Bác sĩ da liễu nói thẳng: Hầu hết bệnh nhân giang mai đều có 3 đặc điểm này, đừng chủ quan nếu nhận thấy

Gần đây, tại một phòng khám Trung Quốc, một bác sĩ tiếp nhận một số bệnh nhân trung niên và cao tuổi. Họ đều được phát hiện dương tính với kháng thể giang mai khi xét nghiệm máu trước khi nhập viện điều trị bệnh khác hoặc trước khi phẫu thuật.

Người nhà bệnh nhân sững sờ ngay tại chỗ. Ông cụ bình thường còn ít khi ra ngoài đi dạo, tại sao lại mắc căn bệnh này? Làm việc trong khoa da liễu nhiều năm, vị bác sĩ Trung Quốc nhận thấy một điểm chung: những người được chẩn đoán mắc giang mai thường đã có dấu hiệu cảnh báo từ vài năm trước, nhưng tất cả đều bị bỏ qua vì cho rằng đó là tình trạng nóng trong, dị ứng hoặc trầy xước do ma sát.

Theo vị chuyên gia da liễu, những người mắc giang mai mà ông điều trị thường có 3 đặc điểm.

Đặc điểm đầu tiên là: vài năm trước, vùng kín từng xuất hiện một “vết loét nhỏ” nhưng người bệnh không để tâm, sau đó vết loét tự lành.

Đây là một hiểu lầm mà bác sĩ gần như phải giải thích lại trong mỗi buổi khám. Nhiều bệnh nhân nam kể rằng vài năm trước, trên dương vật hoặc mặt trong bao quy đầu của họ từng xuất hiện một nốt cứng có kích thước từ hạt đậu xanh đến hạt đậu nành. Sau đó, nốt này vỡ ra thành một vết loét nông, bề mặt khá sạch. Điều quan trọng nhất là vết loét hoàn toàn không gây đau.

Khi ấy, họ không chú ý, chỉ bôi một ít thuốc rồi để khoảng 3-4 tuần, vết loét tự đóng vảy và bong ra. Họ cho rằng đó là do nóng trong hoặc bị quần lót cọ xát gây trầy xước. Thực chất, đây chính là săng giang mai ở giai đoạn một.

Điểm nguy hiểm nhất của biểu hiện này nằm ở chỗ: vết loét tự biến mất hoàn toàn không có nghĩa là bệnh đã khỏi. Ngược lại, xoắn khuẩn giang mai đã xâm nhập từ vị trí tổn thương vào máu và lan ra khắp cơ thể. Săng giang mai không đau, không có mủ và có thể tự lành chính là những đặc điểm dễ khiến người bệnh mất cảnh giác nhất.

Hệ miễn dịch của cơ thể tạm thời kiểm soát được tổn thương tại chỗ, nhưng xoắn khuẩn vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn. Chúng theo mạch máu di chuyển khắp cơ thể và chờ cơ hội bùng phát trở lại.

Đặc điểm thứ hai là: Khoảng 7-10 tuần sau khi nhiễm bệnh, hoặc 4-6 tuần sau khi săng giang mai biến mất, trên cơ thể đột nhiên nổi nhiều nốt ban không rõ nguyên nhân.

Lúc này, nhiều người mới tìm đến khoa da liễu và vừa gặp bác sĩ đã nói: “Bác sĩ ơi, tôi bị dị ứng rồi”. Họ mô tả rằng trên ngực, bụng, lưng, thậm chí cả lòng bàn tay và lòng bàn chân xuất hiện những mảng ban đỏ hoặc sẩn màu đỏ sẫm, một số vị trí còn có hiện tượng bong vảy trên bề mặt.

Những nốt ban này thường không gây ngứa nhiều, thậm chí chỉ hơi ngứa. Đây chính là điểm cần đặc biệt cảnh giác. Viêm da dị ứng và bệnh chàm thông thường thường gây ngứa dữ dội, khiến người bệnh muốn gãi liên tục; sau khi gãi, vùng da có thể chảy dịch. Trong khi đó, ban do giang mai giai đoạn hai lại xuất hiện một cách “âm thầm”.

Trong y học, giang mai được gọi bằng biệt danh “kẻ bắt chước vĩ đại” vì có thể mô phỏng gần như mọi bệnh ngoài da, chẳng hạn như vảy phấn hồng, bệnh vảy nến, nấm bẹn hoặc dị ứng thuốc.

Tuy nhiên, bệnh không phải hoàn toàn không có dấu hiệu để nhận biết. Có hai đặc điểm có thể giúp nhận diện. Thứ nhất là những mảng ban đỏ sẫm xuất hiện đối xứng ở lòng bàn tay và lòng bàn chân, kèm bong vảy ở rìa; tổ hợp dấu hiệu này ít gặp ở các bệnh da thông thường. Thứ hai là những sẩn dẹt, ẩm có thể xuất hiện ở cơ quan sinh dục ngoài và quanh hậu môn.

Một số người còn bị rụng tóc, xuất hiện những mảng hói hình tròn rải rác. Tình trạng này hoàn toàn khác với kiểu tóc thưa dần do rụng tóc từ từ. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, người bệnh thường tự uống thuốc chống dị ứng và bôi thuốc mỡ chứa corticosteroid tại nhà. Khi các nốt ban giảm xuống, họ lại cho rằng mọi chuyện đã ổn.

Đây chính là hiểu lầm lớn thứ hai: ban trên da tự biến mất không có nghĩa là hệ miễn dịch đã chiến thắng. Thực tế, xoắn khuẩn đã chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn. Trong y học, tình trạng này được gọi là giang mai tiềm ẩn. Trong giai đoạn này, người bệnh không có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, nhưng xét nghiệm máu tìm kháng thể giang mai vẫn cho kết quả dương tính.

Điều đáng lo ngại hơn là xoắn khuẩn có thể âm thầm tồn tại trong cơ thể nhiều năm, hàng chục năm, thậm chí 20-30 năm, đồng thời phá hủy hệ tim mạch, hệ thần kinh và xương.

Đặc điểm thứ ba là: Nhiều bệnh nhân trung niên và cao tuổi chưa từng cảm thấy bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, chỉ tình cờ phát hiện bệnh qua xét nghiệm máu khi nhập viện, chuẩn bị phẫu thuật, nhổ răng hoặc khám sức khỏe định kỳ.

Vị bác sĩ Trung Quốc từng gặp một bệnh nhân nam ngoài 60 tuổi tại phòng khám. Trước khi phẫu thuật túi mật, ông được xét nghiệm máu và phát hiện kháng thể giang mai dương tính. Phản ứng đầu tiên của người nhà là: “Bệnh viện xét nghiệm nhầm rồi”.

Không phải xét nghiệm nhầm, mà là ở người cao tuổi, những biểu hiện ban đầu như săng giang mai hay các nốt ban có thể đã bị bỏ qua hoặc bị quên từ lâu. Đến khi xoắn khuẩn gây tổn thương sau hơn chục năm, bệnh đã tiến triển thành giang mai giai đoạn ba, khi đó những tổn thương gây ra có thể không thể đảo ngược.

Cách phòng ngừa giang mai

Thứ nhất, nếu từng có quan hệ tình dục với bạn tình không cố định, dù đã xảy ra từ lâu, bạn vẫn nên đến bệnh viện làm xét nghiệm giang mai một lần.

Thứ hai, nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, đừng tự ý bôi thuốc mà hãy đến thẳng khoa da liễu hoặc khoa bệnh lây truyền qua đường tình dục: vết loét không đau ở vùng kín kéo dài hơn hai tuần mà không lành; các mảng ban đỏ sẫm xuất hiện đối xứng ở cả lòng bàn tay và lòng bàn chân; tóc rụng thành từng mảng tròn.

Thứ ba, nếu kết quả xét nghiệm thực sự dương tính, đừng hoảng sợ và cũng đừng đến những phòng khám nhỏ ven đường để điều trị. Giang mai là một trong số ít bệnh truyền nhiễm có thể được chữa khỏi hoàn toàn bằng penicillin. Phác đồ điều trị chuẩn sử dụng benzathine penicillin; nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, việc tiêm thuốc trong vài tuần có thể là đủ. Tuy nhiên, sau khi điều trị, người bệnh cần định kỳ xét nghiệm lại và theo dõi trong hai năm để xem chỉ số có giảm hay tăng trở lại hay không.

Cuối cùng, bác sĩ muốn nhắn nhủ: Giang mai là căn bệnh có tên gọi dễ khiến người ta e ngại, đồng thời vẫn phải chịu nhiều định kiến trong xã hội. Vì vậy, không ít người thà tự suy đoán, tự bôi thuốc còn hơn bước chân vào bệnh viện. Nhưng càng trì hoãn, xoắn khuẩn càng tồn tại lâu trong cơ thể và cái giá phải trả trong tương lai càng lớn.

Trong quá trình khám chữa bệnh, điều đáng tiếc nhất không phải là những người không thể chữa khỏi, mà là những người từng nhận được tín hiệu cảnh báo từ sớm nhưng lại bỏ qua chúng.