Hàng loạt CEO nổi tiếng thế giới phải trả giá đắt vì ngoại tình nhưng 2 tỷ phú này vẫn "vững vàng" sau sóng gió là do đâu?

Trong lịch sử doanh nghiệp Mỹ, không ít CEO phải rời chức vì quan hệ ngoài hôn nhân, nhất là khi chuyện riêng tư vi phạm quy định công ty hoặc xung đột với lợi ích kinh doanh. Tuy nhiên, cũng có những ông chủ quyền lực như Elon Musk và Jeff Bezos vẫn tiếp tục nắm quyền. Với Jensen Huang, vấn đề không chỉ dừng ở bê bối đời tư mà còn có thể chạm đến lợi ích thương mại và nhiều vấn đề khác.

Nhiều CEO mất chức vì quan hệ ngoài hôn nhân

Một trong những trường hợp nổi tiếng là Brian Krzanich, cựu CEO Intel. Năm 2018, ông Krzanich, khi đó 58 tuổi, từ chức sau khi bị phát hiện có quan hệ tình cảm với một nhân viên. Cuộc điều tra của hội đồng quản trị xác định ông đã vi phạm quy định của Intel, vốn cấm lãnh đạo có quan hệ thân mật với nhân viên. Sau đó, ông xin rời chức CEO và đồng thời từ nhiệm vị trí thành viên hội đồng quản trị.

Một năm sau, Steve Easterbrook, CEO McDonald’s khi ấy, bị hội đồng quản trị sa thải vì có quan hệ thân mật tự nguyện với một nhân viên của công ty. Mối quan hệ này vi phạm chính sách nội bộ của McDonald’s.

Ban đầu, Easterbrook nhận khoảng 41,8 triệu USD tiền trợ cấp thôi việc, tương đương khoảng hơn 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, năm 2020, sau khi McDonald’s nhận được thông tin nặc danh và mở lại cuộc điều tra, công ty cáo buộc ông còn có quan hệ với ít nhất ba nhân viên khác trong thời gian giữ chức, đồng thời che giấu những mối quan hệ này. McDonald’s đã khởi kiện để đòi lại khoản trợ cấp. Về sau, Easterbrook đồng ý hoàn trả khoảng 105 triệu USD tiền mặt và cổ phiếu thưởng, tương đương 2,6 tỷ đồng.

Trước đó, năm 2005, Boeing từng mời Harry Stonecipher trở lại làm CEO để vực dậy công ty và xây dựng lại hình ảnh đạo đức doanh nghiệp. Nhưng sau khi ông bị phát hiện có quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ lãnh đạo, hội đồng quản trị cho rằng hành vi này làm tổn hại uy tín đạo đức của người đứng đầu. Stonecipher bị yêu cầu từ chức.

Brian Dunn, cựu CEO của chuỗi bán lẻ điện máy lớn nhất nước Mỹ Best Buy, cũng rời chức vào tháng 4/2012 sau khi bị phát hiện có quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ cấp dưới 29 tuổi. Khi đó, Dunn 52 tuổi.

Khi chuyện riêng tư ảnh hưởng đến lợi ích kinh doanh

Không chỉ các mối quan hệ trong nội bộ công ty mới khiến CEO mất chức. Năm 2010, Mark Hurd, cựu CEO Hewlett-Packard, vướng cáo buộc quấy rối tình dục liên quan đến một nữ nhà thầu từng phụ trách hoạt động tiếp thị cho HP.

Cuộc điều tra không kết luận Hurd vi phạm chính sách chống quấy rối tình dục. Tuy nhiên, điều tra phát hiện ông đã nộp các báo cáo chi phí không trung thực nhằm che giấu mối quan hệ giữa hai người. Cuối cùng, Hurd từ chức CEO.

Năm 2025, Kohl’s sa thải CEO Ashley Buchanan chỉ sau bốn tháng ông nhậm chức. Buchanan bị cáo buộc có quan hệ ngoài hôn nhân kéo dài nhiều năm với nữ lãnh đạo của Incredibrew, một nhà cung cấp sản phẩm cà phê. Vụ việc còn liên quan đến các hợp đồng tư vấn trị giá hàng triệu USD mà ông không công khai mối quan hệ cá nhân.

Các trường hợp của HP và Kohl’s cho thấy vấn đề không còn chỉ là chuyện tình cảm riêng tư. Khi mối quan hệ cá nhân giao thoa với chi tiêu của công ty, hoạt động mua sắm hoặc lợi ích thương mại, hội đồng quản trị sẽ khó có thể bỏ qua.

Vì sao Musk và Bezos vẫn không bị lay chuyển?

Dù nhiều CEO phải rời ghế vì bê bối tình ái, vẫn có những lãnh đạo không bị ảnh hưởng đáng kể. Hai ví dụ nổi bật là Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, cùng Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon.

Musk từng có con với nhiều phụ nữ khác nhau. Ông cũng có bốn người con với Shivon Zilis, một lãnh đạo cấp cao của SpaceX. Tổng số con của Musk với nhiều phụ nữ được cho là ít nhất 14 người. Tuy nhiên, những thông tin này gần như không ảnh hưởng đến vị trí lãnh đạo của ông tại các công ty.

Jeff Bezos bất ngờ tuyên bố ly hôn vào năm 2019. Ngày hôm sau, truyền thông phanh phui chuyện ông có quan hệ ngoài hôn nhân. Dù vậy, vụ việc không làm lung lay vị trí CEO của Bezos. Ông tiếp tục giữ chức đến năm 2021 mới rời ghế CEO. Năm ngoái, ông chính thức kết hôn với người phụ nữ từng có quan hệ với mình.

Theo phân tích của UDN, Musk và Bezos có thể đứng vững sau những bê bối đời tư nhờ hai yếu tố. Thứ nhất, họ nắm quyền kiểm soát cổ phần rất lớn tại công ty. Thứ hai, họ có “phần bù sáng lập” rất cao, tức giá trị cá nhân gắn chặt với giá trị và hình ảnh của doanh nghiệp.

Sự gắn kết đó khiến hội đồng quản trị và các cổ đông tổ chức khó dễ dàng thay thế họ. Đồng thời, đời tư của Musk và Bezos chưa chạm đến những ranh giới cứng như chuyển lợi ích cho cá nhân, gây áp lực bằng quyền lực nội bộ hoặc trực tiếp làm tổn hại đến lợi ích thương mại của công ty.

Jensen Huang không có “lá chắn” quyền biểu quyết đặc biệt

So với Musk và Bezos, tình thế của Jensen Huang được cho là nghiêm trọng hơn. Cá nhân ông chỉ nắm khoảng 3,5% cổ phần Nvidia. Nvidia áp dụng cơ cấu cổ phần bình đẳng về quyền biểu quyết, nên về mặt pháp lý, Huang không có khả năng tự bảo vệ bằng quyền kiểm soát cổ phần tuyệt đối.

Quan trọng hơn, vụ việc đã vượt khỏi phạm vi đạo đức cá nhân và chạm trực tiếp đến cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ–Trung cũng như các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Trong cơ chế quản trị doanh nghiệp Mỹ, hội đồng quản trị có thể chọn cách khoan dung với một số khuyết điểm đạo đức của nhà sáng lập. Nhưng khi vụ việc kéo theo điều tra an ninh quốc gia và sự giám sát của chính phủ liên bang, quyền sở hữu cổ phần hay vị thế cá nhân cũng có thể không đủ để bảo vệ người đứng đầu.

Việc Jensen Huang có vượt qua được khủng hoảng hay không cuối cùng sẽ phụ thuộc vào kết quả cuộc điều tra độc lập của Nvidia và đánh giá của các cơ quan quản lý Mỹ. Những cơ quan này cần làm rõ liệu vụ việc có liên quan đến rò rỉ công nghệ hay vi phạm quy định xuất khẩu hay không.

Hiện Nvidia cho biết chưa có lý do để tin rằng an ninh quốc gia hoặc bí mật công ty đã bị xâm hại, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của Huang. Bản thân ông cũng nói sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động của mình và nỗ lực giành lại niềm tin của nhân viên, hội đồng quản trị và cổ đông.

Tuy nhiên, việc hội đồng quản trị phải mở cuộc điều tra độc lập cho thấy bê bối lần này không thể được xem đơn thuần là một vấn đề hôn nhân. Nếu phát hiện có xung đột lợi ích, che giấu thông tin quan trọng hoặc tác động đến các quyết định thương mại, hội đồng quản trị vẫn có thể yêu cầu Huang chuyển sang vị trí khác hoặc rời chức, ngay cả khi chưa có bản án hình sự.