Bỏ học bạ, các kỳ thi đánh giá năng lực "lên ngôi", học sinh sẽ phải nỗ lực hơn?

Thông tin các trường đại học công bố đến thời điểm này cho thấy có nhiều thay đổi về phương thức tuyển sinh, tổ hợp môn xét tuyển. Đặc biệt, nhiều trường ĐH top đầu đã điều chỉnh, bỏ điều kiện học bạ nhằm đảm bảo chất lượng đầu vào. Bên cạnh đó, có xu hướng tuyển sinh kết hợp thêm các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy để sàng lọc thí sinh.

Năm nay, Trường ĐH Kinh tế - ĐHQG Hà Nội bỏ xét học bạ với các ngành đào tạo chính quy trong nước. Thay vào đó, trường này sẽ xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp gồm xét tuyển chứng chỉ tiếng Anh quốc tế kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT; xét tuyển kết quả đánh giá năng lực, xét tuyển thẳng.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự kiến 3 phương thức tuyển sinh gồm xét tuyển thẳng; dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển kết hợp. Trong đó, xét tuyển kết hợp, thí sinh vẫn có thể dùng điểm học bạ trung bình 6 kỳ của hai môn nhưng điều kiện là phải kết hợp chứng chỉ IELTS 5.0, SAT 1.200 điểm trở lên.

Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) không xét học bạ và dự kiến tuyển sinh bằng các phương án: xét tuyển thẳng, xét điểm đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp THPT.

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) dự kiến sẽ tuyển sinh năm 2026 bằng phương thức: xét tuyển thẳng, xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp THPT, dựa vào kết quả đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế SAT, kết hợp kết quả thi tốt nghiệp và chứng chỉ quốc tế và phương thức khác.

Trong bối cảnh, nhiều trường siết xét tuyển bằng học bạ và tăng cường xét tuyển kết hợp, học sinh càng phải chuẩn bị các điều kiện khác như điểm chứng chỉ, tham gia các kỳ thi đánh giá riêng.

Kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội, thi Đánh giá tư duy của ĐH Bách Khoa Hà Nội hằng năm thu hút một số lượng thí sinh lớn dự thi để lấy điểm xét tuyển vào nhiều trường. Ở phía Nam, ĐHQG TPHCM tổ chức thi Đánh giá năng lực quy mô lớn ở nhiều tỉnh, thành phố.

Học sinh không muốn bị động

Em Nguyễn Hà Anh, học sinh lớp 12, Trường THPT Cao Bá Quát Gia Lâm (Hà Nội) cho rằng, năm học cuối cấp là bước ngoặt đối với mỗi học sinh vì quyết định ngã rẽ nghề nghiệp, cuộc đời của mỗi người. Với Hà Anh, em chủ động vào website các trường ĐH tìm hiểu phương thức tuyển sinh từ sớm để biết cần phải chuẩn bị những gì, tránh bị động khi trường công bố phương án chính thức.

Em đã có điểm IELTS vừa đủ để có thể xét tuyển vào ĐH Ngoại ngữ - ĐHQG Hà Nội. Ngoài ra, tìm hiểu phương thức trường này sẽ sử dụng điểm thi đánh giá năng lực nên em vừa ôn tập để dự kỳ thi đánh giá vừa chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT.

“Thời điểm này, em dồn sức ôn tập các môn Khoa học tự nhiên, Ngữ văn, tiếng Anh nhằm chuẩn bị cho kỳ thi đánh giá năng lực. Mỗi kỳ thi có các dạng câu hỏi khác nhau do đó, ngoài học trên trường, em kết hợp học thêm ở các nơi để củng cố kiến thức, luyện đề các môn thi”, Hà Anh nói.

Nhiều học sinh cho rằng, năm nay nhiều trường bỏ xét học bạ sẽ đảm bảo tính công bằng, minh bạch hơn vì đôi khi điểm này không phản ánh chính xác người học. Tuy nhiên, việc các trường xét tuyển kết hợp các phương thức, thí sinh sẽ vất vả hơn, nhất là học sinh vùng khó khăn, không có điều kiện để học chứng chỉ ngoại ngữ, dự các kỳ thi riêng.

Cô Hoàng Thị Kim Quế, Phó hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát Gia Lâm (Hà Nội) cho biết, đối với học sinh cuối cấp, thầy cô xây dựng kế hoạch học tập được đa dạng hoá: học trên lớp; giao bài trên nền tảng học trực tuyến, giao bài thêm... Những em có nguyện vọng đăng ký, nhà trường cử thầy cô dạy thêm các môn để dự các kỳ thi.

Đặc biệt, với sự biến động trong tuyển sinh ĐH, hằng năm nhà trường mời các chuyên gia, thầy cô từ các trường ĐH về trường trực tiếp chia sẻ thông tin điểm mới trong phương thức tuyển sinh năm nay, tư vấn hướng dẫn các em học thế nào cho đúng hướng, sai lầm cần tránh…

Các em được gặp gỡ, đặt câu hỏi về những điều còn băn khoăn, “chất vấn” kỹ những điểm mới, sự điều chỉnh phương án tuyển sinh và thầy cô trường ĐH trả lời trực tiếp. Nhà trường cũng phối hợp các đơn vị tổ chức thi thử đánh giá năng lực; ra đề kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ với các dạng câu hỏi như trong đề thi tốt nghiệp để học sinh làm quen.

Bà Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) cho rằng những điều chỉnh trong tuyển sinh năm nay như: nhiều trường bỏ xét tuyển học bạ, giảm điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ, tăng các phương thức tuyển sinh khác đòi hỏi học sinh phải kiền trì, nỗ lực hơn để đạt mục tiêu mong muốn. Trong đó, đối với việc cộng điểm ưu tiên cần được hướng làm sao các trường đều có điểm cộng như nhau, tránh mỗi nơi quy đổi một kiểu học sinh sẽ thiệt thòi.

Để ứng phó với mọi biến động, bà Quỳnh khuyên học sinh phải làm chủ lực học, nghĩa là các em phải học tập nghiêm túc, có sự đầu tư kiến thức các môn thi.

"Ví dụ, chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp, ít nhất học sinh phải vững kiến thức, kỹ năng làm bài môn Toán, Ngữ văn và hai môn lựa chọn. Chứng chỉ ngoại ngữ, các kỳ thi khác nếu tham gia cũng phải có sự đầu tư, chuẩn bị từ lớp 11 và thi sớm vì kết quả này được bảo lưu để sau đó, các em dồn sức cho kỳ thi tốt nghiệp THPT", bà Quỳnh nói.

Theo bà Quỳnh, Trường THPT Việt Đức vừa tổ chức khảo sát lần 1 cho hơn 800 học sinh lớp 12. Kết quả đợt khảo sát sẽ giúp thầy cô có định hướng ôn tập phù hợp năng lực học sinh, trong đó những em điểm kém sẽ phải tham gia lớp bồi dưỡng, củng cố kiến thức theo chuyên đề đến khi tiến bộ.