Loài rắn kỳ lạ biết "hộc máu", giả chết để trốn thoát kẻ thù
Để tránh trở thành bữa ăn cho những kẻ săn mồi, loài rắn này thay vì tìm cách chạy trốn lại có màn "đóng kịch" giả chết.
Khi gặp nguy hiểm, nhiều loài rắn thường tìm cách lẩn trốn thật nhanh hoặc tấn công kẻ thù dữ dội, tuy nhiên, một số loài rắn lại chọn "đóng kịch" giả chết để tìm cơ hội trốn thoát.
Một số loài thậm chí còn tạo thêm các "hiệu ứng" đặc biệt giúp màn giả chết của mình trở nên thực tế hơn, tăng tỷ lệ thành công để đánh lừa những kẻ săn mồi. Chẳng hạn như trường hợp loài rắn xúc xắc, có tên khoa học Natrix tessellata.

Rắn xúc xắc ở Golem Grad, một hòn đảo ở hồ Prespa, Bắc Macedonia. Ảnh: V Bjelica, A Golubović
Rắn xúc xắc là một loại thuộc họ rắn nước, được phân bố rộng khắp châu Âu, phần lớn ở khu vực Địa Trung Hải. Loài rắn này thường sống gần các nguồn nước như ao, hồ, sông, kênh, đầm lầy…
Đặc điểm của rắn xúc xắc là sở hữu thân thon, đuôi dài, mặt lưng màu nâu xám với các đốm đen hoặc nâu nhạt, tạo thành những hình vuông như mặt của viên xúc xắc. Chính đặc điểm này đã tạo nên tên gọi cho loài rắn xúc xắc.
Rắn xúc xắc thích ẩn nấp dưới đá ở các vùng gần nước để săn mồi. Thức ăn của loài rắn này là các động vật nhỏ như cá, ếch, nhái, nòng nọc…
Rắn xúc xắc đạt chiều dài tối đa khoảng 1,2 mét và không có nọc độc, vì vậy chúng có ít khả năng phòng vệ trước các loài động vật có vú và chim lớn hơn.

Rắn xúc xắc hộc máu mồm khi giả chết để tránh kẻ thù. (Ảnh: Getty).
Khi đối mặt với kẻ săn mồi, rắn thải ra phân và xạ hương, một sản phẩm phụ thối rữa trong quá trình tiêu hóa. Sau đó, chúng nằm ngửa và giả chết, và đôi khi chúng bắt đầu chảy máu từ miệng, có thể là để cố gắng biến mình thành một bữa ăn kém hấp dẫn hơn.
Trong một bài báo trên tạp chí Biology Letters, các nhà nghiên cứu đã mô tả cách những con rắn xúc xắc chứng tỏ "nghệ thuật diễn kịch" của chúng.
Các nhà nghiên cứu tập trung vào quần thể rắn này ở Golem Grad, một hòn đảo ở hồ Prespa, Bắc Macedonia. Quần thể này dường như có xu hướng giả chết nhiều hơn các quần thể rắn xúc xắc khác.
Họ đã thử nghiệm 263 con rắn xúc xắc trên đảo bằng cách cầm lấy chúng, mô phỏng theo cách một kẻ săn mồi tiếp cận con mồi - nắm, giữ và duỗi cơ thể. Và kết quả họ nhận được là trong số những con rắn này, có 124 con dính phân trên cơ thể, 28 con chảy máu từ miệng - một hiện tượng được gọi là tự xuất huyết hoặc chảy máu phản xạ.
"Giả chết là một hành vi có tính rủi ro cao nhưng cũng có lợi ích lớn", Vukašin Bjelica, nhà nghiên cứu sinh vật học tại Đại học Belgrade, Serbia, tác giả chính của nghiên cứu nói với Live Science. Cụ thể, màn trình diễn rùng rợn này sẽ khiến kẻ săn mồi ghê tởm và bối rối, có thể mang lại đủ thời gian để con rắn trốn thoát, hoặc thậm chí khiến kẻ săn mồi từ bỏ nó.
Naxix tessellata không phải là loài động vật duy nhất có khả năng giả chết. Các loài thú có túi Virginia (Didelphis virginiana) có thể phóng uế và chảy dãi trong khi giả chết, cho thấy rằng chiến lược tiến hóa này đã được chứng minh là hữu ích trong mọi khía cạnh của đời sống động vật.