổi liên tục của công nghệ.

Học sinh tìm hiểu không gian thực hành công nghệ tại hệ thống phòng lab FPTU.

Ngoại ngữ cần như một chiến lược nghề nghiệp

Do đặc thù chương trình đào tạo sử dụng giáo trình tiếng Anh xuyên suốt quá trình học tập, vì thế năng lực ngoại ngữ được xem là một trong những yếu tố quan trọng đối với sinh viên ngay từ đầu vào. Người học được yêu cầu có khả năng sử dụng tiếng Anh đạt trình độ tương đương bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (tương đương IELTS 6.0).

Với những sinh viên chưa đáp ứng yêu cầu, nhà trường triển khai giai đoạn nền tảng kéo dài từ 2 tháng đến 1 năm, nhằm giúp sinh viên củng cố năng lực tiếng Anh trước khi bước vào các học phần chuyên môn. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng giúp sinh viên tự tin tiếp cận kiến thức chuyên ngành, đồng thời cập nhật các xu hướng và công nghệ mới trên thế giới.

Bên cạnh tiếng Anh, sinh viên còn được đào tạo thêm một ngoại ngữ thứ hai là tiếng Nhật. Việc được trang bị đồng thời nhiều ngôn ngữ không chỉ mở rộng khả năng hội nhập mà còn tạo thêm lợi thế cạnh tranh, gia tăng cơ hội tiếp cận thị trường lao động quốc tế và thích nghi với môi trường làm việc đa văn hóa.

Học sinh trải nghiệm kính thực tế ảo (VR).

Tốt nghiệp ra làm gì và cơ hội rộng mở đến đâu?

Với ngành Khoa học Máy tính, sau tốt nghiệp, người học có thể đảm nhận các vị trí như kỹ sư AI, kỹ sư dữ liệu, chuyên gia phân tích dữ liệu, kỹ sư an ninh mạng hay chuyên gia bảo mật hệ thống tại các tập đoàn công nghệ, tài chính hoặc theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu, giảng dạy trong lĩnh vực công nghệ.

Khoa học máy tính không phải ngành dành cho tất cả bởi đây là lĩnh vực đòi hỏi tư duy logic sắc bén, đam mê công nghệ thực sự và khả năng học hỏi liên tục trong môi trường biến đổi không ngừng. Nhưng chính vì thế, những ai phù hợp với ngành này sẽ đang đứng trước một cơ hội nghề nghiệp hiếm thấy: không chỉ có việc làm mà có cơ hội đặt dấu ấn lên những công nghệ mà hàng triệu người sẽ sử dụng.

Tìm hiểu thêm môi trường đào tạo thực chiến của ngành Khoa học máy tính FPTU tại đây.