Câu hỏi quen thuộc mà rất nhiều người đặt ra là: Làm thế nào để một chiếc nồi dùng hàng chục năm vẫn trông như mới? Có phải nhờ loại dung dịch “thần thánh” nào đó, hay đơn giản chỉ là… biết cách làm sạch đúng?
Quan sát cách mẹ xử lý nồi niêu trong bếp, tôi mới hiểu: giữ nồi sạch không nằm ở sức cọ, mà nằm ở việc hiểu đúng bản chất vết bẩn.
Theo kinh nghiệm của bà, mọi vết bẩn trên nồi đều rơi vào hai nhóm chính:
- Vết dầu mỡ cháy đen (do nấu nướng, trào súp, dầu bám lâu ngày)
- Vết ố vàng, đổi màu (do oxy hóa kim loại khi đun ở nhiệt độ cao)
Muốn nồi sạch thật sự, phải xử lý đúng loại vết bẩn, đúng phương pháp. Và bà chia cách làm sạch thành hai hướng: làm sạch bằng hóa chất và làm sạch vật lý.
Những vệt đen, nâu sậm chảy dọc thành nồi hoặc bám dày ở đáy nồi thực chất là dầu mỡ bị cacbon hóa. Với loại vết bẩn này, cần dùng chất tẩy có tính kiềm.
Cách 1: Kem/sữa tẩy đáy nồi
- Đeo găng tay
- Thoa đều kem tẩy lên vùng bị đen
- Bọc kín bằng màng bọc thực phẩm
- Để qua đêm
Sáng hôm sau, chỉ cần rửa lại bằng nước và miếng rửa mềm, đáy nồi sạch rõ rệt, kể cả các khớp nối tay cầm, gần như không cần chà mạnh.
Cách này cũng áp dụng rất tốt với vỉ nướng, khay lò bị cháy đen.


Cách 2: Ngâm nước nóng với baking soda hoặc chất tẩy oxy
Nếu không muốn mua dung dịch chuyên dụng, có thể dùng nguyên liệu sẵn có trong nhà.
- Đặt nồi vào bồn
- Đổ nước sôi
- Thêm baking soda hoặc chất tẩy oxy
- Ngâm qua đêm
Sáng hôm sau, nước thường chuyển sang màu vàng nâu – dấu hiệu dầu mỡ đã được tách ra. Lau lại bằng miếng rửa, nồi có thể phục hồi 70–80% độ sạch, đủ để nhìn gọn gàng, sáng sủa.


Khác với vết dầu, vết ố vàng do oxy hóa không dính tay, thường lan đều trên bề mặt nồi. Với trường hợp này, cần dùng chất có tính axit.
Cách 1: Tương cà (ketchup): Nghe lạ nhưng lại rất hiệu quả.
- Trải đều tương cà lên đáy nồi
- Bọc kín bằng màng thực phẩm
- Để qua đêm
Nhờ axit trong cà chua, bề mặt inox sáng lên rõ rệt sau khi rửa lại. Không hoàn hảo 100%, nhưng đủ để nồi “trẻ” thêm vài tuổi.


Cách 2: Giấm trắng hoặc axit citric thực phẩm
- Cho giấm hoặc axit citric vào nồi
- Thêm nước nóng
- Ngâm một lúc
Cách này đặc biệt phù hợp khi ố vàng nằm bên trong lòng nồi. Sau khi ngâm, chỉ cần chà nhẹ, nồi có thể phục hồi 80–90% độ sáng.

Lưu ý: Nhiều chiếc nồi vừa bám dầu vừa bị ố vàng. Khi đó, xử lý dầu trước – xử lý ố vàng sau, không nên làm ngược lại.
Nếu không muốn chờ đợi qua đêm, có thể chọn làm sạch bằng ma sát, tức là chà trực tiếp.
Nguyên tắc là: dụng cụ càng cứng → lực ma sát càng mạnh → nguy cơ xước càng cao.
Tùy mức độ bẩn, có thể chọn:
- Kem làm sạch inox + miếng rửa
- Bột tẩy + bông mài
- Bàn chải vệ sinh bếp cho chi tiết nhỏ
Nhiều người dùng cách này để “cứu” nồi bị cháy nặng, và đúng là hiệu quả nhanh. Nhưng đổi lại, bề mặt nồi thường có vết xước li ti – chấp nhận được nếu ưu tiên sạch hơn đẹp.

Mẹ tôi không chọn một cách duy nhất.
Bà làm như sau:
- Hóa chất cho bề mặt lớn, vết bẩn diện rộng
- Chà vật lý cho các chi tiết nhỏ, tay cầm, góc cạnh
Nhờ vậy, nồi không bị mài mòn quá mức, vẫn sạch, vẫn sáng, mà không tốn quá nhiều sức.
Nhìn chiếc nồi 20 năm tuổi sáng như mới, tôi nhận ra một điều rất đơn giản: Đồ bếp bền không phải vì mua loại đắt, mà vì biết cách chăm sóc đúng.