Bát hương đặt trước hay mâm bồng đặt trước mới đúng? Cẩn thận kẻo "ngược đời" khiến gia chủ mất lộc

Việc chăm chút cho bàn thờ gia tiên từ lâu đã trở thành một nét đẹp văn hóa ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người Việt, bởi đó không chỉ là nơi kết nối tâm linh mà còn là tấm lòng thành kính, hiếu thảo của con cháu gửi gắm đến ông bà, tổ tiên. Thế nhưng, trong cuộc sống hiện đại hối hả, không phải ai cũng nắm rõ những quy tắc bài trí "bất di bất dịch" trên bàn thờ.

Một trong những thắc mắc phổ biến nhất mà các chị em nội trợ hay các cặp vợ chồng trẻ thường gặp phải chính là thứ tự ưu tiên giữa bát hương và mâm bồng (đĩa đựng hoa quả). Có người bảo mâm quả phải bày ra ngoài cho đẹp, cho rực rỡ thì bề trên mới chứng giám, nhưng cũng có người khẳng định bát hương mới là trung tâm, không được phép che khuất. Thực tế, trong phong thủy thờ cúng và quan niệm dân gian, mọi sự sắp đặt đều có lý do riêng và mang tính logic cực kỳ cao để đảm bảo sự tôn nghiêm và thuận tiện cho việc hành lễ hàng ngày.

Quy tắc "bất di bất dịch": Bát hương luôn là tâm điểm

Trong cấu trúc của một bàn thờ đúng chuẩn, bát hương được coi là "cổng trời" kết nối giữa hai thế giới âm và dương, là nơi ngự trị của các bậc thần linh và tiền nhân. Chính vì tầm quan trọng đặc biệt này, bát hương luôn phải được đặt ở vị trí trung tâm và cố định nhất trên bàn thờ. 

Theo quy tắc truyền thống, bát hương phải được đặt phía sau mâm bồng nếu nhìn từ ngoài vào (tức là bát hương gần tường/vách bàn thờ hơn, còn mâm bồng nằm gần mép ngoài bàn thờ hơn). Cách sắp xếp này không chỉ giúp cho việc thắp hương được thuận tiện, không bị vướng víu bởi bình hoa hay đĩa quả mà còn đảm bảo bát hương luôn ở vị trí cao nhất, trang trọng nhất, không bị bất cứ vật phẩm nào che khuất tầm nhìn. 

Nếu bạn đặt bát hương ra phía trước mâm bồng, khi thắp nhang, bạn sẽ phải với tay qua đĩa quả, rất dễ gây đổ vỡ hoặc làm rơi tàn nhang vào đồ cúng, một điều cực kỳ kiêng kỵ trong thờ cúng.

Mâm bồng và nghệ thuật bài trí "Đông bình Tây quả"

Khi đã xác định được bát hương nằm ở phía sau, thì mâm bồng chính là vật phẩm nằm ở phía trước để bày biện lễ vật như hoa quả, bánh kẹo hay trầu cau. Sự sắp xếp này tuân theo logic "vật phẩm dâng lên phải nằm trong tầm tay". 

Thêm vào đó, ông cha ta còn có quy tắc "Đông bình Tây quả" để hướng dẫn cách đặt mâm bồng và bình hoa một cách cân đối. Nếu bàn thờ chỉ có một mâm bồng, nó thường được đặt chính diện phía trước bát hương. Nếu có hai hoặc ba mâm bồng, chúng sẽ được xếp hàng ngang phía trước bát hương một chút. Việc đặt mâm bồng phía trước giúp cho không gian bàn thờ có sự phân lớp rõ ràng, tạo chiều sâu và cảm giác ấm cúng, sum vầy. 

Đặc biệt vào những ngày mùng 1, hôm rằm hay lễ Tết, khi mâm bồng được lấp đầy bằng ngũ quả rực rỡ, nó đóng vai trò như một bức đệm sắc màu, tôn thêm vẻ uy nghiêm cho bát hương phía sau chứ không hề lấn lướt.

Những lưu ý nhỏ để gian thờ luôn tụ khí, sinh tài

Tuy nhiên, có một trường hợp ngoại lệ cần lưu ý: Đối với những bàn thờ có diện tích quá nhỏ hoặc bàn thờ treo tường ở các căn hộ chung cư, gia chủ cần tính toán kích thước bát hương và mâm bồng sao cho hài hòa. Đừng vì muốn mâm quả to mà chọn loại mâm bồng quá lớn che mất mặt bát hương. 

Khoảng cách giữa bát hương và mâm bồng nên có một khoảng trống nhỏ để khí lưu thông và dễ dàng vệ sinh. Ngoài ra, bát hương khi đã đặt xuống là phải "tọa" tức là không được xê dịch tùy tiện, trong khi mâm bồng có thể nhấc ra để lau chùi, thay đồ cúng thường xuyên. Việc giữ cho bát hương nằm phía sau, tĩnh lặng và vững chãi, chính là cách để giữ cho sợi dây liên kết tâm linh trong gia đình luôn bền chặt và bình an. 

Một gian thờ được sắp xếp thuận mắt, đúng lễ nghi không chỉ cho thấy sự chỉn chu của người nội trợ mà còn đem lại cảm giác nhẹ nhõm, thanh tịnh mỗi khi chúng ta thắp nén nhang thành kính hướng về nguồn cội.

Bạn đã kiểm tra lại bàn thờ nhà mình chưa? Nếu đang đặt ngược, hãy tranh thủ ngày lành hoặc kỳ bao sái cuối tháng để sắp xếp lại cho đúng phong thủy nhé!

(Thông tin mang tính chiêm nghiệm)