Nắng nóng đỉnh điểm, cư dân chung cư cũ Hà Nội thấp thỏm vì hệ thống điện xuống cấp: "Bật điều hòa cũng lo cháy nổ"

Giữa những ngày Hà Nội liên tục ghi nhận nền nhiệt ngoài trời trên 40 độ C, bên cạnh hóa đơn tiền điện tăng vọt, nhiều cư dân sống tại các chung cư cũ còn canh cánh nỗi lo về hệ thống điện đã xuống cấp sau nhiều năm sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ quá tải khi điều hòa và các thiết bị làm mát phải hoạt động gần như liên tục. Thực tế, đây cũng là vấn đề không ít hộ dân đang sinh sống trong những ngôi nhà xây dựng cách đây hàng chục năm phải đối mặt khi nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng.

Theo các chuyên gia điện dân dụng, áp lực không chỉ đến từ lượng điện tiêu thụ tăng mạnh trong mùa hè mà còn xuất phát từ thực tế nhiều công trình được xây dựng trong giai đoạn nhu cầu sử dụng điện của mỗi gia đình còn khá hạn chế. Sau nhiều năm vận hành, khi điều hòa, bếp từ, bình nóng lạnh, máy sấy quần áo và nhiều thiết bị công suất lớn trở nên phổ biến, hệ thống dây dẫn cùng các thiết bị bảo vệ điện bên trong nhà phải hoạt động với cường độ cao hơn đáng kể, từ đó bộc lộ những dấu hiệu xuống cấp và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Hệ thống điện cũ "gồng mình" phục vụ cuộc sống hiện đại

Theo chia sẻ của anh P, đang sống tại 1 chung cư cũ ở Hà Nội, căn hộ rộng khoảng 130m² được bàn giao từ nhiều năm trước với hệ thống điện âm tường nguyên bản. Thời điểm đó, số lượng thiết bị điện trong nhà chưa nhiều. Hiện nay, nhu cầu sử dụng điện đã tăng lên đáng kể khi điều hòa, bếp từ, máy rửa bát, lò vi sóng hay các thiết bị điện tử trở thành vật dụng quen thuộc.

Trong đợt nắng nóng cao điểm vừa qua, căn hộ thường xuyên vận hành đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn. Một số ổ cắm xuất hiện hiện tượng nóng bất thường, aptomat đôi lúc tự ngắt khi tải điện tăng cao. Lo ngại về nguy cơ mất an toàn, anh P đã cho kiểm tra toàn bộ hệ thống điện.

Kết quả kiểm tra cho thấy nhiều đoạn dây dẫn đã có dấu hiệu xuống cấp, lớp vỏ cách điện cứng giòn theo thời gian. Bên trong tủ điện, các bó dây dẫn đan xen dày đặc, nhiều vị trí đã ngả màu. Đáng chú ý, tại khu vực gần aptomat tổng xuất hiện một đoạn dây bị cháy sém, phần vỏ bảo vệ biến dạng do từng chịu nhiệt độ cao trong thời gian dài.

Theo các kỹ sư điện dân dụng, đây là tình trạng không hiếm gặp tại các chung cư được xây dựng cách đây hàng chục năm. Khi công trình được thiết kế, mức tiêu thụ điện của mỗi hộ gia đình thấp hơn đáng kể so với hiện nay. Sau nhiều năm sử dụng, việc bổ sung thêm hàng loạt thiết bị công suất lớn khiến đường điện cũ phải hoạt động gần ngưỡng chịu tải, làm tăng nguy cơ phát sinh sự cố.

Đáng lo ngại hơn, trong những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, dây dẫn điện cũng nóng lên nhanh hơn bình thường. Nếu lớp cách điện đã xuống cấp hoặc các mối nối không còn đảm bảo chất lượng, nguy cơ chập cháy có thể gia tăng.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên kiểm tra hệ thống điện ngay khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như ổ cắm nóng ran, aptomat thường xuyên tự ngắt, đèn nhấp nháy không rõ nguyên nhân, có mùi khét nhẹ trong nhà hoặc dây dẫn đổi màu, nứt vỡ lớp vỏ cách điện...

Bài toán nâng cấp hệ thống điện: Đi dây nổi hay đục tường thay mới?

Khi phát hiện hệ thống điện có dấu hiệu xuống cấp, chủ nhà thường đứng trước hai lựa chọn: Đi dây nổi để giảm chi phí và thời gian thi công hoặc cải tạo lại toàn bộ hệ thống điện âm tường nhằm bảo đảm an toàn về lâu dài.

Phương án 1: Đi dây nổi bằng ống gen hoặc máng nhựa

Đây là giải pháp được nhiều gia đình lựa chọn trong mùa cao điểm bởi thời gian thi công nhanh, ít ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Ưu điểm:

- Không phải đục phá tường.

- Có thể hoàn thành trong 1-2 ngày.

- Chi phí thấp hơn đáng kể.

- Dễ kiểm tra, bảo trì khi xảy ra sự cố.

Nhược điểm:

- Ảnh hưởng thẩm mỹ căn hộ.

- Một số vị trí phải xử lý khéo léo để không làm rối không gian nội thất.

- Cần sử dụng vật liệu đạt tiêu chuẩn chống cháy.

Lời khuyên:

Các chuyên gia khuyến nghị nên sử dụng dây lõi đồng chất lượng cao, đi trong ống gen hoặc máng cáp bảo vệ thay vì để dây lộ thiên nhằm giảm nguy cơ chập cháy.

Phương án 2: Thay mới hệ thống dây âm tường

Đây là giải pháp triệt để hơn nhưng khá tốn kém và mất thời gian.

Ưu điểm:

- Đảm bảo thẩm mỹ.

- Hệ thống điện đồng bộ, an toàn hơn.

- Phù hợp với nhu cầu sử dụng lâu dài.

Nhược điểm:

- Phải đục tường, tháo dỡ một số hạng mục hoàn thiện.

- Thi công phức tạp.

- Chi phí cao hơn nhiều so với đi dây nổi.

- Có thể phải tạm ngừng sinh hoạt ở một số khu vực trong quá trình sửa chữa.

Lời khuyên:

Đối với chung cư, trước khi cải tạo điện âm tường, cư dân nên thông báo hoặc xin xác nhận từ ban quản lý tòa nhà. Một số tòa nhà yêu cầu đăng ký thời gian thi công, cam kết không ảnh hưởng kết cấu, không tác động đến hệ thống kỹ thuật chung và tuân thủ quy định về tiếng ồn, vận chuyển vật liệu…

Tạm tính chi phí cải tạo hệ thống điện cho căn hộ 130m²

Theo khảo sát từ các đơn vị thi công điện dân dụng tại Hà Nội trong mùa nắng nóng, chi phí nhân công hiện đã tăng khoảng 15-30% do nhu cầu sửa chữa tăng cao.

Tổng chi phí dự kiến:

Lưu ý: Chi phí thực tế phụ thuộc vào diện tích căn hộ, số lượng điểm điện, chủng loại vật tư, hiện trạng công trình và đơn giá nhân công tại thời điểm thi công.

Đừng đợi đến khi có mùi khét mới kiểm tra

Điều đáng nói là nhiều gia đình chỉ phát hiện hệ thống điện xuống cấp khi xảy ra sự cố hoặc trong quá trình sửa chữa nhà. Trong khi đó, với những căn hộ đã sử dụng lâu năm, đặc biệt là các căn hộ thường xuyên vận hành điều hòa, bếp từ và nhiều thiết bị công suất lớn, việc kiểm tra tải điện định kỳ ngày càng trở thành nhu cầu thiết thực.

Một đoạn dây cháy sém trong tủ điện có thể chỉ là hư hỏng nhỏ, nhưng cũng có thể là lời cảnh báo đầu tiên cho một hệ thống đang phải "gồng mình" sau nhiều năm vận hành. Không chỉ các chung cư cũ, nhiều ngôi nhà mặt đất được xây dựng từ hàng chục năm trước cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự khi nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng.

Giữa những ngày Hà Nội nắng như đổ lửa, khi điều hòa gần như hoạt động liên tục từ sáng đến đêm, nỗi lo của nhiều gia đình không chỉ nằm ở hóa đơn tiền điện tăng cao mà còn là sự an toàn của chính ngôi nhà mình đang sống. Bởi đôi khi, một cuộc kiểm tra hệ thống điện kịp thời hay một khoản đầu tư nâng cấp đường dây đúng lúc có thể giúp phòng tránh những rủi ro đáng tiếc trước khi sự cố xảy ra.