Bản hit mở ra kỷ nguyên mới của nhạc Việt: Ca sĩ thành hiện tượng được cả nước gọi là "Anh Hai" gần 30 năm

Trong lịch sử nhạc Việt, hiếm có ca khúc nào vừa đưa một ca sĩ lên hàng ngôi sao, vừa tạo cú hích cho cả thị trường như Tình Thôi Xót Xa. Ra mắt năm 1997, sáng tác của nhạc sĩ Bảo Chấn không chỉ giúp Lam Trường đổi đời ở tuổi 22 mà còn trở thành một trong những cột mốc mở đầu cho thời kỳ bùng nổ của nhạc trẻ Việt cuối thập niên 1990.

Tình Thôi Xót Xa được viết theo phong cách pop ballad hiện đại với giai điệu tươi sáng, ca từ giản dị, gần gũi với tâm trạng của người trẻ. Không quá nặng về kỹ thuật thanh nhạc hay phần hòa âm phức tạp, ca khúc ghi điểm nhờ cảm xúc nhẹ nhàng cùng chất giọng sáng, mộc và cách thể hiện tự nhiên của Lam Trường.

Thời điểm đó, nhạc Việt vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ nhạc Hoa lời Việt. Phần lớn những ca khúc nổi tiếng đều là phiên bản đặt lời Việt trên giai điệu nước ngoài, trong khi các sáng tác pop của nhạc sĩ Việt chưa thực sự chiếm ưu thế. Chính vì vậy, sự xuất hiện của Tình Thôi Xót Xa mang đến cảm giác mới mẻ, góp phần chứng minh nhạc trẻ Việt hoàn toàn có thể tạo nên một hiện tượng đại chúng.

Sức hút của Tình Thôi Xót Xa nhanh chóng đưa Lam Trường từ một gương mặt mới trở thành hiện tượng của làng nhạc. Chỉ sau một ca khúc, nam ca sĩ phủ kín bìa băng cassette, CD, poster, lịch treo tường và các sân khấu trên khắp cả nước. Mái tóc bổ luống, chiếc răng khểnh cùng nụ cười hiền trở thành hình ảnh quen thuộc với giới trẻ cuối thập niên 1990. Lịch diễn dày đặc và lượng người hâm mộ tăng nhanh khiến Lam Trường trở thành một trong những ca sĩ được săn đón nhất thời điểm đó.

Thành công ấy không chỉ dừng lại ở một bản hit. Sau Tình Thôi Xót Xa, Lam Trường tiếp tục nối dài sức nóng với loạt ca khúc như Tình Đơn Phương, Cho Bạn Cho Tôi, Katy Katy, Mưa Phi Trường, Dù Ta Không Còn Yêu... Chuỗi hit liên tiếp giúp anh duy trì vị trí hàng đầu suốt nhiều năm, đồng thời trở thành gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhạc trẻ cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000.

Cũng từ giai đoạn đỉnh cao ấy, Lam Trường dần được công chúng gọi bằng cái tên "Anh Hai". Nhiều người lầm tưởng đây là cách gọi vì anh là con trai lớn trong gia đình, nhưng thực tế nam ca sĩ là con út trong một gia đình người Việt gốc Hoa. Theo chia sẻ của Lam Trường và nhiều tư liệu về sự nghiệp, biệt danh này bắt nguồn từ cách một tờ báo tuổi học trò gọi anh vào cuối những năm 1990.

Hình ảnh gần gũi, hiền lành cùng sức ảnh hưởng rộng khắp khiến anh được xem như "người anh lớn" của thế hệ khán giả trẻ. Từ đó, người hâm mộ đồng loạt gọi Lam Trường là "Anh Hai". Gần 30 năm trôi qua, đây vẫn là danh xưng gắn liền với nam ca sĩ.

Sự bùng nổ của Lam Trường cũng góp phần thay đổi cách thị trường vận hành. Các hãng băng đĩa bắt đầu nhìn thấy tiềm năng của nhạc trẻ Việt và mạnh dạn đầu tư cho những ca sĩ trẻ, các album được sản xuất bài bản cùng chiến lược xây dựng hình tượng nghệ sĩ. Không lâu sau, hàng loạt tên tuổi như Đan Trường, Phương Thanh, Cẩm Ly, Thanh Thảo rồi Mỹ Tâm lần lượt bứt phá. Album nhạc trẻ, fan club, liveshow và văn hóa thần tượng phát triển mạnh, tạo nên giai đoạn được nhiều người xem là thời kỳ hoàng kim đầu tiên của Vpop hiện đại.

Tuy nhiên, Tình Thôi Xót Xa cũng từng vướng một trong những tranh cãi bản quyền đáng chú ý của nhạc Việt. Năm 2004, ca khúc bị nghi có giai điệu giống Frontier của nghệ sĩ piano Nhật Bản Keiko Matsui. Sau đó, nhạc sĩ Bảo Chấn thừa nhận từng nghe tác phẩm này và xin rút khỏi Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam. Dù gây nhiều ý kiến trái chiều, tranh cãi không làm thay đổi vị trí của Tình Thôi Xót Xa trong lịch sử nhạc Việt.

Hiện nay, Lam Trường không còn phát hành nhạc với tần suất dày như thời kỳ đỉnh cao, chủ yếu xuất hiện tại các concert, đêm nhạc và chương trình truyền hình. Dù không còn chạy theo cuộc đua hit, nam ca sĩ vẫn giữ lượng khán giả trung thành với những ca khúc đã làm nên tên tuổi.

Gần 30 năm sau ngày phát hành, Tình Thôi Xót Xa vẫn được nhiều nghệ sĩ hát lại và xuất hiện trên nhiều sân khấu. Giá trị lớn nhất của ca khúc không nằm ở bảng xếp hạng hay thành tích, mà ở việc mở đường cho thị trường nhạc trẻ Việt, đưa Lam Trường thành hiện tượng của cả một thế hệ và để lại danh xưng "Anh Hai" gắn bó với anh đến tận hôm nay.

Ảnh: FB