Chỉ còn dầu đủ dùng trong 3 tuần, một nước Đông Nam Á ‘cầu cứu’ Nga

Philippines hiện đang gặp thách thức lớn khi nhiên liệu trong nước có thể cạn kiệt trong khoảng 3 – 4 tuần nữa nếu không sớm nhập khẩu từ nước ngoài, tờ Manila Times dẫn lời quan chức nước này cho biết.

Philippines hiện nhập khẩu tới 95% nhiên liệu và không có kho dự trữ chiến lược. Điều này có nghĩa là ngay cả một cú sốc nguồn cung ngắn hạn cũng có thể nhanh chóng dẫn đến gián đoạn vận tải, giá lương thực tăng cao và gây áp lực lên các dịch vụ thiết yếu.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bất ổn này là việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Để trả đũa hành động quân sự chung của lực lượng Mỹ và Israel nhằm vào lãnh thổ, Iran đã hạn chế tàu thuyền đi lại qua tuyến đường hàng hải vốn vận chuyển 20% lượng dầu mỏ của thế giới.

Không giống như hầu hết các quốc gia công nghiệp hóa, Philippines không có kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) do chính phủ quản lý. Thay vào đó, theo một đạo luật năm 1998, các tập đoàn tư nhân buộc phải duy trì lượng dầu tồn kho nhất định do Bộ Năng lượng (DOE) giám sát. Theo tuyên bố của Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin ngày 12/3, lượng dự trữ này chỉ đủ dùng trong 50 ngày, tính cả các đơn đặt hàng sắp tới.

Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành được tờ Manila Times trích dẫn cho rằng những con số chính thức này có thể quá lạc quan. Theo quy định, các nhà máy lọc dầu phải dự trữ dầu thô hoặc dầu thành phẩm đủ dùng trong khoảng 30 ngày, trong khi các nhà nhập khẩu số lượng lớn phải duy trì lượng dự trữ khoảng 15 ngày, và các nhà bán lẻ thường chỉ dự trữ đủ dùng trong 7 ngày.

Các báo cáo từ Philippines cho thấy chỉ có Petron, chiếm 30% thị phần, là luôn đáp ứng quy định. 70% thị phần còn lại chủ yếu gồm các nhà nhập khẩu với lượng dự trữ ít hơn nhiều. Khi tính toán lượng hàng tồn kho theo các mô hình mua sắm hoảng loạn, các nhà phân tích ước tính biên độ an toàn quốc gia thực tế gần hơn với 20 – 30 ngày, tương đương 3 – 4 tuần.

Theo báo cáo của Philstar Global, ngày 17/3, giá dầu diesel tăng lên gần 100 peso Philippines (44.000 VNĐ)/lít, đánh dấu tuần tăng giá thứ 11 liên tiếp.

Dầu diesel là “máu” của nền kinh tế Philippines. Nếu không có nhiên liệu, vận chuyển hàng hóa sẽ tạm ngừng, có nguy cơ dẫn đến tình trạng thiếu lương thực ở các trung tâm đô thị.

Trước những áp lực này, chính phủ Philippines đã bắt đầu nghiên cứu các biện pháp tiết kiệm năng lượng, bao gồm cả việc áp dụng tuần làm việc 4 ngày cho các cơ quan nhà nước để hạn chế tiêu thụ nhiên liệu.

Về mặt hậu cần, nguồn cung khẩn cấp hiệu quả nhất có thể là Trung Quốc, quốc gia vận hành mạng lưới lọc dầu lớn nhất thế giới với công suất vượt 17 triệu thùng/ngày. Tàu chở dầu từ các cảng của Trung Quốc có thể đến Manila trong vòng 3 – 5 ngày, so với 3 tuần từ Trung Đông. Tuy nhiên, tờ Manila Times lập luận rằng lập trường cứng rắn của chính quyền với Bắc Kinh về vấn đề biển đảo đã làm phức tạp giải pháp này. Do đó, chính phủ đã chuyển hướng sang Nga.

Ngày 17/3, Ngoại trưởng Garin trả lời hãng tin Philstar Global rằng Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Philippines (PNOC) đã bắt đầu liên hệ với các công ty năng lượng của Nga. Động thái này diễn ra sau khi Washington thông báo miễn trừ trừng phạt đối với dầu đang tồn đọng trên biển của Nga. Manila cũng đang thảo luận sơ bộ với Nhật Bản, Thái Lan và Singapore.

Theo Bne Intellinews