Bạch tuộc tí hon màu xanh cực hiếm xuất hiện ở độ sâu gần 1.800m: Sinh vật bí ẩn khiến giới khoa học kinh ngạc

Theo nghiên cứu công bố hôm 26/5 trên tạp chí Zootaxa, nhóm chuyên gia từ Charles Darwin Foundation đã phát hiện con bạch tuộc khi điều khiển tàu lặn khảo sát đáy đại dương gần đảo Darwin thuộc quần đảo Galapagos.

Trong đoạn video ghi lại khoảnh khắc phát hiện, một nhà khoa học đã không giấu nổi phấn khích khi thốt lên: “Nó nhỏ quá! Nó màu xanh kìa!”. Theo mô tả, sinh vật này nhỏ tới mức “có thể cuộn gọn trong lòng bàn tay”.

Chuyên gia nghiên cứu bạch tuộc Janet Voight, hiện là giám tuyển tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Field ở Chicago, cho biết bà ngay lập tức nhận ra đây là một loài đặc biệt.

“Ngay từ đầu, tôi đã biết nó là thứ gì đó thực sự khác thường”, bà nói.

Ban đầu, nữ chuyên gia chỉ được xem ảnh chụp mẫu vật. Sau đó, xác bảo quản của con bạch tuộc được gửi tới phòng thí nghiệm để nghiên cứu kỹ hơn.

Hình ảnh loài bạch tuộc kích thước nhỏ khá đáng yêu

“Khi nó được gửi tới, tôi đã thốt lên: ‘Ôi trời, nó đẹp quá’”, bà Voight chia sẻ với AFP.

Loài mới được đặt tên là Microeledone galapagensis. Điều khiến các nhà khoa học bất ngờ là họ hàng gần nhất có hình dạng tương tự lại sống ngoài khơi Uruguay, ở phía bên kia Nam Mỹ và thuộc một đại dương khác.

Thông thường, để xác định một loài bạch tuộc mới, các nhà khoa học phải giải phẫu mẫu vật nhằm kiểm tra miệng, mỏ, răng và các cơ quan bên trong. Tuy nhiên, vì chỉ có duy nhất một mẫu vật nên nhóm nghiên cứu không muốn cắt mổ.

Thay vào đó, các chuyên gia tại bảo tàng Field đã sử dụng công nghệ chụp CT, tạo ra hàng nghìn ảnh X-quang rồi dựng mô hình 3D để quan sát cấu trúc bên trong.

Stephanie Smith, phụ trách phòng thí nghiệm X-quang của bảo tàng, cho biết: “Không gì tuyệt vời hơn việc dành cả ngày để quan sát thứ mà chưa từng có con người nào nhìn thấy trước đó”.

Ngoài màu xanh lam hiếm gặp, loài bạch tuộc này còn có nhiều đặc điểm khác biệt. Nó sở hữu các xúc tu ngắn, mập với chỉ một hàng giác hút, khác hẳn phần lớn các loài bạch tuộc quen thuộc.

Theo bà Voight, phần lưng của nó có màu xanh nhạt, trong khi mặt dưới lại mang sắc tím đậm.

“Chúng tôi cho rằng kiểu màu sắc này giúp nó tự bảo vệ bản thân. Nếu con mồi phát sáng, ánh sáng đó có thể thu hút kẻ săn mồi tới gần. Khi đó, bạch tuộc sẽ dùng lớp màng màu tối phủ lên con mồi để tránh bị phát hiện”, bà giải thích.

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện loài bạch tuộc mới dưới biển sâu thực tế không quá hiếm, bởi phần lớn đáy đại dương trên Trái Đất vẫn chưa được khám phá.

“Nếu ghép toàn bộ diện tích đất liền trên Trái Đất lại, chúng ta vẫn không thể phủ kín Thái Bình Dương”, bà Voight nói.

Lần đầu tiên loài bạch tuộc xanh này được ghi nhận là từ năm 2015 gần đảo Darwin, nơi được đặt theo tên nhà khoa học Charles Darwin, người từng tới Galapagos và phát triển học thuyết tiến hóa nổi tiếng.

Đây cũng là lần đầu tiên trong sự nghiệp kéo dài hơn 40 năm nghiên cứu tiến hóa bạch tuộc mà bà Janet Voight trực tiếp dẫn đầu nhóm mô tả một loài mới.

“Đây là những sinh vật nhỏ bé sống dưới biển sâu và gần như không ai trên Trái Đất từng có cơ hội nhìn thấy chúng. Tôi cảm thấy mình thực sự may mắn khi được nghiên cứu chúng”, bà nói.

Hiện thế giới ghi nhận khoảng 300 loài bạch tuộc sinh sống ở khắp các đại dương. Riêng trong năm 2024, các nhà khoa học cũng từng công bố phát hiện thêm 4 loài bạch tuộc mới ngoài khơi Costa Rica.

Nguồn: CBS News