Trong hành trình khôn lớn của mỗi đứa trẻ, gia đình luôn là bến đỗ bình yên và là nơi cung cấp nguồn dinh dưỡng tinh thần quan trọng nhất chính là sự yêu thương. Tuy nhiên, không phải lúc nào "nguồn dinh dưỡng" ấy cũng được chia đều cho tất cả những đứa con trong nhà. Mới đây, một đoạn video viral trên mạng xã hội Trung Quốc đã làm dấy lên những cuộc thảo luận sôi nổi về sự công bằng trong cách giáo dục và đối xử của cha mẹ đối với con cái.
Đoạn clip được một người qua đường tình cờ ghi lại trên phố khi người này bắt gặp cảnh tượng ba bố con đang cùng nhau bước đi. Trong khi người bố đi lại khá thảnh thơi, thỉnh thoảng nắm tay cậu con trai nhỏ để cậu bé không chạy lung tung thì hình ảnh bé gái đi ngay phía sau lại khiến nhiều người không khỏi xót xa.
Đoạn clip gây tranh cãi
Theo hình ảnh được quay lại, cô bé vừa phải đeo chiếc balo nặng trĩu trên vai, vừa phải tay xách nách mang đủ thứ đồ đạc lỉnh kỉnh, trong khi người bố đi ngay phía trước dường như không hề có ý định quay lại giúp đỡ hay san sẻ gánh nặng cho con gái mình.
Dưới phần bình luận, nhiều cư dân mạng bày tỏ sự bất bình trước sự vô tâm của người cha, nhưng cũng có không ít người nhìn thấy chính hình bóng của mình trong đó. Những người từng trải qua cảm giác phải "tự lập" sớm hay bị buộc phải trở nên "hiểu chuyện" mới thực sự thấu cảm được nỗi chua xót của việc phải trưởng thành trong sự thiên vị. Sự hiểu chuyện đôi khi không phải là đức tính tự nhiên, mà là kết quả của việc đứa trẻ sớm nhận ra mình không phải là đối tượng được ưu tiên bảo vệ.
3 bố con đi bộ trên đường
Tuy nhiên, trong khi người bố thảnh thơi thì cô con gái tay xách nách mang, chật vật theo kịp bước chân
Chủ nhân đoạn video cũng đã lên tiếng sau đó chia sẻ rằng mục đích cô đăng tải không phải để chỉ trích hay gây ra sự đối đầu giữa chị em trong gia đình, mà muốn gửi gắm một thông điệp sâu sắc về giáo dục. Mỗi gia đình có một cách chung sống riêng, nhưng tình yêu thương nên là thứ không phân biệt nam nữ, cũng không nên chia cắt bởi thứ bậc lớn nhỏ. Hy vọng rằng qua những hình ảnh này, mỗi bậc làm cha làm mẹ sẽ nhìn lại cách đối xử của mình, để mỗi đứa trẻ đều cảm thấy mình được trân trọng và xứng đáng được nâng niu như nhau.
Sự công bằng trong gia đình không đơn thuần là chia đều mọi thứ về mặt số lượng, mà là đảm bảo mỗi đứa trẻ đều cảm nhận được giá trị riêng biệt của mình trong mắt cha mẹ. Để tránh tạo nên những "vết sẹo" tâm hồn vì sự thiên vị, cha mẹ có thể áp dụng những nguyên tắc sau:
1. Loại bỏ tư duy áp đặt dựa trên giới tính và thứ bậc
Thay vì mặc định "con lớn phải nhường em" hay "con gái phải đảm đang hơn con trai", hãy phân chia trách nhiệm dựa trên khả năng thực tế của trẻ. Sự công bằng bắt đầu từ việc cho phép mỗi đứa trẻ được hưởng đặc quyền đúng với độ tuổi của mình. Nếu em nhỏ được ưu tiên dắt thì chị lớn cũng cần được hỗ trợ mang vác đồ nặng thay vì bị ép phải "tự lập" một cách cực đoan.
2. Dành khoảng thời gian chất lượng riêng cho từng con
Mỗi đứa trẻ đều có nhu cầu được làm "trung tâm" trong lòng cha mẹ. Việc dành ra ít nhất 15 phút mỗi ngày để trò chuyện riêng với từng con giúp trẻ cảm nhận được sự kết nối sâu sắc mà không phải cạnh tranh với anh chị em khác. Khi đứa trẻ cảm thấy mình đủ đầy về tình cảm, chúng sẽ tự khắc giảm bớt sự đố kỵ và học cách yêu thương anh chị em mình một cách tự nhiên hơn.
3. Công bằng trong giải quyết mâu thuẫn
Đừng bao giờ bắt trẻ lớn phải luôn luôn nhường nhịn chỉ vì chúng sinh ra trước. Cha mẹ nên đóng vai trò là một trọng tài khách quan, lắng nghe lý lẽ từ cả hai phía trước khi đưa ra phán quyết. Việc công nhận cảm xúc của bên đúng và giải thích rõ lỗi sai của bên chưa đúng sẽ giúp trẻ cảm thấy mình được tôn trọng và tin tưởng vào sự chính trực của cha mẹ.
4. Khen ngợi và kỷ luật dựa trên nỗ lực cá nhân
Tránh việc so sánh các con với nhau như "Tại sao con không học giỏi như anh?"/ "Sao em con ngoan thế mà con hư thế?"... Mỗi đứa trẻ là một bản thể độc lập với những thế mạnh khác nhau. Hãy khen ngợi dựa trên sự tiến bộ của chính bản thân đứa trẻ đó và áp dụng các hình thức kỷ luật nhất quán cho những lỗi sai tương đồng, không phân biệt đó là con cưng hay đứa con "khó bảo".
5. Luôn tự soi chiếu hành vi của bản thân
Cha mẹ cần thường xuyên tự hỏi liệu mình có đang vô tình ưu tiên đứa con có tính cách giống mình hơn, hay đứa con lanh lợi hơn hay không. Sự thiên vị thường diễn ra trong vô thức, vì vậy việc tỉnh táo nhìn nhận lại hành động của mình hằng ngày là cách tốt nhất để điều chỉnh dòng chảy tình thương đi đúng hướng, giúp mọi đứa trẻ đều được lớn lên trong sự tự tin và công bằng.