Đủ tiền mua ô tô từ 2 năm trước, vì sao anh vẫn chưa xuống tiền?

Nguyễn Minh, 34 tuổi, quản lý kinh doanh tại TP.HCM đã đủ khả năng mua một chiếc ô tô phổ thông từ hai năm trước. Nhưng đến nay, anh vẫn đi làm bằng chiếc xe máy mua từ năm 2018.

Thu nhập của Minh và vợ vào khoảng 50 triệu đồng mỗi tháng. Hai người đã tích lũy được kha khá, chưa có con nhỏ và cũng không còn khoản vay lớn nào. Nếu chỉ nhìn vào những con số này, nhiều người sẽ nghĩ đây là thời điểm rất đẹp để mua xe.

Nhưng Minh lại chọn chờ thêm.

Anh nói mình không thiếu tiền mua xe, cũng không phản đối việc sở hữu ô tô. Điều khiến anh chần chừ là cảm giác rằng một chiếc xe không chỉ có giá niêm yết ban đầu, mà còn kéo theo hàng loạt chi phí khác trong nhiều năm sau đó.

“Tiền mua xe chỉ là phần đầu,” Minh nói. “Phần sau mới là khoản phải tính kỹ.”

Trong hai năm qua, Minh đã nhiều lần đi xem xe, thậm chí từng ngồi thử một vài mẫu sedan và SUV cỡ nhỏ. Có thời điểm, anh gần như đã chốt một chiếc xe phù hợp với ngân sách. Nhưng sau mỗi lần cân nhắc, anh lại dừng lại ở câu hỏi quen thuộc: chiếc xe này sẽ phục vụ mình bao nhiêu ngày trong tháng, và cái giá phải trả có thực sự xứng đáng hay không?

Hiện quãng đường từ nhà đến công ty của Minh chỉ khoảng 7 km. Anh đi làm chủ yếu trong khung giờ cố định, ít phải di chuyển xa trong ngày. Cuối tuần, gia đình thường chỉ đi lại trong nội thành. Những chuyến đi xa không nhiều, thường chỉ vài lần mỗi năm và hoàn toàn có thể giải quyết bằng xe dịch vụ hoặc thuê xe khi cần. Với tần suất sử dụng như vậy, Minh cho rằng ô tô chưa phải nhu cầu cấp thiết.

“Nếu nhà tôi ở xa hơn, có con nhỏ hoặc phải đi lại nhiều hơn thì có lẽ tôi đã mua rồi,” anh nói. “Còn hiện tại, tôi thấy mình chưa cần đến mức đó.”

Điều khiến Minh cân nhắc kỹ không chỉ là khoản tiền bỏ ra để mua xe, mà là toàn bộ chi phí đi kèm sau đó. Ngoài giá mua ban đầu, anh còn phải tính đến phí trước bạ, bảo hiểm, đăng kiểm, bảo dưỡng định kỳ, nhiên liệu, phí gửi xe ở chung cư và nơi làm việc, chưa kể giá trị xe sẽ giảm dần theo thời gian.

“Có những khoản nhìn nhỏ nhưng cộng lại mỗi tháng cũng không hề ít,” Minh chia sẻ. “Nếu mua xe mà mỗi tháng lại phải dành thêm một khoản cố định để nuôi xe, tôi muốn chắc rằng khoản đó thực sự tạo ra giá trị cho cuộc sống của mình.”

Theo Minh, ô tô không phải là món đồ anh mua để thể hiện vị thế hay chạy theo số đông. Với anh, đó là một khoản chi cho chất lượng sống. Và vì là khoản chi lớn, anh muốn nó phải phục vụ đúng nhu cầu, đúng thời điểm.

Thay vì xuống tiền mua xe lúc này, Minh giữ khoản tiền đó cho một mục tiêu khác: đổi sang căn hộ rộng hơn trong vài năm tới. Với anh, đây là ưu tiên có tác động rõ ràng hơn đến cuộc sống hàng ngày của cả gia đình.

“Nhà ở hiện tại vẫn ổn, nhưng nếu có thêm con thì sẽ chật hơn,” anh nói. “Tôi muốn dành tiền cho thứ nào tạo ra thay đổi lớn hơn trước.”

Câu chuyện của Minh không phải trường hợp cá biệt. Trước đây, ô tô thường được xem là dấu mốc của sự ổn định tài chính: có xe riêng đồng nghĩa với việc đã “đủ lực” để bước sang một giai đoạn sống thoải mái hơn. Nhưng với nhiều người trẻ hiện nay, cách nhìn đó đang thay đổi.

Thay vì hỏi “đủ tiền chưa”, họ bắt đầu hỏi “có đáng mua lúc này không”, “mình sẽ dùng xe bao nhiêu”, “chiếc xe này có làm chậm các mục tiêu khác không”.

Đó là sự thay đổi đáng chú ý trong tư duy tài chính cá nhân. Một quyết định mua xe không còn được đánh giá chỉ bằng cảm xúc thích hay không thích, mà còn bằng bài toán sử dụng thực tế, dòng tiền hàng tháng và mức độ ảnh hưởng đến những kế hoạch dài hạn khác.

Theo các lời khuyên, khi cân nhắc mua ô tô, người mua không nên chỉ nhìn vào giá niêm yết hay mức thu nhập hiện tại. Điều quan trọng hơn là tổng chi phí sở hữu trong nhiều năm, bao gồm cả chi phí cố định lẫn chi phí biến đổi.

Một chiếc xe chỉ chạy vài lần mỗi tháng nhưng vẫn phát sinh nhiều khoản đều đặn có thể trở thành gánh nặng tài chính nếu người mua không tính trước. Ngược lại, với những người phải di chuyển thường xuyên, đưa đón con nhỏ, gặp đối tác, đi công tác hoặc sống ở khu vực thiếu phương tiện công cộng, ô tô lại là khoản chi hợp lý vì đổi lại là sự an toàn, tiện nghi và tiết kiệm thời gian.

Nói cách khác, câu hỏi không nằm ở việc “có nên mua ô tô hay không”, mà là “ô tô có phù hợp với nhịp sống và ưu tiên tài chính của mình ở thời điểm này hay không”.

Lời khuyên trước khi quyết định mua ô tô

Nếu đang phân vân như Minh, có vài câu hỏi nên tự trả lời thật rõ trước khi xuống tiền:

1. Mình sẽ dùng xe bao nhiêu ngày trong tháng?

Nếu xe chỉ phục vụ vài chuyến đi ngắn hoặc thỉnh thoảng mới dùng, hãy cân nhắc xem khoản chi đó có thực sự xứng đáng hay không.

2. Tổng chi phí sở hữu trong 3-5 năm là bao nhiêu?

Đừng chỉ nhìn vào giá mua ban đầu. Hãy cộng thêm phí trước bạ, bảo hiểm, bảo dưỡng, nhiên liệu, gửi xe, đăng kiểm và khấu hao.

3. Mua xe có làm chậm mục tiêu tài chính khác không?

Nếu bạn đang ưu tiên mua nhà, tích lũy cho con cái hay xây quỹ dự phòng, hãy xem ô tô có phải là ưu tiên số một lúc này không.

4. Mình mua xe vì nhu cầu hay vì áp lực xã hội?

Nhiều người mua xe không phải vì thật sự cần, mà vì thấy bạn bè, đồng nghiệp hoặc người thân đều đã có.

Với nhiều người, mua ô tô là một cột mốc đáng mơ ước. Nhưng với những người như Minh, việc chưa mua xe không có nghĩa là không đủ khả năng, mà là đang chọn cách sử dụng tiền theo thứ tự ưu tiên khác.