Mua nhà xong mà thế này, thà đi ở thuê còn hơn!

Với không ít người - đặc biệt là những người đã kết hôn, lập gia đình, mua nhà được xem như cột mốc “an cư lạc nghiệp”, thoát cảnh ở thuê là yên tâm bội phần. Nhưng thực tế, không phải cứ sở hữu nhà là cuộc sống nhẹ gánh hơn. Nếu không tính toán cẩn thận, cứ cố mua nhà bằng mọi giá thì khả năng cao là áp lực tài chính, tinh thần và chất lượng sống giảm đáng kể, khiến việc “có 1 căn nhà” đôi khi còn… khổ hơn đi ở thuê.

1. Chọn nhà không “tương xứng” với mức thu nhập, khả năng tài chính

Sai lầm phổ biến nhất khi mua nhà là cố “với” một căn nhà có phần hơi quá sức, vì tâm lý “mua một lần để ở cả đời” hoặc sợ giá còn tăng nữa. Nhiều người gom sạch tiền tiết kiệm, vay thêm họ hàng, rồi gánh khoản vay ngân hàng lớn trong khi thu nhập chỉ vừa đủ trả lãi và gốc mỗi tháng.

Hệ quả là cuộc sống bị bóp nghẹt: chi tiêu tối thiểu, không dám nghỉ việc, không dám ốm, không dám nghĩ đến học thêm hay đổi hướng nghề nghiệp. Ngôi nhà lẽ ra để an cư lại trở thành áp lực thường trực, khiến mỗi kỳ trả nợ giống như một lần “nín thở”.

Trong khi đó, đi ở thuê với chi phí thấp hơn có thể giúp giữ lại dòng tiền linh hoạt, đủ dư địa cho tiết kiệm, đầu tư và nâng cấp thu nhập. Mua nhà bằng mọi giá không làm bạn ổn định hơn, nó chỉ đổi một nỗi lo “chưa có nhà” thành nỗi lo “không biết tháng sau có đủ tiền trả nợ hay không”.

2. Thờ ơ với suất thả nổi và biến động thu nhập dài hạn

Không ít người quyết định mua nhà vì thấy mức lãi suất ban đầu “dễ thở”, rồi tin rằng vài năm nữa thu nhập sẽ tăng, mọi chuyện sẽ ổn. Nhưng lãi suất thả nổi không vận hành theo niềm tin cá nhân. Khi lãi tăng, khoản trả nợ mua nhà hàng tháng có thể đội lên rất nhanh, trong khi thu nhập không phải lúc nào cũng tăng tương ứng, thậm chí có giai đoạn giảm sút vì nhiều lý do ngoại cảnh.

Lúc đó, người mua nhà rơi vào thế bị động: bán thì khó, giữ thì mệt, mà càng cố gồng càng kiệt sức. Trái lại, người đi thuê nhà gần như miễn nhiễm với rủi ro lãi suất; nếu thu nhập giảm, họ có thể chuyển sang chỗ rẻ hơn, điều chỉnh quy mô sống để tự “cứu” mình.

Mua nhà mà không tính đến kịch bản xấu nhất cho lãi suất và thu nhập là tự đặt mình vào thế phải chịu đựng áp lực trong dài hạn, còn ở thuê lại cho bạn quyền lựa chọn và khả năng xoay xở.

3. Coi mua nhà là đích đến duy nhất, bỏ qua chất lượng sống và chi phí cơ hội

Nhiều người mua nhà nhưng đánh đổi quá nhiều thứ: nhà xa trung tâm, xa nơi làm việc, xa trường học của con,... khiến thời gian di chuyển kéo dài, sức khỏe giảm sút,... áp lực tài chính khiến các kế hoạch cá nhân bị hoãn vô thời hạn.

Khi mọi nguồn lực đều dồn cho căn nhà, người mua đánh mất chi phí cơ hội: Không còn vốn để học thêm, khởi nghiệp, đầu tư hay trải nghiệm để nâng cấp bản thân. Trong khi đó, ở thuê đúng cách có thể tối ưu chất lượng sống: chọn vị trí thuận tiện, linh hoạt thay đổi theo công việc, dành tiền cho những thứ tạo ra giá trị dài hạn hơn.

Mua nhà không sai, nhưng mua nhà bằng cách hy sinh toàn bộ hiện tại và tương lai thì cái giá phải trả quá đắt. Khi ngôi nhà làm giảm chất lượng sống thay vì nâng đỡ nó, lựa chọn ở thuê, nhẹ gánh và chủ động, lại trở thành phương án hợp lý hơn.

Thế nên mua nhà chỉ thực sự đáng giá khi nó giúp cuộc sống của bạn ổn định và dễ thở hơn. Nếu việc mua nhà khiến bạn sống trong áp lực triền miên, thiếu linh hoạt và mất đi cơ hội phát triển, hãy cân nhắc và xem xét lại. Vì suy cho cùng, nhà là nơi để ở, chứ không nên là “chiếc gông tài chính” bạn phải đeo suốt nhiều năm.