Càng có tiền càng nên tránh 10 món này: Mua về tưởng nâng cấp cuộc sống, cuối cùng chỉ tốn tiền và chật nhà

Khi thu nhập tăng lên, một nghịch lý khá phổ biến là chúng ta bắt đầu cho phép mình mua nhiều hơn: thêm vài món trang trí, thêm một bộ dụng cụ phục vụ sở thích mới, thêm quần áo vì "màu này cũng đẹp", thêm khóa học vì sợ mình tụt lại phía sau. Từng khoản tiền riêng lẻ có thể không lớn, nhưng cộng lại trong một năm lại trở thành con số đáng kể.

Sau khi thực hành lối sống tối giản, Jiuyue – một người chia sẻ kinh nghiệm tiết kiệm và tiêu dùng – cho biết cô ngày càng rõ hơn về kiểu cuộc sống mình thực sự muốn. Điều thay đổi lớn nhất không phải là ép bản thân "không được tiêu tiền", mà là giảm những khoản mua sắm không tạo ra giá trị lâu dài.

Dưới đây là 10 nhóm đồ cô cho rằng càng mua nhiều càng dễ lãng phí.

1. Đồ tạo "không khí" nhưng rất ít sử dụng

Máy khuếch tán tinh dầu, nến thơm, đèn trang trí, tượng nhỏ, khay decor… thường khiến căn nhà trông hấp dẫn hơn ngay thời điểm mới mua. Vấn đề nằm ở chỗ cảm giác mới mẻ này thường không kéo dài.

Sau vài tuần, nhiều món trở thành đồ phải lau bụi, cất giữ hoặc tìm chỗ đặt. Nếu mua liên tục theo mùa, theo xu hướng hoặc theo những hình ảnh đẹp trên mạng xã hội, số tiền dành cho nhóm đồ "không thật sự cần" có thể tăng lên khá nhanh.

Không phải mọi món trang trí đều lãng phí. Nhưng trước khi mua, nên tự hỏi: Mình thực sự thích và sẽ dùng món này lâu dài, hay chỉ thích khung cảnh mà người bán đang dựng lên?

2. Một bộ dụng cụ cắm trại quá đầy đủ

Rất nhiều người bắt đầu đi picnic bằng một tấm thảm. Sau đó là lều, bàn xếp, ghế xếp, bếp, đèn, võng, xe kéo, thùng giữ lạnh, bộ nồi và hàng loạt phụ kiện.

Từ một buổi đi chơi đơn giản, cắm trại có thể nhanh chóng biến thành một sở thích khá tốn tiền.

Jiuyue kể rằng sau nhiều lần mang theo cả đống đồ, cuối cùng cô lại thích cách đơn giản nhất: một tấm thảm, đồ ăn vừa đủ và thời gian nằm trên cỏ.

Nếu một năm chỉ đi cắm trại vài lần, thuê, mượn hoặc mua tối thiểu những món thật sự sử dụng có thể hợp lý hơn nhiều so với việc biến nhà thành kho đồ outdoor.

3. Quá nhiều đồ ăn vặt và thực phẩm chế biến sẵn

Trà sữa, đồ chiên, xúc xích, bánh ngọt, đồ ăn nhanh… thường không khiến chúng ta cảm thấy mình đang "mua sắm lớn". Vì mỗi lần chỉ vài chục nghìn đồng nên khoản chi rất dễ bị bỏ qua.

Nhưng đây lại là kiểu chi tiêu có tần suất cao.

Một ly nước, một phần ăn vặt buổi chiều, thêm một đơn giao đồ ăn tối muộn; nếu lặp lại nhiều lần trong tháng, số tiền có thể lớn hơn cả một khoản mua sắm quần áo.

Jiuyue cho rằng những bữa ăn đơn giản, nguyên liệu dễ chế biến và ít cầu kỳ thường vừa tiết kiệm hơn, vừa giúp kiểm soát khẩu phần tốt hơn. Thay vì cấm hoàn toàn đồ ăn yêu thích, điều đáng làm hơn là giảm thói quen mua theo cảm xúc.

4. Hàng loạt hộp đựng đồ để "tổ chức lại căn nhà"

Một trong những cái bẫy thú vị của lối sống ngăn nắp là chúng ta có thể tiêu rất nhiều tiền để… cất những món đồ vốn không cần thiết.

Hộp nhựa, giỏ mây, khay chia ngăn, túi hút chân không, hộp trong suốt đủ kích thước khiến căn nhà ban đầu trông rất gọn. Nhưng nếu lượng đồ bên trong không giảm, hệ thống lưu trữ càng ngày càng phức tạp.

Jiuyue từng mua rất nhiều hộp phân loại, sau đó lại mất thời gian nhớ xem mình đã cất từng món ở đâu.

Cách tiết kiệm hơn là đảo ngược quy trình: lọc bớt đồ trước, mua hộp sau. Khi số lượng đồ giảm xuống, nhu cầu mua thêm dụng cụ lưu trữ cũng giảm theo.

5. Khóa học trực tuyến chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội

Các khóa học trực tuyến có thể rất hữu ích nếu người học biết rõ mình cần học gì. Nhưng đăng ký liên tục vì tin rằng một khóa học sẽ nhanh chóng giúp tăng thu nhập lại là chuyện khác.

Không ít người mua khóa học vào lúc có động lực cao, học vài buổi rồi bỏ dở. Tiền mất đi nhưng kỹ năng không tăng tương ứng.

Trước khi trả tiền, có thể áp dụng một nguyên tắc đơn giản: tự học miễn phí trong 1–2 tuần trước. Nếu vẫn duy trì được hứng thú và thấy mình cần một hệ thống bài bản hơn, lúc đó mới cân nhắc khóa học trả phí.

Đừng biến việc mua khóa học thành một hình thức trì hoãn tinh vi.

6. Nhà ở hình thành trong tương lai chỉ vì giá hấp dẫn

Đây là khoản mua có giá trị lớn nhất trong danh sách và cũng cần được nhìn nhận thận trọng nhất.

Bất động sản hình thành trong tương lai có thể có mức giá và chính sách thanh toán hấp dẫn, nhưng người mua cũng phải chấp nhận những rủi ro liên quan tới tiến độ, năng lực chủ đầu tư, thủ tục và khả năng bàn giao.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào mức chiết khấu, người mua cần kiểm tra kỹ pháp lý, tiến độ thực tế, năng lực tài chính của chủ đầu tư và điều khoản hợp đồng.

Với khoản tiền có thể tương đương hàng chục năm tích lũy của một gia đình, quyết định "rẻ hơn một chút" không nên được đánh đổi bằng mức rủi ro quá lớn.

7. Giày đẹp nhưng đi vài phút đã đau chân

Giày cao gót quá cao, bốt nặng, giày búp bê cứng hay bất kỳ đôi giày nào chỉ đẹp khi đứng yên đều rất dễ trở thành món đồ nằm lâu trong tủ.

Jiuyue cho biết cô từng mua nhiều đôi chỉ vì kiểu dáng đẹp. Sau vài lần bị đau và phồng chân, cô bắt đầu ưu tiên những đôi dễ đi, dễ phối và có thể sử dụng thường xuyên.

Một đôi giày giá cao nhưng được dùng 100 lần có thể rẻ hơn một đôi giày giá thấp chỉ được mang hai lần.

Khi mua quần áo, giày dép, đừng chỉ hỏi "có đẹp không?", hãy hỏi thêm: Mình có thực sự muốn mặc nó trong một ngày dài không?

8. Quá nhiều lớp học ngoại khóa cho trẻ

Một nỗi lo phổ biến của cha mẹ là sợ con bỏ lỡ "giai đoạn vàng", từ đó đăng ký cùng lúc nhiều lớp: ngoại ngữ, vẽ, đàn, võ, thể thao, kỹ năng…

Nhưng nếu trẻ liên tục đổi lớp và không theo đuổi đủ lâu, cả tiền bạc lẫn thời gian của gia đình đều bị phân tán.

Jiuyue từng thử cho con học nhiều môn rồi nhận ra cách tốt hơn là quan sát sở thích tự nhiên của trẻ. Gia đình cô sau đó tận dụng chính những sở thích của bố mẹ như bóng rổ, cờ hay trò chơi tư duy để chơi cùng con.

Không phải kỹ năng nào cũng cần mua bằng một khóa học. Có những sở thích được hình thành tốt nhất từ thời gian cha mẹ thực sự dành cho trẻ.

9. Những món đồ giá rẻ "chỉ vài chục nghìn"

Các món 9,9; 19,9 hay 29,9 thường nguy hiểm với ví tiền ở một điểm: chúng quá rẻ để khiến chúng ta cân nhắc lâu.

Một móc treo dễ thương, chiếc cốc mới, phụ kiện bàn làm việc, đồ trang trí nhỏ, dụng cụ nhà bếp lạ mắt… mỗi món không đáng bao nhiêu. Nhưng 10–20 lần mua lại là câu chuyện khác.

Đây là kiểu chi tiêu mà người mua thường chỉ nhận ra khi dọn nhà.

Đừng đánh giá một món đồ bằng giá của riêng nó. Hãy nhìn vào số lần bạn có xu hướng mua những món tương tự trong cả năm.

10. Một kiểu quần áo nhưng mua đủ mọi màu

"Áo này mặc đẹp quá, mua thêm màu trắng." Sau đó là màu đen, be, xanh…

Đây là cách rất nhiều tủ quần áo phình ra.

Việc đã tìm được một món phù hợp không có nghĩa chúng ta cần sở hữu tất cả phiên bản của nó. Trong thực tế, thường sẽ có một hoặc hai màu được mặc nhiều nhất, còn những màu còn lại nằm yên trong tủ.

Mua trùng kiểu cũng tạo cảm giác "có rất nhiều quần áo nhưng chẳng có gì để mặc", bởi lựa chọn tuy nhiều nhưng không thật sự khác biệt.

Tiết kiệm không phải là mua rẻ, mà là bớt mua sai

Điểm chung của 10 nhóm trên không nằm ở giá tiền. Có món chỉ vài chục nghìn đồng, cũng có khoản trị giá rất lớn. Điều giống nhau là chúng đều dễ được mua trong thời điểm cảm xúc đi trước nhu cầu thực tế.

Một nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng trước khi thanh toán là tự hỏi ba câu: Tôi sẽ dùng món này bao nhiêu lần? Nhà đã có thứ nào thay thế được chưa? Nếu hôm nay không mua, một tuần nữa tôi còn muốn nó không?

Nhiều khi, cách tiết kiệm tốt nhất không phải săn được món đồ giảm giá 30%, mà là nhận ra mình hoàn toàn không cần món đồ đó.

Bởi sau cùng, một căn nhà ít đồ hơn không chỉ tiết kiệm tiền mua sắm. Nó còn tiết kiệm diện tích, thời gian dọn dẹp, công sức lựa chọn và cả cảm giác phải liên tục "nâng cấp" cuộc sống bằng những thứ mới.