Bé trai đá bóng ra đường khiến người đi xe máy ngã tử vong: Ai chịu trách nhiệm?

Sự việc vừa xảy ra ở Vĩnh Long đang đặt ra nhiều tranh luận về trách nhiệm pháp lý. Không ít ý kiến băn khoăn liệu cha mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không, hay đây đơn thuần là một tai nạn ngoài ý muốn.

Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News, ThS.Luật sư Nguyễn Tư Thúc, Giám đốc Công ty Luật TNHH Sở Hữu Trí Tuệ Thúc, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng cần tiếp cận vụ việc một cách thận trọng, khách quan, tránh xu hướng “hình sự hóa” khi chưa đánh giá đầy đủ bản chất pháp lý.

Tai nạn ngoài ý muốn

Theo luật sư Nguyễn Tư Thúc, trước hết cần xác định rõ đây là một sự kiện mang tính tai nạn ngoài ý muốn, phát sinh từ hành vi vô ý của trẻ nhỏ. 5 tuổi, trẻ chưa có đầy đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi, nên không thể áp dụng các chuẩn mực pháp lý như đối với người trưởng thành.

“Pháp luật không chỉ để xử lý hậu quả mà còn để bảo đảm công bằng. Khi đánh giá những vụ việc như thế này, cần đặt trong tổng thể các yếu tố, tránh việc chỉ nhìn vào hậu quả nghiêm trọng rồi quy kết trách nhiệm một cách vội vàng”, luật sư Thúc nhấn mạnh.

Ông cũng chỉ ra rằng pháp luật hiện hành đã có quy định về tội Vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự, cũng như trách nhiệm của người giám hộ theo Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, những quy định này mang tính khung, chưa bao quát hết các tình huống cụ thể trong đời sống, đặc biệt là những rủi ro phát sinh từ sinh hoạt thường ngày của trẻ em trong không gian công cộng.

Một điểm đáng chú ý là khoảng trống trong các biện pháp phòng ngừa. Theo luật sư, ở nhiều quốc gia hoặc ngay trong một số lĩnh vực tại Việt Nam, hệ thống cảnh báo đóng vai trò rất quan trọng trong việc định hướng hành vi. Ví dụ, tại hồ bơi, biển báo độ sâu không chỉ cung cấp thông tin mà còn là một “chuẩn mực hành vi” buộc người dân phải tuân thủ để đảm bảo an toàn.

Ngược lại, tại nhiều khu dân cư hiện nay, vỉa hè, lòng đường - nơi trẻ em thường xuyên vui chơi - lại thiếu các biển cảnh báo hoặc biển cấm cụ thể như “cấm đá bóng”, “khu vực nguy hiểm”.

Khi không có ranh giới rõ ràng giữa hành vi được phép và không được phép, trách nhiệm giám sát của cha mẹ trở nên khó xác định hơn trong các tình huống pháp lý.

Trong vụ việc cụ thể, hành vi đá bóng của đứa trẻ diễn ra trong tích tắc. Quả bóng văng ra đường là tình huống bất ngờ, khó lường trước và càng khó để người lớn có thể phản ứng kịp thời. Đồng thời, bối cảnh xảy ra tại khu dân cư, nơi giao thông hỗn hợp nhưng thiếu không gian vui chơi cũng là yếu tố cần được tính đến.

Một điểm mấu chốt trong phân tích của luật sư là không thể tách rời hành vi của người điều khiển phương tiện. Tai nạn giao thông, về bản chất, thường là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc.

“ Có thể hiểu đơn giản, một sự việc xảy ra không phải lúc nào cũng có một nguyên nhân duy nhất. Việc quả bóng lăn ra đường là một yếu tố, nhưng hậu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào cách xử lý của người điều khiển phương tiện ”, luật sư phân tích.

Trách nhiệm người giám hộ

Liên quan đến trách nhiệm của cha mẹ hoặc người giám hộ , luật sư Nguyễn Tư Thúc viện dẫn Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015, theo đó cha mẹ có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con dưới 15 tuổi gây ra. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần phân biệt rõ giữa trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự.

Về mặt nghĩa vụ, cha mẹ phải quản lý, giáo dục con cái. Đây là nghĩa vụ mang tính chủ động, đòi hỏi sự quan tâm và giám sát thường xuyên. Tuy nhiên, pháp luật không đặt ra nghĩa vụ tuyệt đối đến mức phải kiểm soát được mọi hành vi phát sinh trong tích tắc.

Trong vụ việc này, để xác định trách nhiệm hình sự của cha mẹ theo Điều 128 Bộ luật Hình sự , cơ quan tố tụng phải chứng minh được ba yếu tố then chốt: có hành vi vi phạm nghĩa vụ giám sát, có mối liên hệ trực tiếp giữa hành vi đó và hậu quả chết người và có lỗi vô ý.

Luật sư Thúc cho rằng cả ba yếu tố này đều cần được xem xét hết sức chặt chẽ. Đặc biệt, mối liên hệ giữa hành vi của người giám hộ và hậu quả trong trường hợp này không rõ ràng, bởi nó có thể bị gián đoạn bởi hành vi của người điều khiển phương tiện.

Một chi tiết quan trọng khác là theo hình ảnh ghi lại, tại hiện trường có người lớn đứng gần khi vụ việc xảy ra. Nhiều ý kiến cho rằng việc “có mặt nhưng không can thiệp” có thể là dấu hiệu của sự thờ ơ. Tuy nhiên, luật sư cho rằng cần đánh giá trong bối cảnh cụ thể.

Nếu sự việc diễn ra trong tích tắc, không có dấu hiệu cảnh báo trước, thì việc yêu cầu người lớn phải can thiệp kịp thời là điều khó khả thi. Do đó, cơ quan điều tra cần làm rõ diễn biến thực tế thông qua lời khai nhân chứng và dữ liệu camera.

Từ những phân tích trên, luật sư Nguyễn Tư Thúc cho rằng nên ưu tiên giải quyết theo hướng dân sự, trên cơ sở thiện chí và chia sẻ giữa các bên.

Về nguyên tắc, gia đình đứa trẻ có thể phải xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Việc bồi thường cần đặt trong bối cảnh tổng thể của vụ việc, nơi có thể tồn tại nhiều yếu tố tác động như điều kiện hạ tầng giao thông, hoàn cảnh xảy ra sự việc và các tình huống phát sinh ngoài ý muốn.

“ Việc bồi thường nên dựa trên tinh thần nhân đạo, chia sẻ rủi ro, phù hợp với hoàn cảnh thực tế của các bên, tránh tạo thêm áp lực không cần thiết trong một tình huống vốn đã rất đau lòng ”, luật sư nói.

Ở góc độ rộng hơn, ông cho rằng vụ việc là lời cảnh báo về trách nhiệm của nhiều chủ thể trong xã hội. Gia đình cần nâng cao ý thức giám sát, không để trẻ chơi ở khu vực nguy hiểm như gần lòng lề đường. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn giao thông và kỹ năng xử lý tình huống cho trẻ.

Thực tế, nghĩa vụ trông nom, quản lý con chưa thành niên không chỉ là quy định pháp luật mà còn là trách nhiệm xã hội của mỗi gia đình.

Việc chủ động nhắc nhở, lựa chọn không gian vui chơi an toàn cho trẻ là yếu tố quan trọng nhằm phòng ngừa những sự cố đáng tiếc. Nếu thiếu sự kiểm soát cần thiết, những hành vi tưởng chừng vô hại như chơi bóng, chạy nhảy gần đường cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến tai nạn.

Đặc biệt, chính quyền địa phương cần chú trọng quy hoạch không gian vui chơi an toàn, lắp đặt biển cảnh báo, biển cấm tại khu dân cư, trường học, đồng thời kiểm soát tốc độ phương tiện. Đây là những biện pháp mang tính phòng ngừa, có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro.

Về lâu dài, luật sư Thúc cho rằng cần hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng tăng cường trách nhiệm phòng ngừa, thay vì chỉ tập trung xử lý khi hậu quả đã xảy ra. Điều này bao gồm cả việc bổ sung các quy định cụ thể hơn về nghĩa vụ giám sát trẻ em trong môi trường đô thị, cũng như trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc đảm bảo an toàn công cộng.

Ngày 18/4/2026, một vụ tai nạn hy hữu xảy ra trên Tỉnh lộ 908 (Vĩnh Long) khi một bé trai trong lúc chơi bóng bên lề đường đã đá quả bóng văng ra giữa lộ. Đúng thời điểm này, ông N.T.H (sinh năm 1976) lái xe máy đi ngang qua, va chạm với quả bóng, dẫn đến mất lái và ngã xe. Nạn nhân được đưa đi cấp cứu ngay sau đó nhưng do chấn thương nặng, đã tử vong vào sáng hôm sau.

Qua vụ việc, Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo, phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ em chơi đùa dưới lòng đường hoặc sát mép đường giao thông. Hãy tạo cho con một không gian chơi an toàn, có rào chắn hoặc cách xa khu vực xe cộ qua lại.

Với người tham luôn chú ý quan sát, giảm tốc độ khi đi qua khu vực dân cư, nơi có nhiều trẻ em thường xuyên tụ tập.

Ngoài ra, khi có tai nạn xảy ra cần giữ nguyên hiện trường, sơ cứu người bị nạn và báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ giải quyết theo quy định.