Điều gì giúp EVN lãi hơn 20.800 tỷ đồng sau nửa năm?

Tỷ giá đảo chiều, lợi nhuận tăng hơn gấp đôi

Tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ngày 15/9, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An cho biết trong 8 tháng năm nay doanh thu toàn tập đoàn đạt hơn 482.000 tỷ đồng, bằng 70% kế hoạch năm. Riêng lợi nhuận công ty mẹ - EVN ước đạt hơn 12.200 tỷ đồng, đã vượt kế hoạch cả năm.

Trong khi đó, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, trong nửa đầu năm, EVN đạt doanh thu thuần hơn 352.000 tỷ đồng, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận sau thuế hợp nhất của toàn tập đoàn đạt 20.828 tỷ đồng, tăng 136%, tương ứng tăng hơn 12.000 tỷ đồng so với nửa đầu năm ngoái.

Riêng công ty mẹ - EVN ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 8.600 tỷ đồng trong nửa đầu năm. Kết quả này giúp công ty mẹ bù hết khoản lỗ lũy kế hơn 5.600 tỷ đồng tại thời điểm đầu năm và chuyển sang có lợi nhuận sau thuế chưa phân phối dương vào cuối tháng 6.

Động lực đáng kể phía sau mức tăng lợi nhuận đến từ sự cải thiện mạnh của hoạt động tài chính, trong đó nổi bật là lãi tiền gửi tăng, chênh lệch tỷ giá chuyển biến tích cực và chi phí tài chính giảm sâu. Theo đó, doanh thu tài chính trong 6 tháng của EVN đạt hơn 5.100 tỷ đồng, gấp 2,7 lần cùng kỳ. Riêng lãi tiền gửi và cho vay đạt hơn 3.000 tỷ đồng. EVN cũng ghi nhận gần 1.200 tỷ đồng lãi chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện, tăng mạnh so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, chi phí tài chính giảm gần một nửa, còn hơn 8.200 tỷ đồng. Đáng chú ý, khoản lỗ chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện giảm từ hơn 8.000 tỷ đồng xuống mức không đáng kể. Nhờ đó, chênh lệch giữa doanh thu và chi phí tài chính được cải thiện khoảng 10.800 tỷ đồng so với cùng kỳ, đóng góp đáng kể vào mức tăng hơn 12.000 tỷ đồng của lợi nhuận sau thuế hợp nhất.

Dù vậy, áp lực lãi vay chưa giảm đối với EVN. Chi phí đi vay trong nửa đầu năm vẫn ở mức hơn 8.000 tỷ đồng và tăng so với cùng kỳ. Điều này cho thấy kết quả lợi nhuận cải thiện mạnh có đóng góp lớn từ diễn biến tỷ giá thuận lợi và nguồn thu tài chính, trong khi gánh nặng vốn vay vẫn hiện hữu.

Hoạt động bán điện tiếp tục tăng trưởng nhưng mức cải thiện lợi nhuận chưa tương ứng với doanh thu. Giá vốn tăng hơn 15% trong khi lợi nhuận gộp tăng khoảng 12%. Biên lợi nhuận gộp vì thế giảm nhẹ so với cùng kỳ.

Tiền gửi lớn, áp lực vốn vẫn nặng

Đến cuối tháng 6, tổng tài sản của EVN đạt gần 822.000 tỷ đồng, tăng gần 5% so với đầu năm. Nợ phải trả chiếm khoảng 2/3 tổng tài sản.

Đáng chú ý, EVN có hơn 17.000 tỷ đồng tiền và các khoản tương đương tiền, cùng gần 156.000 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn. Quy mô tiền gửi lớn giúp tập đoàn thu về hơn 3.000 tỷ đồng lãi tiền gửi và cho vay trong nửa đầu năm.

Dù vậy, EVN vẫn duy trì gần 340.000 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính, phần lớn là nợ dài hạn. Việc vừa có lượng tiền gửi lớn vừa duy trì dư nợ cao gắn với yêu cầu cân đối thanh khoản, kỳ hạn, dòng tiền và tiến độ giải ngân cho các dự án điện.

Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt hơn 49.000 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ. Tuy nhiên, dòng tiền đầu tư vẫn âm lớn khi EVN tiếp tục chi hàng chục nghìn tỷ đồng cho xây dựng, mua sắm tài sản cố định và các tài sản dài hạn.

Các khoản phải thu ngắn hạn tăng hơn 30%, hàng tồn kho tăng gần 30%, trong khi chi phí phải trả tăng hơn gấp đôi so với đầu năm. Điều này phản ánh nhu cầu vốn lưu động và nghĩa vụ thanh toán của EVN vẫn lớn dù thanh khoản được hỗ trợ bởi lượng tiền gửi.

Sức khỏe tài chính cải thiện tạo thêm dư địa cho EVN, nhưng nhu cầu vốn phía trước vẫn là thách thức lớn. Tập đoàn dự kiến cần khoảng 830.000 tỷ đồng đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 để phát triển nguồn và lưới điện.