Lời khuyên cho những gia đình không đốt vàng mã
Không đốt vàng mã các gia đình vẫn có nhiều cách để giữ gìn nét đẹp thờ cúng ông bà tổ tiên.
Trong đời sống hiện nay, không ít gia đình lựa chọn đơn giản hóa việc thờ cúng. Vào ngày Rằm, mùng 1 hay những dịp giỗ chạp, thay vì chuẩn bị tiền vàng, quần áo, nhà cửa bằng giấy, họ chỉ dâng hương, hoa quả hoặc một mâm cơm tưởng nhớ người đã khuất. Tuy nhiên, khi thay đổi một thói quen đã tồn tại qua nhiều thế hệ, một số người vẫn không tránh khỏi cảm giác băn khoăn. Liệu không đốt vàng mã có phải là thiếu sót trong việc thờ cúng? Làm thế nào để duy trì nếp nhà mà không nhất thiết phải thực hiện đầy đủ những nghi thức trước đây?
Dưới đây là 4 lời khuyên dành cho những gia đình đã hoặc đang có ý định bỏ thói quen đốt vàng mã.
1. Đừng nghĩ không đốt vàng mã là thiếu sót với tổ tiên
Đốt vàng mã là một tập tục đã tồn tại từ lâu trong đời sống tín ngưỡng của người Việt. Tuy nhiên, đây không phải là nghi thức bắt buộc đối với mọi gia đình, cũng không phải thước đo lòng hiếu kính của con cháu dành cho ông bà, tổ tiên. Mỗi gia đình có điều kiện sống, quan niệm và cách thực hành tín ngưỡng khác nhau. Có nhà chuẩn bị lễ vật đầy đủ vào mỗi dịp giỗ chạp, có nhà chỉ dâng một đĩa quả, thắp một nén hương. Dù lựa chọn hình thức nào, ý nghĩa tốt đẹp của việc thờ cúng vẫn là tưởng nhớ người đã khuất, gìn giữ truyền thống gia đình và nhắc nhở các thế hệ sau về nguồn cội. Vì vậy, nếu gia đình không có thói quen đốt vàng mã, bạn cũng không cần cảm thấy áy náy khi nhìn những nhà xung quanh chuẩn bị nhiều lễ vật hơn mình. Hãy duy trì việc thờ cúng theo cách phù hợp với điều kiện và quan niệm của gia đình.
2. Nên tìm được tiếng nói chung với người lớn trong nhà
Ở nhiều gia đình, việc đốt vàng mã không đơn thuần là một nghi thức mà còn là thói quen gắn bó với ông bà, bố mẹ suốt hàng chục năm. Bởi vậy, khi con cháu muốn thay đổi, người lớn có thể chưa sẵn sàng đón nhận ngay. Thay vì cố gắng phân định đúng sai, các thành viên nên dành thời gian trao đổi với nhau. Nếu ông bà, bố mẹ vẫn muốn duy trì tập tục này, gia đình có thể thống nhất giảm dần số lượng vàng mã, không mua sắm cầu kỳ, sau đó từng bước thay đổi khi mọi người cảm thấy thoải mái.
Việc đơn giản hóa thờ cúng nên giúp cuộc sống nhẹ nhàng hơn, chứ không trở thành nguyên nhân khiến các thế hệ trong gia đình bất hòa. Đôi khi, sự nhường nhịn và tôn trọng dành cho người thân còn đáng quý hơn việc cố gắng thay đổi một tập tục.
3. Không cần mua thêm lễ vật để bù đắp cho việc không đốt vàng mã
Một số người khi bỏ thói quen đốt vàng mã lại nghĩ rằng mình nên chuẩn bị mâm cúng lớn hơn, mua nhiều hoa quả hơn hoặc sắm sửa thêm đồ thờ. Tuy nhiên, điều này không thực sự cần thiết. Nếu mục đích ban đầu là đơn giản hóa việc thờ cúng, gia đình không cần biến khoản chi tiêu này thành một khoản chi tiêu khác. Một bình hoa theo mùa, một đĩa quả vừa đủ hoặc những món ăn quen thuộc mà ông bà, bố mẹ từng yêu thích cũng có thể là cách tưởng nhớ đầy ý nghĩa. Thay vì dành quá nhiều thời gian để chuẩn bị lễ vật, mọi người có thể cùng nhau lau dọn bàn thờ, sửa soạn bữa cơm, kể cho con cháu nghe những câu chuyện về ông bà. Đây cũng là cách để việc thờ cúng trở nên gần gũi hơn với các thế hệ trẻ, giúp các em hiểu được ý nghĩa của những ngày giỗ, ngày lễ trong gia đình.
4. Dành khoản tiền mua vàng mã cho những việc thiết thực hơn
Nếu trước đây gia đình thường dành một khoản tiền để mua vàng mã vào các dịp lễ, Tết, giỗ chạp, bạn có thể sử dụng khoản tiền ấy cho nhiều việc ý nghĩa khác. Chẳng hạn, dành tiền chăm sóc sức khỏe bố mẹ, mua cho ông bà một món đồ cần thiết, tu sửa mộ phần tổ tiên hoặc tổ chức một bữa cơm để các thành viên trong gia đình có dịp gặp gỡ. Một số gia đình cũng lựa chọn giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, đóng góp cho các hoạt động thiện nguyện như một cách tưởng nhớ người thân đã khuất. Không nhất thiết phải là một khoản tiền lớn hay một việc làm đặc biệt. Đôi khi, chỉ cần dành thêm thời gian về thăm bố mẹ, quan tâm đến những người thân lớn tuổi, giữ gìn tình cảm anh chị em trong nhà cũng là cách tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà ông bà để lại.
Suy cho cùng, việc gìn giữ truyền thống không có nghĩa là mọi tập tục đều phải được duy trì nguyên vẹn qua từng thế hệ. Các gia đình hoàn toàn có thể điều chỉnh cách thờ cúng cho phù hợp với cuộc sống hiện tại mà vẫn giữ được lòng biết ơn, sự hiếu kính và tình cảm dành cho những người đi trước.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm