Đất nước một năm 13 tháng

Lịch riêng và vẫn đang được sử dụng của họ có tháng 13 nên bây giờ mới năm 2018.

Chậm 7, 8 năm

Lịch dân sự chính thức của Ethiopia là lịch Ethiopia. Trong khi chúng ta phải tính toán hoặc xem lịch để biết tháng này hay tháng khác có bao nhiêu ngày thì lịch Ethiopia quy định mỗi tháng đều 30 ngày. Một năm, lịch Ethiopia có tổng cộng 13 tháng nhưng riêng tháng 13 rất ngắn, chỉ 5 hoặc 6 ngày. Người ta đặt tên cho nó là tháng Pagume (tháng Thêm).

So sánh các loại lịch, lịch Ethiopia tương tự lịch Copt của người Ai Cập cổ đại. Lịch Copt cũng một năm 13 tháng, tháng thứ 13 gọi là tháng Nasie (tháng Chót), gồm 5 hoặc 6 ngày.

Cả lịch Ethiopia và lịch Copt đều giống lịch Gregory (lịch Dương) ở chỗ 4 năm nhuận một ngày. Vì thế, tháng 13 mới có 5 ngày cho năm không nhuận và 6 ngày cho năm nhuận.

Người Ethiopia gọi tháng 13 là tháng Thêm vì toàn bộ số ngày trong tháng này đều là thời gian được tính thêm vào để một năm vẫn đủ 365 hoặc 366 ngày, đúng chu kỳ Mặt trời. Ở khía cạnh tín ngưỡng và tập quán, tháng Thêm là tháng chuyển tiếp và suy ngẫm. Người Ethiopia dùng nó để nghỉ ngơi, ngẫm nghĩ về những gì đã qua và lên kế hoạch cho những gì sắp tới. Vì thế mà dù ngắn ngủi, tháng Thêm vô cùng quan trọng, được toàn dân Ethiopia yêu thích.

Do có thêm tháng Thêm, lịch Ethiopia chậm hơn lịch Gregory mà cả thế giới dùng và thay vì mùng 1/1, nó có ngày đầu năm là 11/9 (hoặc ngày 12/9 nếu năm nhuận). Người Ethiopia gọi ngày này là Enkutatash, tức “món quà ngọc ngà”. Theo truyền thuyết, đây chính là ngày Nữ hoàng Sheba huyền thoại của họ trở về sau chuyến viếng thăm vua Solomon ở Jerusalem. Toàn dân phấn khích chúc mừng, dâng lên bà các món trang sức quý giá nên ghi nhớ ngày này bằng tên gọi “ngày ngọc ngà”.

Theo thời tiết thì 11/9 là thời điểm kết thúc mùa mưa, khởi đầu mùa Xuân ở Ethiopia. Khắp nơi, loài hoa biểu tượng của đất nước này, adey abeba, nở rộ vàng ươm khắp các ngả. Thiếu nữ Ethiopia nô nức vui xuân, hái hoa adey abeba buộc thành bó tặng bạn bè, người thân và người yêu.

Người Ethiopia theo thiết lập ngày 12 giờ, bắt đầu từ 6 giờ sáng, thành thử theo giờ Ethiopia, cả buổi trưa và nửa đêm đều là 6 giờ. Nếu bạn chưa biết mà hẹn họ 10 giờ đi uống cà phê, họ sẽ có mặt vào lúc 16 giờ.

Toàn bộ các ngày lễ quốc gia, dân tộc quan trọng của Ethiopia đều tính và tổ chức kỷ niệm theo lịch Ethiopia và hiện đang trong năm 2018, chậm 7 năm so với lịch toàn cầu.

Độc lập và độc đáo

Ethiopia là quốc gia châu Phi duy nhất không bị thực dân hóa. Mặc dù, năm 1895, thực dân Italia đã cố kiết xâm lược nơi này nhưng thất bại. Sau khi thôn tính Eritrea, quốc gia láng giềng của Ethiopia, chúng lần nữa quay lại xâm chiếm Ethiopia, song chuốc lấy quả đắng. Chỉ trong vòng vài giờ, Hoàng đế Menelik II (1844 - 1913) đã chỉ huy quân đội hoàng gia Ethiopia đánh bại 4 lữ đoàn của Italia, làm nên trận Adwa (1/3/1896) chấn động toàn cầu.

Sau 2 lần xâm lược bất thành, Italia phải ký hiệp ước công nhận nền độc lập của Ethiopia. Nhiều thập kỷ sau, nhà quân phiệt Benito Mussolini (1883 – 1945) khét tiếng bạo ngược vi phạm hiệp ước nhưng Hoàng đế Haile Selassie (1892 – 1975), người kế vị của Hoàng đế Menelik II đã lật ngược được tình thế bằng cách thúc đẩy thành lập Tổ chức Thống nhất châu Phi mà nay là Liên minh châu Phi.

Chính từ Ethiopia, lý tưởng chống chủ nghĩa thực dân lan truyền khắp các ngả. Nhà lãnh đạo lừng danh nhất Nam Phi, Nelson Mandela (1918 – 2013) đã tham gia khóa đào tạo chống chủ nghĩa thực dân tại đây và bày tỏ, “Thời gian ở Ethiopia, tôi có cảm giác được trở về cội nguồn, hiểu ra điều gì khiến tôi trở thành người con của lục địa đen”.

Ngoài lịch sử đầy sức ảnh hưởng, Ethiopia còn sở hữu tài nguyên thiên nhiên và văn hóa độc đáo. Cà phê, thức uống được toàn cầu yêu thích có nguồn gốc từ đây. Truyền thuyết kể, cách đây nhiều thế kỷ, có người chăn dê thấy đàn dê cứ xông vào loại cây bụi có quả tròn chùm là lạ. Anh ta bèn ăn thử một ít hạt và ngày hôm sau thấy cơ thể khỏe khoắn, tinh thần sảng khoái hơn hẳn.

Người Ethiopia theo tập quán ăn chay. Mỗi năm, họ nhịn ăn từ 200 – 250 ngày, nhưng khái niệm nhịn ăn của họ chỉ là nhịn thịt, trứng, sữa, tức các thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Ethiopia có rất nhiều ngày lễ tôn giáo và các tín đồ tuân thủ nhịn ăn trước ngày lễ. Ngoài ra, họ còn nhịn ăn vào các thứ Tư và thứ Sáu hàng tuần, nên hầu hết các nhà hàng đều có món chay trong thực đơn. Với những người thích ăn chay, Ethiopia không khác gì thiên đường.

Đặc biệt, Ethiopia là nơi phát hiện bộ xương người cổ nhất thế giới, Lucy với niên đại 3,2 triệu năm. Nó được các nhà khảo cổ tìm thấy vào năm 1947 ở vùng Afar, hóa thạch và thuộc loài vượn người phương Nam.