Gà có thể sống sót mà không có đầu không?

Nhiều con gà chết vì bị đánh mạnh vào cổ. Nhưng có truyền thuyết kể rằng gà có thể chạy lung tung mà không có đầu, thậm chí còn có tin tức về một con gà có biệt danh là Miracle Mike được cho là đã sống sót 18 tháng sau khi một người nông dân cố gắng - nhưng không thành công - giết nó bằng cách chặt đầu.

Vậy gà có thể sống sót mà không có đầu không?

Thực tế là chúng không thể sống lâu theo cách đó - chưa đầy một phút, các chuyên gia nói với Live Science.

Sau khi bị chặt đầu, gà thường vỗ cánh và cử động chân, Tiến sĩ Marcie Logsdon, bác sĩ thú y tại Khoa Động vật ngoại lai và Động vật hoang dã thuộc Bệnh viện Thú y Đại học Bang Washington ở Pullman, Washington cho biết. Tuy nhiên, "Tôi nghĩ việc chạy nhảy xung quanh thực sự khá hiếm gặp," Logsdon nói. "Thông thường đó chỉ là những cơn co cơ mạnh ở cả cánh và chân, và đó là điều rất phổ biến," bà nói. Những chuyển động đó thường kéo dài một phút hoặc ít hơn, bà nói thêm.

Tuy nhiên, câu trả lời cho việc một con gà còn sống hay đã chết trong vài giây sau khi bị chặt đầu phụ thuộc vào định nghĩa về cái chết. Trong trường hợp gà bị chặt đầu, chết não xảy ra trước, trong khi chết tim xảy ra vài giây sau đó. Vì vậy, trong những khoảnh khắc sau khi chết não và trước khi chết tim, người ta có thể xem con gà còn sống hoặc đã chết, tùy thuộc vào định nghĩa về cái chết được sử dụng.

Chết não là trạng thái bất tỉnh trong đó toàn bộ não bị tổn thương vĩnh viễn và cá thể không thể tự thở. Theo một nghiên cứu năm 2019 được công bố trên tạp chí Animals, hoạt động điện não ở gà ngừng trong vòng 30 giây sau khi bị cắt cổ. Chặt đầu bao gồm việc bẻ cổ, vì vậy theo khuôn khổ của chết não hoặc mất hoạt động não, gà có thể sống sót vài giây sau khi bị chặt đầu.

"Điều đó không có nghĩa là các loài động vật nhận thức được một cách có ý thức về bất cứ điều gì đang xảy ra trong những giây phút đó, nhưng vẫn có hoạt động điện còn sót lại đang diễn ra," Andrew Iwaniuk, một nhà thần kinh học so sánh tại Đại học Lethbridge ở Alberta, Canada, chuyên nghiên cứu về não chim, nói với Live Science.

Thỉnh thoảng chúng ta thấy gà giật mình. Hiện tượng này dường như rất rõ rệt ở gà.

Tiến sĩ Marcie Logsdon cho biết chết não, tức là ngừng đập vĩnh viễn, thường xảy ra vài giây sau khi chết não. Ông nói: "Khoảng thời gian chênh lệch sẽ vào khoảng chưa đến 10 giây".

Do những định nghĩa khác nhau về cái chết, Logsdon coi những chuyển động của gà sau khi bị chặt đầu là "phản xạ sau khi chết", trong khi Iwaniuk lại cho rằng con gà vẫn còn sống trong những cử động cuối cùng đó.

Gà vẫn cử động sau khi bị chặt đầu vì "vẫn còn một số hoạt động thần kinh còn sót lại trong tủy sống", Iwaniuk nói. Ông cũng cho biết thêm, việc tiếp tục thở cũng là do hoạt động thần kinh còn sót lại này. Mặt khác, cơ tim có thể tiếp tục co bóp và giãn ra mà không cần tín hiệu thần kinh - cho đến khi chúng hết năng lượng và oxy.

Hơn nữa, não bộ thường gửi tín hiệu cho các cơ bắp thư giãn khi chúng không cần thiết, Logsdon cho biết. Việc chặt đầu một con gà sẽ làm gián đoạn các tín hiệu đó, và khi điều đó xảy ra, "đôi khi chúng ta thấy gà bị giật", Logsdon nói. "Hiện tượng này dường như rất rõ rệt ở gà."

Câu chuyện về Mike thần kỳ

Lời đồn về việc gà có thể sống tiếp sau khi chặt đầu được tin tưởng rộng rãi là nhờ câu chuyện hoàn toàn khác đã xảy ra với chú gà trống Miracle Mike (Mike thần kỳ). Theo bản tin năm 2015 của BBC, vào tháng 9 năm 1945, một nông dân ở Wisconsin tên là Lloyd Olsen đã chặt đầu một đàn gà để mang ra chợ bán, nhưng một con trong số chúng không chết. Trong 18 tháng, chú gà trống này, sau này được biết đến với cái tên Miracle Mike đã đi lưu diễn khắp nước Mỹ trong các gánh xiếc. Olsen và vợ đã cho gà ăn qua thực quản và làm thông đường thở cho nó để cố gắng ngăn nó bị nghẹn, nhưng cuối cùng nó vẫn chết vì nghẹn vào năm 1947, sau khi vợ chồng nhà Olsen làm mất ống tiêm làm thông họng, theo BBC đưa tin.

Câu chuyện này có vẻ như minh họa rằng một con gà có thể sống mà không có đầu. Nhưng thực tế là chỉ có một trường hợp được biết đến rộng rãi về một con gà sống sót mà thiếu một phần đầu. Thay vì chặt đầu Mike bằng cách cắt thẳng qua cổ, Logsdon giải thích, người nông dân đã "cắt bỏ một phần não và về cơ bản là hầu hết khuôn mặt."

Đài BBC đưa tin, việc Mike bị chặt đầu khiến con vật chỉ còn lại phần sau của não và một bên tai. Ông Iwaniuk cho biết có khả năng Mike vẫn giữ được thân não, nằm ở phía sau não, nơi điều khiển các chức năng sinh lý cơ bản như hô hấp và điều hòa nhịp tim. Mike có lẽ cũng còn tiểu não, bộ phận giúp phối hợp các chuyển động.

"Có lẽ đó là lý do tại sao nó có thể đứng dậy và đi lại được, thay vì chỉ chạy lung tung và quẫy đạp," Logsdon nói.

Nguồn: Live Science