Dân giữ 500 tấn vàng, gửi ngân hàng 11,2 triệu tỷ, vốn vẫn không vào sản xuất

Số liệu trên được đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) đưa ra khi thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội , ngân sách Nhà nước, trong phiên làm việc chiều 30/10.

Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội năm 2026, đại biểu Lê Hoàng Anh cho biết, trong bối cảnh nhiều cú sốc từ bên ngoài, GDP 9 tháng vẫn tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%. Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, thị trường chứng khoán được nâng hạng, tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư. Thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính đều giảm hơn một nửa.

Theo dự toán năm 2027, tổng mức vay của ngân sách Nhà nước gần 1,28 triệu tỷ đồng, tương đương 54% chi ngân sách Trung ương, trong đó khoảng 540 nghìn tỷ đồng là vay để trả nợ gốc.

Đến cuối tháng 8, trái phiếu Chính phủ mới phát hành được 43% kế hoạch năm, lãi suất phát hành tăng. Nguồn thu từ đất, vốn là một trong những nguồn lực quan trọng cho đầu tư công, đã chững lại và không thể trở thành nguồn thu bền vững.

Đại biểu Đoàn Gia Lai nhấn mạnh, Nhà nước và doanh nghiệp đang cùng tìm kiếm nguồn vốn dài hạn.

“ Nghịch lý là vốn có sẵn, nhưng không chảy vào sản xuất. Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng; người dân còn giữ ước khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP. Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP, mục tiêu 20% vào năm 2025 chưa đạt ”, đại biểu dẫn số liệu.

Nhận định cái thiếu không phải là vốn mà là đường dẫn vốn, đại biểu Hoàng Anh nêu rõ, thiếu đường dẫn trong nước, vốn sẽ tìm đường ra ngoài.

Không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt, nhưng công ty mẹ đặt ở ngoài Việt Nam; mỗi lần gọi vốn thành công, giá trị tăng thêm lại được ghi nhận ở nước ngoài. “ Chúng ta giữ được nhà máy, nhưng vốn và quyền quyết định lại đặt ở nơi khác ”, ông Hoàng Anh nói.

Nêu kiến nghị, đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh cần cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền, ngân hàng được dùng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, dữ liệu xuất nhập khẩu thay cho tài sản bảo đảm là đất.

Bên cạnh đó, cần giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước; kết nối tiết kiệm của dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long) nhìn nhận, năm 2027 với mục tiêu cao hơn, khó khăn hơn đòi hỏi điều hành phải sát với thực tiễn hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, bảo đảm thành quả tăng trưởng đến được với người dân và doanh nghiệp nhiều hơn.

Ông Tuấn đề nghị Chính phủ có giải pháp điều linh hoạt chính sách tiền tệ - tài khoá và điều hành giá theo một kịch bản thống nhất. Trong đó, cần theo dõi riêng các mặt hàng thiết yếu và công khai trước lộ trình điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý. Đồng thời cần theo dõi riêng giá hàng thiết yếu và hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương.

“ Khi giá cả ổn định thì tiền lương của công nhân, thu nhập của người dân mới có thể lo được cuộc sống hằng ngày, doanh nghiệp cũng yên tâm sản xuất kinh doanh ”, đại biểu Tuấn phân tích.

Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh cần khơi thông nguồn lực vốn cho sản xuất, giúp doanh nghiệp vay được vốn với chi phí hợp lý.

Đại biểu đoàn Vĩnh Long cho rằng một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền.