Lợi ích của cây lá lốt

Lá lốt vốn quá quen thuộc trong các khu vườn của gia đình Việt. Cây không đòi hỏi một khoảng đất quá lớn, có thể trồng thành bụi ở góc vườn hoặc trong chậu, đặc biệt phù hợp với những vị trí có ánh sáng vừa phải, đất giữ ẩm nhưng không bị úng. Khi đã bén rễ và gặp điều kiện thích hợp, cây có thể phát triển khá nhanh, thân bò lan và tiếp tục cho những đợt lá mới để gia đình thu hái. Bởi vậy, nếu đang có sẵn một bụi lá lốt trong nhà thì mọi người hoàn toàn có lý do để chăm sóc và giữ lại. Còn nếu chưa trồng, đây cũng là loại cây đáng tham khảo bởi những lợi ích của nó rất gần gũi chứ không cần tìm đến những công dụng quá xa xôi.

1. Có sẵn lá lốt để chế biến đủ món ngon

Đây chắc chắn là lý do thiết thực nhất để trồng lá lốt tại nhà. Loại lá có mùi thơm đặc trưng này xuất hiện trong rất nhiều món ăn quen thuộc, từ chả lá lốt, bò cuốn lá lốt, trứng rán lá lốt đến ốc nấu chuối đậu hay một số món canh, xào tùy theo cách nấu của từng gia đình. Điểm tiện nằm ở chỗ lá lốt thường được sử dụng như một loại rau gia vị nên mỗi lần nấu chưa chắc đã cần quá nhiều. Nếu mua cả bó ngoài chợ, phần còn lại đôi khi phải cất tủ lạnh rồi để lâu lại héo. Có một bụi ngay trong nhà thì khác, hôm nào cần chỉ việc ra hái một nắm vừa đủ, rửa sạch rồi mang vào bếp.

Nếu gia đình thường xuyên ăn những món có lá lốt thì lợi ích này càng dễ nhận thấy. Cây khỏe có thể tiếp tục ra lá sau nhiều lần thu hoạch, vì vậy không phải cứ hái một đợt là trồng lại từ đầu. Khi thu hái, chỉ cần tránh vặt trụi cả bụi, ưu tiên những lá đã phát triển và giữ lại lá non để cây tiếp tục sinh trưởng.

2. Dễ duy trì thành một bụi và có thể nhân thêm cây

Một điểm khiến lá lốt khá hợp với vườn nhà là cây có thể sống nhiều năm và sinh trưởng theo dạng thân bò. Khi những đốt thân tiếp xúc với đất ẩm trong điều kiện phù hợp, chúng có khả năng hình thành rễ, nhờ vậy bụi cây có thể dần lan rộng. Nếu muốn nhân thêm, gia đình cũng không nhất thiết phải bắt đầu lại từ hạt. Có thể tách những đoạn thân khỏe đã có rễ hoặc cây con từ bụi đang phát triển để trồng sang vị trí khác. Đây là cách khá thuận tiện nếu muốn từ một bụi nhỏ ban đầu phát triển thành vài chậu để sử dụng lâu dài. Tuy nhiên, "dễ trồng" không có nghĩa đặt cây ở đâu cũng sẽ xanh tốt. Lá lốt thích môi trường ẩm và thường phát triển tốt ở nơi bán râm, nhưng đất vẫn phải thoát nước. Nếu trồng trong chậu, mọi người nên chọn chậu có lỗ thoát phía dưới và tưới dựa vào độ ẩm thực tế của đất, tránh để chậu sũng nước kéo dài khiến bộ rễ gặp vấn đề.

3. Lá hái trong vườn còn có thể dùng để nấu nước ngâm chân

Ngoài chuyện nấu ăn, đây cũng là một cách tận dụng lá lốt đã khá quen thuộc trong đời sống và y học cổ truyền. Lá lốt được dùng nấu nước ấm để ngâm chân, đặc biệt trong những ngày lạnh hoặc sau một ngày đi lại nhiều. Cách làm cũng không quá cầu kỳ. Lá được rửa sạch để loại bỏ đất cát, sau đó nấu với nước và chờ nước nguội xuống mức ấm dễ chịu rồi mới ngâm. Có thể vò hoặc cắt lá trước khi nấu. Một số cách dân gian còn kết hợp thêm muối, nhưng không nhất thiết phải cho thật nhiều nguyên liệu mới có tác dụng thư giãn.

Điểm quan trọng là không cần quá dè dặt đến mức phủ nhận luôn cách sử dụng này, bởi lá lốt thực sự là một dược liệu được sử dụng trong y học cổ truyền. Nước ngâm ấm với lá lốt thường được dùng với mục đích làm ấm, tạo cảm giác dễ chịu và hỗ trợ giảm đau mỏi, tê bì ở chân. Đây cũng là lý do nhiều người lớn tuổi vẫn giữ thói quen hái lá lốt trong vườn để nấu nước ngâm. Tuy vậy, nên hiểu đây là một biện pháp hỗ trợ và thư giãn tại nhà, không thay thế việc khám hay điều trị nếu đau, sưng, tê chân kéo dài hoặc có bệnh lý. Nước cũng chỉ cần ấm vừa phải chứ không phải càng nóng càng tốt; người có vết thương hở, viêm loét ở chân hoặc những vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận nóng - lạnh cần thận trọng hơn.

4. Tận dụng được những góc vườn râm mát để tạo thêm mảng xanh

Lợi ích này nghe đơn giản nhưng lại khá thực tế với những nhà có sân hoặc vườn nhỏ. Không phải vị trí nào quanh nhà cũng nhận được nhiều nắng. Dưới tán cây, cạnh tường hoặc một góc vườn chỉ có nắng nhẹ thường khó bố trí những loại cây ưa nắng mạnh, trong khi lá lốt lại khá phù hợp với điều kiện bán râm. Cây có lá hình tim, màu xanh đậm và khi mọc thành bụi sẽ phủ kín mặt đất tương đối đẹp mắt. Thay vì để một góc đất trống, gia đình có thể dành khu vực đó cho lá lốt, vừa có thêm màu xanh vừa tận dụng được diện tích để trồng một loại rau có thể thu hoạch. Đặc biệt, đây không phải kiểu cây chỉ có giá trị để ngắm. Một bụi lá lốt xanh tốt có thể nằm gọn dưới tán cây hoặc trong vài chiếc chậu, hôm thường ngày tạo thành mảng xanh cho khu vườn, hôm cần nấu ăn lại bước ra hái được ngay. Chính sự kết hợp giữa cây xanh và rau ăn được khiến lá lốt khá hợp với những gia đình thích trồng cây nhưng không có quá nhiều diện tích.

Kết luận

Lá lốt không phải loại cây có những lợi ích quá "thần kỳ", nhưng chính sự gần gũi và hữu dụng lại là điểm đáng trồng. Một bụi cây không chiếm nhiều chỗ nhưng có thể cho lá để nấu ăn nhiều lần, tương đối dễ nhân giống, tận dụng được để ngâm chân theo cách quen thuộc và đồng thời phủ xanh những góc vườn phù hợp. Vì vậy, nhà nào đã có một bụi lá lốt xanh tốt thì cứ tiếp tục chăm và tận dụng. Còn gia đình chưa trồng nhưng có một góc đất hoặc vài chiếc chậu trống cũng có thể tham khảo loại cây này, nhất là khi muốn trồng thứ gì đó vừa xanh nhà, vừa thực sự dùng được trong cuộc sống hàng ngày.