Lời khuyên cho những gia đình ngày nào cũng thắp hương

Thắp hương vào ngày Rằm, mùng Một, ngày giỗ hay lễ Tết là nét quen thuộc trong đời sống của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, cũng có những nhà không chờ đến dịp đặc biệt mà sáng hoặc tối mỗi ngày đều thắp hương. Lâu dần, việc này trở thành một nếp sinh hoạt: thức dậy thắp nén hương, thay chén nước, hoặc buổi tối trở về nhà lại thắp hương tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Không có gì bất thường nếu gia đình duy trì thói quen ấy. Tuy nhiên, khi một việc được lặp lại 365 ngày trong năm, có những điều rất nhỏ nhưng mọi người càng nên để ý, nhất là khi bàn thờ nằm ngay trong không gian sinh hoạt của cả gia đình.

1. Ngày nào cũng thắp thì càng không cần thắp quá nhiều

Không ít người có tâm lý đã thắp hương thì phải thắp vài nén mới đủ trang trọng. Nhưng nếu gia đình thực hiện việc này mỗi ngày, lượng khói tạo ra trong nhà cũng vì thế mà lặp lại thường xuyên. Với việc thờ cúng hằng ngày, không có một quy định chung buộc mọi gia đình phải thắp thật nhiều hương mới thể hiện được lòng thành. Bởi vậy, mọi người không nên chạy theo suy nghĩ "càng nhiều càng tốt". Việc thắp hương nên phù hợp với không gian và phong tục của từng gia đình, đồng thời hạn chế tạo ra quá nhiều khói trong nhà. Đặc biệt với bàn thờ đặt trong căn hộ hoặc phòng có diện tích nhỏ, lượng khói từ nhiều nén hương sẽ dễ nhận thấy hơn rất nhiều so với không gian rộng.

2. Thắp hương mỗi ngày nhưng đừng đóng kín nhà

Đây là một thói quen đáng để các gia đình để ý. Khi thắp hương, một số người sợ gió làm hương cháy nhanh hoặc tàn hương rơi nên đóng kín cửa. Tuy nhiên, trong một căn phòng ít thông thoáng, khói và các sản phẩm sinh ra từ quá trình đốt hương có thể tích tụ trong không khí. Nếu ngày nào cũng thắp, mọi người càng nên chú ý giữ không gian có sự lưu thông không khí phù hợp. Điều đó không có nghĩa phải mở cửa thật lớn để gió thổi trực tiếp vào bàn thờ. Bạn có thể thông thoáng căn phòng nhưng tránh tạo luồng gió mạnh ngay tại nơi đang có hương, nến hoặc nguồn lửa. Nếu trong nhà có người nhạy cảm với khói, trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, việc hạn chế để khói hương tích tụ trong khu vực sinh hoạt càng đáng được quan tâm.

3. Đừng thắp hương xong rồi tiện chân ra khỏi nhà

Vì đã trở thành việc làm hằng ngày, đôi khi chúng ta thực hiện nó gần như theo phản xạ. Buổi sáng thắp hương xong rồi đi làm, đi chợ hoặc đưa con đi học trong khi hương vẫn chưa cháy hết là tình huống hoàn toàn có thể xảy ra.

Đây lại là lúc mọi người không nên chủ quan.

Hương đang cháy vẫn là một nguồn nhiệt. Xung quanh bàn thờ có thể có hoa, đồ trang trí, giấy, rèm hoặc những vật liệu dễ bắt lửa khác. Tàn hương cũng có thể rơi ra ngoài nếu bát hương quá đầy hoặc que hương nghiêng. Vì vậy, nếu đã thắp hương, bạn nên bố trí thời gian để còn ở nhà trong thời gian hương cháy và kiểm tra khu vực thờ cúng trước khi rời đi. Đặc biệt không nên để trẻ nhỏ tự thắp hương khi không có người lớn giám sát.

4. Bát hương đầy lên từng ngày thì cũng cần được để mắt tới

Nhà chỉ thắp hương vài lần mỗi tháng và nhà thắp hương mỗi ngày sẽ có tốc độ tích tụ chân hương, tro và tàn hương rất khác nhau. Bởi vậy, nếu thuộc nhóm thứ hai, mọi người càng không nên đợi đến cuối năm mới nhìn kỹ lại khu vực này. Khi thấy chân hương đã quá dày, tàn hương rơi nhiều hoặc khu vực xung quanh bám tro bụi, gia đình có thể chủ động vệ sinh phù hợp với phong tục của mình. Khi lau dọn cần bảo đảm hương, nến đã tắt hoàn toàn và tránh để các vật dễ cháy tích tụ quanh nơi thường xuyên có nguồn lửa.

Riêng chuyện tỉa chân hương vào ngày nào hay giữ lại bao nhiêu chân hương có nhiều tập quán khác nhau giữa các gia đình và vùng miền. Không nên biến những con số hoặc thời điểm được truyền miệng thành quy tắc bắt buộc áp dụng cho tất cả mọi người.

5. Thi thoảng hãy nhìn cả những thứ xung quanh bát hương

Nếu ngày nào cũng đứng trước bàn thờ, chúng ta rất dễ nghĩ mình đã quan sát khu vực này thường xuyên. Nhưng thực tế, mắt thường lại chủ yếu tập trung vào bát hương, chén nước hay đồ lễ phía trước. Mỗi lần vệ sinh, mọi người nên nhìn rộng hơn một chút: hoa hoặc cành lá có nằm quá gần nơi hương cháy không, tàn hương có thường xuyên rơi ra ngoài không, đèn điện có dấu hiệu bất thường không, dây điện phía sau có bị chèn ép hay xuống cấp không. Nếu sử dụng nến, càng phải giữ khoảng cách an toàn với hoa, giấy, rèm và các vật dễ cháy. Khi không có người trông coi, nguồn lửa trần không nên được để cháy tự do.

6. Lỡ một ngày không thắp hương cũng không cần quá lo

Đây có lẽ là điều đáng nói với những gia đình đã duy trì thói quen này suốt nhiều năm. Khi một việc đã thành nếp, đôi khi chỉ cần bận rộn một hôm không kịp thắp hương cũng khiến người trong nhà cảm thấy áy náy. Tuy nhiên, không có một quy định chung trong đời sống thờ cúng của người Việt bắt buộc mọi gia đình phải thắp hương đủ 365 ngày trong năm. Tần suất thắp hương còn phụ thuộc phong tục, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt của từng nhà. Bởi vậy, nếu gia đình bạn vẫn muốn thắp một nén hương mỗi ngày để tưởng nhớ người đã khuất thì hoàn toàn có thể duy trì theo nếp riêng. Nhưng cũng không cần biến việc ấy thành áp lực rằng ngày nào cũng nhất định phải làm.

Sau cùng, điều đáng giữ không phải là đếm xem một năm đã thắp đủ bao nhiêu ngày, mà là sự thành tâm đi cùng cách thực hiện phù hợp và an toàn. Với những gia đình ngày nào cũng thắp hương, chỉ cần bớt một chút chủ quan với khói, nguồn lửa và khu vực bàn thờ, thói quen quen thuộc ấy sẽ trở nên chỉn chu hơn rất nhiều.

*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm