Kỹ sư giỏi không được tạo nên từ những bài toán dễ

‏"Đáp án đúng" chưa chắc tạo nên một kỹ sư giỏi‏

‏Một dự án không chạy đúng, một dòng code liên tục báo lỗi hay một bài toán tìm mãi chưa ra lời giải có thể khiến sinh viên kỹ thuật áp lực. Thế nhưng, chính những lần "thử, sai và sửa" đó lại là "vũ khí" hình thành nên tư duy giải quyết vấn đề của một kỹ sư thực thụ.‏

‏Theo TS. Nguyễn Xuân Sâm – Giám đốc Gachon University Program TP.HCM, Viện đại học quốc tế FPT, sinh viên kỹ thuật cần sớm làm quen với việc hành trình học tập không phải lúc nào cũng "trải hoa hồng": từ những môn học khó, dự án tưởng ổn trên giấy nhưng lại phát sinh vô số lỗi khi triển khai, cùng áp lực ngoại ngữ và môi trường mới.‏

‏Nhìn nhận về quá trình rèn luyện này, ông khẳng định: "Một kỹ sư giỏi không được tạo nên từ những bài toán dễ hay những dự án luôn chạy đúng từ lần đầu tiên".‏

‏Sự khác biệt lớn nhất giữa "học để tìm đáp án" và "học để giải quyết vấn đề" chính là thái độ khi đối mặt với thất bại. Khi giải pháp chưa hoạt động, bạn buộc phải tự hỏi: Mình đang sai ở đâu, kiến thức nào chưa hiểu đủ sâu? Vì sao kết quả thực tế khác dự đoán và liệu có cách tiếp cận nào tối ưu hơn không?‏

‏Với ngành đặc thù như Công nghệ bán dẫn, từ thiết kế, mô phỏng đến chế tạo hay đo kiểm, chỉ một sai lệch siêu nhỏ cũng có thể khiến người thực hiện phải kiểm tra lại cả chuỗi quyết định trước đó.‏

‏Do vậy, năng lực của một kỹ sư không nằm ở việc "không bao giờ mắc lỗi", mà ở khả năng nhận diện lỗi, hiểu nguyên nhân và tìm ra hướng xử lý tiếp theo.‏

TS. Nguyễn Xuân Sâm chia sẻ cùng các tân sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn tại sự kiện Conception Day 2026.

Dùng AI để hỗ trợ tư duy, chứ không để AI "nghĩ hộ"‏

‏Trong thời đại AI có thể cho ra đáp án, viết đoạn mã, tóm tắt tài liệu hay giải thích khái niệm chỉ sau vài giây, Gen Z đang sở hữu những công cụ hỗ trợ cực kỳ đắc lực. Nhưng có đáp án nhanh hơn không đồng nghĩa với việc hiểu vấn đề sâu hơn.‏

‏TS. Nguyễn Xuân Sâm cho rằng, sinh viên không nên vì sự thuận tiện của AI và các công cụ hỗ trợ mà xem nhẹ quá trình tự xây dựng kiến thức nền tảng.‏

‏Nếu phần tư duy cơ bản được "giao" cho công cụ quá sớm, người học có thể gặp khó khi đứng trước những vấn đề phức tạp hơn – nơi không có sẵn một câu trả lời mẫu nào để áp dụng.‏

‏Vấn đề không phải là "có nên dùng AI hay không", mà ở cách người học sử dụng AI. Công nghệ cần hỗ trợ tư duy, thay vì thay thế tư duy.‏

‏Khi công cụ đưa ra kết quả sai, dữ liệu thiếu hoặc xuất hiện tình huống chưa từng gặp, kỹ sư vẫn phải là người đủ khả năng nhận ra bất thường và tìm cách xử lý dựa trên nguyên lý phía sau.‏

‏Theo đuổi ngành kỹ thuật cần nhiều hơn điểm số‏

‏Nếu những bài toán khó là một phần tất yếu của hành trình trở thành kỹ sư, sinh viên cần chuẩn bị gì để có thể đi qua chúng?‏

‏Theo TS. Nguyễn Xuân Sâm, ba yếu tố cần được đầu tư nghiêm túc từ những năm đầu là kiến thức nền tảng, ngoại ngữ và trải nghiệm dự án.‏

‏Theo TS. Nguyễn Xuân Sâm, sinh viên ngành kỹ thuật cần trau dồi kiến thức nền tảng, ngoại ngữ và trải nghiệm dự án.

Nền tảng chuyên môn giúp người học hiểu bản chất thay vì chỉ biết sử dụng công cụ. Phần mềm có thể thay đổi, AI có thể ngày càng mạnh hơn, nhưng càng đi sâu vào kỹ thuật, sinh viên càng phải dựa vào kiến thức cơ bản để đánh giá một kết quả có hợp lý hay không.‏

‏Ngoại ngữ cũng không chỉ nên được xem là một điều kiện đầu ra. Đặc biệt với lĩnh vực mang tính toàn cầu như bán dẫn, tài liệu kỹ thuật, công trình nghiên cứu, công cụ chuyên ngành và môi trường làm việc đều có sự kết nối xuyên biên giới. Với sinh viên theo học chương trình quốc tế, ngoại ngữ còn gắn trực tiếp với khả năng học tập, giao tiếp và thích nghi.‏

‏Cuối cùng là trải nghiệm dự án. Lý thuyết giúp người học biết một hệ thống đáng lẽ vận hành như thế nào; còn dự án cho họ thấy điều gì xảy ra khi lý thuyết gặp thực tế.‏

‏Cùng quan điểm này, GS. Hyun Seok Oh – Trưởng khoa Thiết kế bán dẫn, Đại học Gachon (Hàn Quốc) nhấn mạnh: "Trong bối cảnh AI, bán dẫn, robot và nhiều công nghệ mới liên tục thay đổi thế giới, công nghệ không tự mình tạo ra tương lai. Chính con người mới tạo ra tương lai".‏

‏Theo ông, bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cần giữ sự tò mò, không sợ thất bại và học cách làm việc cùng người khác. Những phẩm chất đó đặc biệt quan trọng khi các bài toán công nghệ ngày càng phức tạp và khó có thể giải quyết bởi một cá nhân duy nhất.‏

‏Bốn năm đại học để chuẩn bị cho những bài toán chưa có sẵn đáp án‏

‏Cách tiếp cận này cũng được thể hiện trong lộ trình đào tạo của Gachon University Program – chương trình liên kết giữa Trường Đại học FPT và Đại học Gachon (Hàn Quốc) ngành Công nghệ bán dẫn, cấp bằng cử nhân bởi Đại học Gachon.‏

‏Đại học Gachon là một trong những trường đại học hàng đầu Hàn Quốc về đào tạo bán dẫn.

‏Sinh viên học tập theo hành trình 2+2: hai năm đầu tại Việt Nam để xây dựng nền tảng chuyên môn về ngành, ngoại ngữ Anh – Hàn và các kỹ năng công dân toàn cầu; hai năm cuối chuyển tiếp sang Đại học Gachon học tập chuyên sâu, thực hành các dự án thực tế và tiếp cận hệ sinh thái bán dẫn tại quốc gia có ngành công nghiệp chip phát triển mạnh.‏

‏Đại học Gachon hiện nằm trong Top 501–600 đại học tốt nhất thế giới theo Times Higher Education 2026. Đây cũng là đơn vị tiên phong thành lập Trường Bán dẫn độc lập tại Hàn Quốc với hệ thống phòng sạch, phòng lab hiện đại phục vụ các hoạt động thiết kế, mô phỏng, chế tạo, đo kiểm và nghiên cứu.‏

‏Thay vì chỉ chuẩn bị cho một tấm bằng sau bốn năm, Gachon University Program hướng tới giúp sinh viên xây dựng nền tảng chuyên môn, năng lực thực hành và khả năng thích nghi trong môi trường quốc tế – những hành trang cần thiết để sẵn sàng bước vào thị trường công nghệ toàn cầu và theo đuổi sự nghiệp trong ngành bán dẫn ngay sau khi tốt nghiệp.

Tìm hiểu thêm về Gachon University Program:‏

‏Website: https://gachon.edu.vn‏

‏Fanpage: https://www.facebook.com/gachon.vn‏

‏Hotline: 024 7306 2289 (HN) | 028 7890 0289 (TP.HCM)