Học sinh THPT không chỉ “học” để “thi” - Mà học để giải quyết vấn đề của xã hội

Không đơn thuần là một cuộc thi về kinh doanh, sự kiện gây ấn tượng bởi hàng loạt ý tưởng xuất phát từ những vấn đề rất thực tế của đời sống hiện đại: từ AI, sức khỏe, môi trường cho đến an toàn cá nhân và chất lượng cuộc sống.

Dùng AI giải quyết áp lực của cuộc sống hiện đại

Trong bối cảnh AI đang thay đổi mọi lĩnh vực, nhiều học sinh lựa chọn công nghệ như một công cụ để giải quyết những thói quen tiêu cực và áp lực mà giới trẻ đang đối mặt hằng ngày, giúp con người sống cân bằng, lành mạnh và hiệu quả hơn.

Các nhóm đã phát triển từ AI hỗ trợ tập trung học tập, giảm xao nhãng bởi thiết bị công nghệ như FocusTab AI hay Start Flow – hỗ trợ quản lí công việc thông minh cho đến ứng dụng quản lý chi tiêu trong game hay mua sắm bốc đồng.

Học sinh trường PTLC H.A.S thuyết trình dự án trong cuộc thi Start-up Showdown

Sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng sống trở thành mối quan tâm của thế hệ trẻ

Xuất phát từ một ý tưởng rất đời thường: ai cũng hiểu ăn uống lành mạnh là quan trọng, nhưng duy trì lâu dài lại không dễ dàng, các bạn trẻ đã phát triển hệ sinh thái ăn uống heathy như Mealsync hay Nutrilised: không chỉ xây dựng thực đơn cá nhân hóa mà còn kết nối trực tiếp với các cửa hàng thực phẩm để tối ưu hóa việc mua nguyên liệu. Có nhóm lại phát triển các nhà hàng, cà phê với đến thực đơn độc đáo hoặc cách bố trí không gian theo "mục đích người dùng" để nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Không dừng lại ở sức khỏe thể chất, nhiều học sinh còn quan tâm sâu sắc đến sức khỏe tinh thần và chất lượng giấc ngủ: Dự án SerenceSleep sử dụng các chất liệu thiên nhiên hỗ trợ giấc ngủ với chiến lược thị trường táo bạo, trong khi CloudNest kết hợp gối thông minh với ứng dụng theo dõi nhằm phân tích và đưa ra gợi ý cải thiện cho người dùng.

Dự án LBUS - giải pháp hiện đại hóa giao thông công cộng tại Hà Nội nhận giải Ý tưởng có Tác động Bền vững Nổi bật nhất từ Đại học Western Sydney

Từ những bất tiện trong đời sống đến giải pháp cho cộng đồng

Xuất phát điểm từ những bất tiện quen thuộc, nhiều nhóm học sinh phát triển các giải pháp mang tính ứng dụng cao như CHECKGO - hỗ trợ chuẩn bị hành lý và lịch trình du lịch hiệu quả hay ứng dụng cho xe buýt tại Hà Nội với tính năng theo dõi thời gian thực và thanh toán tiện lợi, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn.

Một trong những ý tưởng được chú ý nhất là SilentOmiLINK - thiết bị bảo vệ cá nhân thông minh nhỏ gọn như dây chuyền thời trang, có khả năng gửi tín hiệu cứu hộ ngay lập tức trong tình huống gặp nguy hiểm.

Điều thú vị là phần lớn các dự án không bắt đầu bằng chuyện "làm sao để kiếm tiền", mà xuất phát từ những câu hỏi rất Gen Z "có vấn đề gì xung quanh cần được giải quyết?"

Khi giáo dục không chỉ dừng ở "học để thi"

Điểm chung của các dự án là tư duy "giải quyết vấn đề thực tế" thay vì xây dựng những ý tưởng xa rời đời sống. Đây cũng là xu hướng giáo dục mà nhiều quốc gia tiên tiến đang theo đuổi: không chỉ học thuộc kiến thức, mà học cách quan sát xã hội, phân tích nhu cầu và tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Tại Hanoi Adelaide School, tinh thần này được phát triển thông qua các môn học của hệ song bằng Việt Nam - Australia (SACE), nơi học sinh được tiếp cận với tư duy thiết kế (Design Thinking), tư duy phản biện, giải quyết vấn đề trong bối cảnh thực tế.

Theo Thạc sĩ Phạm Thị Cúc Hà, đồng sáng lập hệ thống trường Hanoi Adelaide School, giáo dục thế kỷ 21 không còn ưu tiên việc ghi nhớ máy móc các kiến thức có sẵn. Thay vào đó, điều quan trọng là giúp học sinh biết quan sát thế giới, thấu cảm với cộng đồng và chủ động đề xuất giải pháp có giá trị thực tiễn và khác biệt.

Triết lý ấy cũng phản ánh rõ định hướng giáo dục của H.A.S: từ "học để thi" sang "học để sống", nơi các môn học đều trở thành công cụ để học sinh tiếp cận kiến thức, phát triển tư duy và kết nối với thế giới.

Dự án Healthy Eating App nhận giải Ý tưởng Xuất sắc về Hòa nhập và Công bằng từ Đại học Flinders

Khi các trường đại học tìm kiếm những năng lực mới của thế hệ trẻ

Một trong những điểm tạo nên sự khác biệt của START-UP SHOWDOWN là sự đồng hành mạnh mẽ từ nhiều trường đại học hàng đầu trong và ngoài nước như Western Sydney University, Flinders University, Deakin University, Macquarie University và Adelaide University (Australia) RMIT Vietnam, British University Vietnam (BUV), VinUniversity.

Không chỉ tham gia với vai trò khách mời, các trường Đại học còn trực tiếp tài trợ học bổng, giải thưởng tiền mặt và các giải đặc biệt dành cho những dự án tạo ra tác động tích cực. Điều đó cho thấy giáo dục và thị trường lao động hiện đại đang ngày càng đánh giá cao những người trẻ có khả năng sáng tạo, thích nghi, giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị khác biệt trong kỷ nguyên AI.

Có lẽ vì thế, điều đáng nhớ nhất tại START-UP SHOWDOWN không nằm ở việc học sinh tạo ra những công nghệ "vĩ đại", mà ở cách các em học cách nhìn thế giới bằng sự quan tâm, trách nhiệm và tinh thần kiến tạo tương lai.