Mục kích giàn khoan 4.300 tấn cắm chặt xuống biển bằng 8 cọc móng thép nặng 730 tấn: Thế giới chưa từng có

Trong nỗ lực chuyển dịch năng lượng toàn cầu, việc cắt giảm phát thải tại các ngành công nghiệp nặng như thép, xi măng hay hóa chất luôn là "bài toán khó" nhất.

Khi việc chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng tái tạo chưa thể hoàn tất trong một sớm một chiều, công nghệ Thu giữ và Lưu trữ Carbon (CCS - Carbon Capture and Storage) đã nổi lên như một giải pháp then chốt.

Mới đây, Vương quốc Anh đã đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với ngành công nghệ xanh toàn cầu khi chính thức hoàn thành lắp đặt Douglas CCS - giàn khoan ngoài khơi chuyên dụng đầu tiên trên thế giới được thiết kế riêng cho mục đích vận chuyển và chôn lấp CO2 xuống lòng đại dương.

Với công suất khởi điểm 4,5 triệu tấn CO2/năm và hướng tới 10 triệu tấn/năm sau năm 2030, dự án tham vọng sẽ "chôn giấu" an toàn tổng cộng 109 triệu tấn CO2 trong suốt vòng đời vận hành hơn 25 năm.

Giàn khoan Douglas CCS: "Mắt xích" 4.300 tấn giữa lòng biển Irish

Nằm tại vịnh Liverpool (vùng biển kết nối giữa Anh và xứ Wales), giàn ngoài khơi Douglas CCS là một kiệt tác kỹ thuật nặng tới 4.370 tấn.

Công trình gồm phần kết cấu thượng tầng chứa hệ thống thiết bị chuyên dụng (1.885 tấn), chân đế đỡ (1.755 tấn) và được cắm chặt xuống đáy biển bằng 8 cọc móng thép nặng tổng cộng 730 tấn.

Được thi công và bàn giao trong thời gian kỷ lục - chưa đầy 18 tháng kể từ khi ký hợp đồng, Douglas CCS không phải là một giàn khoan khai thác dầu khí thông thường, mà hoạt động theo chiều ngược lại: Tiếp nhận CO2 đã thu giữ từ đất liền và điều phối việc bơm ép ngược trở lại lòng đất.

Dự án do Liverpool Bay CCS thực hiện - thuộc liên doanh giữa Tập đoàn năng lượng Eni (Italy) và Global Infrastructure Partners (GIP, thuộc quỹ quản lý tài sản BlackRock).

Đây là hạ tầng trung tâm của HyNet, cụm công nghiệp khử carbon và phát triển hydrogen hàng đầu tại miền Bắc xứ Wales và Tây Bắc nước Anh.

Chùm ảnh lắp đặt kết cấu giàn và phần thượng tầng cho dự án Douglas thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) đầu tiên trên thế giới:

Công nghệ đột phá từ hạ tầng cũ

Điểm đột phá của công nghệ lưu trữ carbon trong dự án này nằm ở chiến lược tận dụng và chuyển đổi công năng cơ sở hạ tầng cũ.

Thu giữ từ nguồn phát thải: CO2 phát sinh từ các nhà máy công nghiệp nặng được tách và cô lập bằng công nghệ hấp thụ hóa học/vật lý trước khi kịp thoát ra khí quyển.

Vận chuyển ngược: Thay vì xây mới toàn bộ, dự án tái sử dụng hệ thống đường ống dẫn khí tự nhiên ngầm dưới biển sẵn có. Khí CO2 được nén ở áp suất cao và vận chuyển ngược ra ngoài khơi qua giàn Douglas CCS.

Lưu trữ vĩnh viễn dưới đáy biển: CO2 được bơm sâu xuống các mỏ khí tự nhiên đã cạn kiệt nằm bên dưới tầng địa chất đáy biển Liverpool.

Tại các bể chứa tự nhiên này, các lớp đá nắp (caprock) dày dặn vốn từng giữ khí tự nhiên suốt hàng triệu năm sẽ tiếp tục đóng vai trò như một "lớp niêm phong" kiên cố, giữ chặt CO2 trong trạng thái siêu tới hạn, ngăn không cho chúng thoát ngược trở lại sinh quyển.

Tương lai của công nghệ CCS trong bài toán Net Zero

Công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) được đánh giá là giải pháp không thể thay thế cho các ngành công nghiệp khó khử carbon. Việc tái sử dụng hạ tầng khí đốt cũ không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư ban đầu mà còn giảm thiểu tác động môi trường do hoạt động xây dựng mới gây ra.

Không chỉ giải quyết bài toán môi trường, dự án tại vịnh Liverpool còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt: hơn 60% ngân sách đầu tư được rót vào chuỗi cung ứng nội địa Anh, tạo ra hơn 2.000 việc làm trong giai đoạn thi công và khoảng 300 việc làm kỹ thuật cao dài hạn.

Sự xuất hiện của Douglas CCS chính là minh chứng rõ nhất cho thấy công nghệ lưu trữ carbon dưới đáy biển đã bước qua giai đoạn thử nghiệm trên lý thuyết, chính thức trở thành một hạ tầng công nghiệp quy mô lớn, mở ra hướng đi triển vọng cho các quốc gia trên hành trình tiến tới mục tiêu Net Zero.

Tham khảo: Ocean Energyresources