Một kiểu "ÁP LỰC" qua ống kính camera đang âm thầm diễn ra, bào mòn lòng tự trọng của trẻ mà nhiều cha mẹ không hề hay biết

Có một người mẹ từng than phiền rằng, con của cô càng lớn càng ghét chụp ảnh. Mỗi khi đi chơi, muốn lưu giữ kỷ niệm cô đều phải chụp lén, vì chỉ cần bị phát hiện là đứa trẻ sẽ đòi xóa bằng được. Vào ngày sinh nhật, người mẹ muốn đưa con đi chụp ảnh nghệ thuật và phải hứa hẹn đủ điều kiện con mới đồng ý. Thế nhưng trong suốt buổi chụp, đứa trẻ hoàn toàn không phối hợp, khuôn mặt lúc nào cũng lạnh tanh khiến người mẹ thở dài: "Thật phí tiền".

Mở điện thoại của người mẹ ấy ra, màn hình tràn ngập ảnh của con từ lúc nhỏ đến lớn. Mỗi khi lướt xem, thông báo "dung lượng đầy" lại hiện lên nhưng cô vẫn không nỡ xóa đi bức hình nào. Trong cuộc sống, có rất nhiều bậc phụ huynh cũng giống như người mẹ này, luôn muốn dùng ống kính để ghi lại từng khoảnh khắc trưởng thành của con.

Đây có thể xuất phát từ tình yêu thương. Nhưng nếu thử đặt mình vào vị trí của con, chắc hẳn không ai muốn nhất cử nhất động của mình đều bị giám sát hay phán xét. Vì vậy, ống kính máy ảnh đối với trẻ nhỏ đôi khi lại biến thành một sự tra tấn. "Bắt nạt qua ống kính" đang âm thầm diễn ra trong nhiều gia đình, mang lại những tổn thương tinh thần sâu sắc và kín đáo dù cha mẹ không hề lớn tiếng hay sử dụng bạo lực.

Sự tự tin của trẻ bị hủy hoại bởi những lần "ghi lại khoảnh khắc" không tự nguyện

Ở trường học, việc bị bạn bè cô lập, bị tấn công bằng lời nói hay hành động là một dạng bắt nạt. Tuy nhiên, việc cha mẹ phớt lờ ý muốn của con, cưỡng ép quay chụp lại những khoảnh khắc "lúng túng" của chúng cũng là một dạng bắt nạt. Loại hình này thậm chí có sức sát thương đáng sợ hơn vì nó âm thầm làm tan rã sự tự tin của trẻ.

Trên các nền tảng video ngắn, không khó để bắt gặp những đoạn clip quay cảnh con cái kèm theo giọng nói của cha mẹ thúc giục đằng sau: "Cười lên đi, cười hở răng ra nào". Khi đứa trẻ tỏ ra phản kháng vì sợ bị người khác cười nhạo những khiếm khuyết trên gương mặt, cha mẹ lại thường không thể đồng cảm mà chỉ lặp đi lặp lại yêu cầu của mình.

Có những video ghi lại cảnh hàm răng của trẻ không được hoàn hảo đã thu hút hàng trăm nghìn lượt yêu thích và hàng nghìn bình luận. Đằng sau những con số đó là bao nhiêu người lạ đã nhìn thấy phiên bản "không hoàn hảo" mà đứa trẻ muốn che giấu. Khi một đứa trẻ bị người qua đường nhận ra và trêu chọc về những điểm này, sự tự tin của chúng sẽ bị đòn chí mạng. Nếu để ngôi nhà trở thành sàn diễn và cha mẹ trở thành đạo diễn, trẻ sẽ phải sống trong sự "phán xét" không ngừng, khiến ống kính trở thành một gông xiềng đầy sợ hãi.

Giá trị quan bị lệch lạc khi ống kính luôn đi trước tình cảm

Trong một lần dạo phố, có người đã chứng kiến cảnh tượng một cặp mẹ con đang cùng nhau ăn kem rất vui vẻ. Bỗng nhiên, cô con gái không may bị ngã, kem đổ tung tóe trên mặt đất. Phản ứng đầu tiên của người mẹ không phải là chạy lại đỡ con hay hỏi han vết thương, mà là lập tức rút điện thoại ra quay phim và hào hứng nói: "Con yêu đừng động đậy, clip này có khi sẽ 'hot' lắm đấy".

Cô con gái vô cùng tức giận, tự mình đứng dậy và tập tễnh bước đi. Người mẹ vẫn không bỏ cuộc, tiếp tục đuổi theo để quay: "Chờ chút con ơi, quay mặt lại đây nào".

Hiện nay, trào lưu khoe con xuất hiện khắp mọi nơi trên mạng xã hội. Có những đoạn phim quay cảnh trẻ vô tình ngã khỏi sofa, trẻ gào thét đòi quà hay những khoảnh khắc khóc lóc khi làm bài tập... Khi trẻ gặp khó khăn hoặc cảm xúc đang bị kích động, cha mẹ không những không giúp con xoa dịu mà lại dùng sự nhếch nhác của con để câu tương tác.

Đây thực chất chính là một sự bắt nạt. Trẻ sẽ cảm thấy cha mẹ không hề quan tâm đến cảm nhận của mình, khiến niềm tin dần đổ vỡ. Lâu dần, việc cưỡng ép ghi hình không chỉ gây phiền hà mà còn khiến giá trị quan của trẻ bị lệch lạc, khiến chúng nghĩ rằng mọi thứ ở đời đều phải "ưu tiên ống kính".

Hãy hỏi trẻ một câu trước khi nhấn nút chụp: "Con có đồng ý không?"

Nhiều người nổi tiếng rất nhạy cảm với quyền chân dung của con cái. Nhiều "con sao" chưa bao giờ được công khai chính diện, hoặc khi bị chụp, cha mẹ sẽ dùng tay hoặc cơ thể để che chắn. Họ muốn bảo vệ ranh giới trưởng thành bình thường của con và tôn trọng sự tự do của con trước ống kính.

Gia đình nam diễn viên Lâm Chí Dĩnh (Trung Quốc) là một ví dụ. Sau khi nổi tiếng qua chương trình truyền hình, cậu bé Kimi dần rút khỏi ống kính để sống cuộc đời của một đứa trẻ bình thường. Khi xuất hiện ở nơi công cộng, cậu thường đeo khẩu trang hoặc chỉ để lộ bóng lưng. Khi được hỏi tại sao không để con lộ diện, vợ của Lâm Chí Dĩnh chia sẻ rằng vì Kimi không muốn và cô tôn trọng ý nguyện đó của con.

Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ từng đưa ra quan điểm: Ống kính không phải là đồ chơi, mà là quyền lực. Việc chụp ảnh trẻ một cách vô biên giới là đang tước đi cảm giác an toàn và ranh giới cá nhân của chúng.

Chúng ta có quyền hướng ống kính ra thế giới, nhưng trước khi ấn ngón tay, hãy hỏi ý kiến của trẻ: "Con có đồng ý không?". Trẻ em không phải là vật sở hữu của cha mẹ, chúng có ý thức riêng và có quyền chủ động đối với việc bản thân mình có muốn được ghi lại hay không.

Tác động tiêu cực của việc trẻ bị "ống kính bắt cóc" là một quá trình diễn tiến chậm rãi. Có thể lúc này bạn không nhận ra, nhưng khi lớn lên, trẻ sẽ trở nên sợ hãi việc bị nhìn thấy. Sự tổn thương kéo dài này không chỉ tước bỏ quyền lợi của trẻ mà còn tiêu tốn quyền riêng tư và nuôi dưỡng sự tự ti.

Gia đình là bến đỗ an toàn và cha mẹ là chỗ dựa lớn nhất của con cái. Đừng khoác lên mình chiếc áo tình thân để thực hiện một kiểu kiểm soát mới. Chúng ta có thể dùng ống kính để ghi lại kỷ niệm một cách phù hợp, nhưng tuyệt đối không được để nó trở thành vũ khí tấn công trẻ. Một khi ranh giới này bị mờ nhạt, vết nứt giữa cha mẹ và con cái sẽ bắt đầu xuất hiện.

Theo QQ