Học sinh điểm kém, hơn 40 giáo viên bị đưa lên sân khấu để "bêu tên"

Một nhóm giáo viên tiểu học và THCS tại Trung Quốc mới đây đã bị yêu cầu đứng trên sân khấu chụp ảnh cùng dòng chữ mang nghĩa “nhục nhã” vì học sinh đạt điểm thi quá thấp. Hình ảnh sự việc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút hơn 100 triệu lượt xem và gây làn sóng phẫn nộ trên cả nước.

Theo Zhengzai News, sự việc xảy ra tại một cuộc họp nội bộ do Cục Giáo dục huyện Lôi Ba, tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) tổ chức vào cuối tháng 8. Đây là một huyện vùng sâu, vùng xa và còn nhiều khó khăn, phần lớn dân cư là người dân tộc Di.

Trong một phần của cuộc họp nhằm tuyên dương và xử lý những trường hợp có thành tích chưa đạt yêu cầu, hơn 20 giáo viên tiểu học được yêu cầu bước lên sân khấu để chụp ảnh tập thể. Phía sau họ là màn hình lớn hiển thị điểm trung vị trong bài kiểm tra gần nhất của học sinh, với tất cả các mức điểm đều dưới 30/100. Đáng chú ý, ngay giữa màn hình là hai chữ tiếng Trung “耻辱”, có nghĩa là “nhục nhã”, được đặt nổi bật phía sau các giáo viên.

Sau đó, khoảng 20 giáo viên THCS cũng được yêu cầu thực hiện tương tự. Điểm trung bình của học sinh các giáo viên này phụ trách thậm chí dưới 15/100 và hai chữ mang nghĩa “nhục nhã” tiếp tục xuất hiện trên màn hình trong lúc họ chụp ảnh.

Những bức ảnh nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Chỉ riêng trên một nền tảng lớn, vụ việc đã thu hút hơn 100 triệu lượt xem, kéo theo nhiều bình luận chỉ trích cách làm của cơ quan giáo dục địa phương.

“Thật nực cười! Họ có tôn trọng giáo viên không?”, một người dùng mạng xã hội bình luận. Một người khác cho rằng cách hành xử này khiến giáo viên bị đối xử như những người không có tiếng nói và kêu gọi lãnh đạo cơ quan giáo dục phải chịu trách nhiệm.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc chỉ nhìn vào điểm số rồi công khai làm nhục giáo viên là cách quản lý thiếu công bằng, bởi thành tích của học sinh còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác ngoài khả năng giảng dạy của giáo viên. Lôi Ba là một huyện nghèo và xa xôi của tỉnh Tứ Xuyên, nơi có không ít trẻ em thuộc nhóm “trẻ em ở lại”, tức cha mẹ phải rời quê đến các thành phố lớn làm việc và để con cái ở quê cho người thân chăm sóc.

Một giáo viên THCS tại Thượng Hải, người đề nghị giấu tên, cho rằng đây là yếu tố cần được tính đến khi đánh giá kết quả học tập của học sinh tại những khu vực khó khăn.

Theo người này, khi cha mẹ không ở nhà, việc giám sát và hỗ trợ con học tập trở nên hạn chế. Giáo viên cũng không phải lúc nào có đủ thẩm quyền để xử lý những học sinh thiếu nghiêm túc trong học tập. Vì vậy, việc học sinh đạt kết quả rất thấp có thể liên quan đến hoàn cảnh gia đình và môi trường giáo dục, chứ không thể đơn giản quy toàn bộ trách nhiệm cho giáo viên.

Truyền thông Trung Quốc cũng lên tiếng chỉ trích cách xử lý của chính quyền huyện Lôi Ba. Trong một bài bình luận đăng ngày 27/8, tờ Guancha cho rằng thay vì tìm hiểu những nguyên nhân cụ thể khiến học sinh có kết quả kém, cơ quan chức năng lại lựa chọn cách công khai làm giáo viên xấu hổ. Cách quản lý cứng rắn này không những khó tạo động lực cho người dạy mà còn có thể khiến việc giữ chân giáo viên tại những khu vực khó khăn trở nên khó khăn hơn.

Trước làn sóng phản ứng dữ dội, đại diện huyện Lôi Ba đã lên tiếng xin lỗi vào ngày 28/8. Cơ quan này thừa nhận việc yêu cầu giáo viên tham gia hoạt động nói trên là hành động sai trái, thể hiện sự thiếu tôn trọng và gây tổn thương tâm lý cho những người liên quan. Cơ quan này cho biết họ cảm thấy có lỗi, đang nghiêm túc kiểm điểm và đã tiến hành điều tra vụ việc.

Điều khiến sự việc gây chú ý hơn là nó diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đã nhiều lần yêu cầu thay đổi cách đánh giá giáo dục theo hướng không quá coi trọng điểm số. Năm 2020, Trung Quốc ban hành “Kế hoạch cải cách đánh giá giáo dục trong thời đại mới”, trong đó nhấn mạnh nhà trường và cơ quan quản lý không nên lấy thành tích thi cử làm tiêu chí duy nhất để đánh giá giáo dục.

Tuy nhiên, trên thực tế, điểm số trong các kỳ thi quan trọng như kỳ thi chuyển cấp THCS và kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Gaokao vẫn có ảnh hưởng rất lớn đến danh tiếng của các trường. Những trường có nhiều học sinh đạt thành tích cao thường được xã hội đánh giá tích cực hơn, trong khi hiệu trưởng các trường này cũng có thể có nhiều cơ hội thăng tiến trong hệ thống giáo dục.

Vụ việc tại Lôi Ba vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi về cách ứng xử với giáo viên, mà còn cho thấy áp lực thành tích vẫn có thể khiến điểm số trở thành thước đo quá nặng nề trong giáo dục. Khi một kết quả thi thấp được biến thành lý do để công khai làm nhục người đứng lớp, vấn đề không còn đơn thuần là học sinh đạt bao nhiêu điểm, mà còn là cách một hệ thống giáo dục lựa chọn để nhìn nhận và giải quyết những điểm số đó.

Tổng hợp