Hệ thống hải lưu Đại Tây Dương suy yếu nhanh hơn dự báo
Nghiên cứu mới cho thấy hệ thống hải lưu Đại Tây Dương suy yếu nhanh hơn dự báo, làm gia tăng nguy cơ sụp đổ với tác động lớn đến khí hậu toàn cầu.
Dòng hải lưu Bắc Đại Tây Dương được mô phỏng qua nhiệt độ bề mặt biển. (Ảnh: NASA Goddard Space Flight Center)
Các nghiên cứu mới cho thấy hệ thống hải lưu Đại Tây Dương (AMOC - hệ thống dòng chảy vận chuyển nhiệt, muối và nước trong đại dương) đang suy yếu nhanh hơn dự báo trước đây và có thể tiến gần tới điểm sụp đổ.
AMOC đóng vai trò như “băng chuyền” khổng lồ, điều hòa khí hậu, thời tiết và mực nước biển trên toàn cầu. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang làm mất cân bằng nhiệt độ và độ mặn của đại dương, khiến hệ thống này suy yếu.
Người dân Kenya vận chuyển nước tại khu vực hạn hán, tháng 8/2025. (Ảnh: Gerald Anderson/Anadolu/Getty Images)
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances ngày 16/4 cho thấy AMOC có thể suy giảm hơn 50% vào cuối thế kỷ, mức suy yếu cao hơn khoảng 60% so với ước tính trung bình của các mô hình khí hậu trước đó.
Theo các nhà khoa học, những mô hình dự báo “bi quan” về mức độ suy yếu của AMOC có khả năng phản ánh đúng thực tế hơn. Điều này làm gia tăng lo ngại hệ thống có thể đạt tới “điểm tới hạn” vào giữa thế kỷ, khi quá trình suy giảm không thể đảo ngược.
Vịnh Disko, Greenland, ngày 15/3/2026, nơi băng tan ảnh hưởng đến độ mặn đại dương. (Ảnh: Florent Vergnes/AFP/Getty Images)
Một nghiên cứu khác từ Đại học Miami, dựa trên dữ liệu đo thực tế từ năm 2004, cho thấy AMOC đã suy yếu tại 4 vĩ độ khác nhau trong vòng 2 thập kỷ qua. Các nhà khoa học nhận định khu vực phía Tây Đại Tây Dương là chỉ dấu quan trọng phản ánh sự thay đổi của toàn bộ hệ thống.
Sự suy yếu của AMOC từng xảy ra khoảng 12.000 năm trước và nếu lặp lại, có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như châu Âu rơi vào mùa đông khắc nghiệt, mực nước biển dâng nhanh ở bờ Đông Mỹ và hạn hán kéo dài tại nhiều khu vực ở châu Phi.
Các chuyên gia cảnh báo rằng mỗi mức suy yếu thêm của AMOC đều đẩy hệ thống tiến gần hơn tới điểm sụp đổ, làm gia tăng rủi ro đối với khí hậu toàn cầu trong tương lai.
