Hứng lên là đặt vé máy bay đi Indonesia lặn biển, kèo du lịch chốt trong vài phút: Sẵn tiền rồi tội gì phải lên plan kỹ càng?

Không thèm canh để săn vé máy bay giá rẻ, cũng chẳng đặt lên bàn cân hàng loạt lựa chọn khách sạn để chốt phương án “êm ví” nhất. Giới trẻ bây giờ tiêu tiền kiểu khác: Hứng lên là đi, chênh nhau vài triệu tiền vé máy bay hay phòng khách sạn cũng kệ.

Không phải là tiền dư sẵn có, chỉ là đã chuẩn bị từ trước cho những chuyến đi tùy hứng

Thay vì chờ đến khi có một chuyến du lịch, buổi hòa nhạc hay lớp học thú vị rồi mới xoay xở tiền bạc, Gen Z đang chọn cách làm ngược lại: Dành riêng một khoản tiền cho những trải nghiệm chưa biết trước. Họ không lập kế hoạch mình sẽ đi đâu hay làm gì, nhưng luôn có sẵn một khoản để có thể nói “có” khi một cơ hội thú vị bất ngờ xuất hiện. Đây chính là cách “Fun Fund” - Quỹ dành cho niềm vui và trải nghiệm, đang trở thành một phần trong cách thế hệ trẻ quản lý tiền.

Shanelle Ferreira - Cô gái 23 tuổi đến từ Mumbai, Ấn Độ, là một trong những người như vậy.

Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất của Shanelle là đăng ký lớp lặn biển tại đảo Kili, Indonesia. Sau đó, cô tiếp tục đặt vé máy bay và phòng khách sạn để chuẩn bị cho chuyến đi tới Indonesia của mình. Tất cả quá trình này được hoàn thành trong vòng chưa tới 10 phút. Shanelle không canh vé máy bay hay đặt phòng giá rẻ. Với cô, khoản tiền bỏ ra không đơn thuần là một khoản chi tiêu bởi những ký ức có được sẽ còn theo mình lâu dài.

“Càng chi cho trải nghiệm, bạn càng có động lực kiếm nhiều tiền hơn. Bạn sẽ có một điều gì đó để hướng tới” - Cô chia sẻ.

Một cô gái khác là Swaroopa (23 tuổi) đến từ Tamil Nadu, cũng có cùng quan điểm. Sau một ca phẫu thuật đầu gối khiến cô phải trải qua 5 tháng phục hồi chức năng, Swaroopa bắt đầu thay đổi cách sử dụng tiền tiết kiệm. Sau khi hồi phục, cô dùng tiền dành dụm để thực hiện chuyến đi kéo dài 7 ngày tới Meghalaya. Mỗi năm, cô dành khoảng 1.200 USD (khoảng 31,5 triệu đồng) cho những hoạt động như cưỡi ngựa, chạy bộ, trekking và các môn thể thao mạo hiểm.

“Tôi nhận ra trước đây mình đã trì hoãn quá nhiều thứ chỉ vì không chuẩn bị tài chính cho những trải nghiệm mình thích” - Swaroopa nói. Sau tai nạn và nhiều tháng phục hồi, cô không muốn tiếp tục chờ đợi một “thời điểm hoàn hảo” nữa. Theo cô, một số cơ hội chỉ xuất hiện ở một độ tuổi hoặc giai đoạn nhất định, và không phải lúc nào cũng có thể chờ đến sau này.

Những người Swaroopa hay Shanelle không coi trải nghiệm như một khoản chi tiêu bốc đồng, đơn giản vì họ đã chủ động dành tiền từ trước. Đây chính là ý tưởng phía sau “Fun Fund” – một khoản ngân sách được dành riêng cho những niềm vui chưa được xác định cụ thể.

Fun Fund có thể được dùng cho mọi thứ, từ vé xem concert, chương trình hài độc thoại, lớp lặn biển, workshop làm gốm, sự kiện văn hóa cho tới những chuyến đi cuối tuần phát sinh vào phút chót. Điều khiến khoản tiền này khác với ngân sách thông thường là nó không phục vụ một nhu cầu thiết yếu, một món đồ cụ thể hay một mục tiêu đã được lên kế hoạch từ lâu. Người trẻ chỉ đơn giản để dành tiền để dùng khi có hứng.

Tài chính là chuyện cần linh động

Cách xây dựng quỹ Fun Fund phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong ưu tiên của người tiêu dùng trẻ. Theo báo cáo “Beyond Attention. Into Immersion” của BookMyShow và EY-Parthenon, 78% người tiêu dùng Ấn Độ hiện ưu tiên chi tiền cho trải nghiệm hơn là các sản phẩm vật chất. Trong khi đó, 44% thừa nhận từng thực hiện những khoản mua trải nghiệm ngoài kế hoạch.

Nghiên cứu được CBRE dẫn lại trong báo cáo “Gen Z Checks In” cũng cho thấy chi tiêu cho trải nghiệm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã tăng nhanh hơn chi tiêu cho hàng hóa vật chất kể từ sau đại dịch COVID-19.

Với một thế hệ coi trọng trải nghiệm, kết nối xã hội và sự mới mẻ, khoản tiền từng được dành cho một lần mua sắm hoặc ghé trung tâm thương mại thông thường đang được chuyển sang những hoạt động có tính cá nhân, tương tác và dễ chia sẻ hơn. Vì vậy, câu hỏi trong chi tiêu tùy ý của Gen Z dường như không còn là “Mình có thể mua gì?” mà chuyển thành “Mình có thể trải nghiệm điều gì?”.

Tuy nhiên, Fun Fund không đồng nghĩa với việc tiêu tiền thiếu kiểm soát. Shanelle cho biết vì thu nhập của cô phụ thuộc vào các dự án, cô sẽ không bán cổ phiếu hay phá khoản tiền gửi cố định chỉ để có tiền đi chơi. Cô chỉ sử dụng số tiền còn lại sau khi đã hoàn thành các khoản đầu tư và nghĩa vụ tài chính, sau đó dành một phần để hướng tới một trải nghiệm trong tương lai.

Swaroopa cũng có nguyên tắc tương tự: “Quy tắc lớn nhất của tôi là không tiêu số tiền mình không có”.

Nói cách khác, Gen Z không nhất thiết từ bỏ tiết kiệm để hưởng thụ. Họ đang đưa việc hưởng thụ vào kế hoạch tài chính bằng một cách khác: Không nhất thiết phải biết tháng tới mình sẽ đi đâu, nhưng luôn chuẩn bị sẵn tiền để nếu bất chợt muốn đi, mình có thể đi ngay.

(Nguồn: livemint.com)