Cho cháu ở nhờ nhà học đại học, bác cạn lời khi thấy tuýp kem đánh răng cháu dùng: "Tiết kiệm" đến thế là cùng!

Mỗi mùa tựu trường, chuyện người thân ở quê gửi con em lên thành phố ở nhờ lại trở thành đề tài quen thuộc trong nhiều gia đình. Với gia đình chị M. (Hà Nội), việc đón một cô cháu gái lên ở chung ban đầu là quyết định xuất phát từ tình thân và sự thấu hiểu nỗi lo lắng của các bậc phụ huynh có con đi học xa nhà. Thế nhưng, sau một thời gian chung sống dưới một mái nhà, những va chạm nhỏ nhặt trong nếp sinh hoạt lại để lại cảm giác ức chế, khó nói thành lời.

Chỉ lấy tiền ăn vì nghĩ thương con cháu

Gia đình cháu gái ở quê không hề khó khăn, thậm chí thuộc diện có điều kiện kinh tế khá giả. Đỗ đại học ở Hà Nội, chân ướt chân ráo ra thành phố, bố mẹ cháu vì chưa an tâm để con gái một mình thuê trọ bên ngoài nên đã tha thiết xin cho cháu ở nhờ nhà chị M. chừng nửa năm để làm quen với môi trường mới.

Thấy nhà cửa rộng rãi, lại là con cháu trong họ hàng gần gũi, vợ chồng chị M. vui vẻ gật đầu. Biết việc sinh hoạt chung ít nhiều sẽ phát sinh chi phí, gia đình chị cũng chỉ tượng trưng nhận một khoản tiền ăn hằng tháng để cháu đỡ ngại, còn tiền điện, nước, phòng ốc và mọi tiện nghi khác đều hỗ trợ hoàn toàn. Chị M. chỉ nghĩ đơn giản: người một nhà giúp nhau lúc khởi đầu, miễn sao cháu có chỗ ăn ở an toàn, đàng hoàng để tập trung học hành.

Lấn cấn từ thói quen ỷ lại những thứ vụn vặt

Căn nhà có hai phòng tắm riêng biệt, phân chia khá rõ ràng: phòng tắm dưới tầng do chồng và con trai chị sử dụng, còn phòng tắm phía trên dành cho chị, người bà lớn tuổi và cô cháu gái. Mọi đồ dùng sinh hoạt chung như dầu gội, sữa tắm, kem đánh răng hay sữa rửa mặt đều do một tay chị M. sắm sửa và để sẵn trên kệ.

Thời gian đầu, cháu gái vẫn mang theo đồ cá nhân để dùng riêng. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, khi chai sữa tắm và lọ sữa rửa mặt mang từ quê lên đã cạn, cháu bắt đầu chuyển sang dùng chung đồ trên kệ của bác. Ban đầu, chị M. không hề để tâm, bởi trong suy nghĩ của người lớn, vài giọt sữa tắm hay chút bọt rửa mặt chẳng đáng là bao để phải so đo tính toán.

Sự khó chịu chỉ thực sự nhen nhóm khi những món đồ ấy cạn đáy. Có những đợt công việc bận rộn, chị chưa kịp ghé siêu thị mua chai mới, phòng tắm chỉ còn lại vỏ chai rỗng. Thay vì chủ động mua một chai mới để cả nhà cùng dùng tiếp, hoặc ít nhất là tự mua đồ cá nhân cho bản thân, cô cháu gái vẫn hoàn toàn dửng dưng. Cháu sẵn sàng dùng tạm thứ khác hoặc kiên nhẫn chờ đợi, để rồi ngay khi chị M. mua chai mới về đặt lên kệ, cháu lại tiếp tục vô tư dùng ké như một lẽ hiển nhiên.

Cạn lời trước hành động "tiết kiệm" khó hiểu

Đỉnh điểm của sự bất lực diễn ra vào một buổi tối muộn, khi chị M. hoàn thành công việc sau một ngày dài mệt mỏi. Vì đã ăn tối bên ngoài, về đến nhà chị chỉ muốn nhanh chóng vào phòng tắm, vệ sinh cá nhân rồi đi ngủ để lấy lại sức.

Thế nhưng, khi cầm bàn chải chuẩn bị lấy kem đánh răng, chị M. sững sờ trước cảnh tượng trước mắt: tuýp kem đánh răng trên kệ đã bị bóp xẹp lép từ lúc nào, thậm chí còn bị kéo cắt phăng làm đôi để vét nốt chút kem dính lại ở phần đầu tuýp. Cầm nửa mảnh tuýp kem méo mó trên tay, chị vừa bực vừa cạn lời. Nếu là người già cả tiết kiệm tằn tiện đã đành, đằng này bà cụ trong nhà mắt kém chẳng bao giờ làm vậy. Cô cháu gái sinh viên xuất thân từ gia đình có điều kiện, nhưng thà dùng kéo cắt đôi tuýp kem để vét từng tí một còn hơn là bỏ vài chục nghìn đồng bước chân ra tiệm tạp hóa đầu ngõ mua một tuýp mới thay vào.

Đêm đó, cơn mệt mỏi cộng với sự ngột ngạt vì lối sống thiếu ý thức của người cháu khiến chị M. trằn trọc mãi không ngủ được.

Sự tinh tế không nằm ở hoàn cảnh giàu hay nghèo

Chuyện tuýp kem đánh răng hay chai sữa rửa mặt thực chất chẳng đáng bao nhiêu tiền. Điều khiến người lớn trong nhà cảm thấy nặng nề không phải là sự tốn kém vật chất, mà là thói quen ỷ lại đến mức khó tin của một người trẻ đã bước sang tuổi trưởng thành.

Sống chung dưới một mái nhà, ranh giới giữa việc được cưu mang và sự thiếu tế nhị đôi khi rất mong manh. Một đứa trẻ lớn lên trong sự bảo bọc đủ đầy có thể quen với việc mọi nhu cầu sinh hoạt đều có người lo toan sẵn, từ đó vô tình hình thành thói quen chỉ biết thụ hưởng mà hoàn toàn thiếu đi sự quan sát và trách nhiệm với không gian chung.

Nửa năm ở nhờ rồi cũng sẽ trôi qua, nhưng sự tinh tế và tự trọng trong đời sống tập thể có lẽ là bài học ứng xử quan trọng hơn cả sách vở mà người trẻ cần sớm nhận ra trước khi bước chân ra xã hội tự lập.