Không ít gia đình cho rằng chỉ cần bấm nút tắt là thiết bị điện sẽ ngừng tiêu thụ điện. Nhưng thực tế, nhiều thiết bị vẫn âm thầm sử dụng điện dù không hoạt động. Hiện tượng này được gọi là “điện năng chờ” (standby power) hay “điện ma” - tức lượng điện thiết bị tiêu thụ khi đã tắt nhưng vẫn cắm nguồn.
Các chuyên gia cho biết, lượng điện này không lớn ở từng thiết bị, nhưng cộng dồn cả nhà có thể chiếm tới 5-10% hóa đơn điện mỗi tháng. Thậm chí, một số nghiên cứu cho thấy tiền điện thất thoát vì thiết bị ở chế độ chờ có thể lên tới 100-200 USD mỗi năm nếu không kiểm soát. Dưới đây là 4 thiết bị phổ biến trong gia đình thường “ngốn điện” âm thầm mà nhiều người ít để ý.
1. Tivi và đầu giải trí: tắt nhưng vẫn chờ lệnh
Tivi là một trong những thiết bị tiêu thụ điện ở chế độ chờ phổ biến nhất. Khi bạn tắt bằng remote, thiết bị thực chất chỉ chuyển sang trạng thái standby để chờ tín hiệu bật lại. Điều này giúp tivi khởi động nhanh hơn nhưng đồng nghĩa vẫn tiêu thụ điện liên tục. Trong chế độ chờ, tivi vẫn cấp điện cho bộ nhận tín hiệu remote, bộ nhớ và hệ thống kết nối mạng. Một số thiết bị có thể tiêu thụ từ vài watt đến hàng chục watt dù không sử dụng.
Ngoài tivi, các thiết bị đi kèm như loa soundbar, đầu Android TV hoặc máy chơi game cũng có tình trạng tương tự. Khi đặt cạnh nhau trong một khu giải trí, lượng điện tiêu hao cộng dồn có thể khá đáng kể.
Giải pháp tiết kiệm:
- Tắt nguồn bằng công tắc ổ điện thay vì chỉ dùng remote
- Dùng ổ cắm có công tắc để tắt toàn bộ thiết bị cùng lúc
- Tắt tính năng “khởi động nhanh” nếu không cần thiết
2. Sạc điện thoại, laptop: cắm không vẫn tiêu thụ điện
Nhiều người có thói quen để sạc điện thoại hoặc laptop cắm sẵn trong ổ điện. Dù không cắm thiết bị, adapter vẫn tiêu thụ một lượng điện nhỏ. Theo các nghiên cứu về thiết bị standby, sạc điện thoại có thể tiêu thụ khoảng 0,1-0,5W ngay cả khi không dùng. Nghe có vẻ ít, nhưng nếu trong nhà có nhiều bộ sạc và cắm liên tục 24/7, chi phí vẫn tăng theo thời gian. Ngoài ra, sạc cắm lâu còn làm nóng adapter, giảm tuổi thọ thiết bị.
Giải pháp tiết kiệm:
- Rút sạc khi không sử dụng
- Dùng ổ điện có công tắc
- Gom sạc vào một ổ cắm chung để dễ quản lý
3. Máy tính, màn hình và máy in: “ngủ” nhưng chưa tắt
Máy tính để bàn, màn hình và máy in thường tiêu thụ điện ngay cả khi đã tắt. Điều này xảy ra do thiết bị vẫn duy trì kết nối mạng, bộ nhớ hoặc chế độ ngủ. Các thiết bị như máy in có thể tiêu thụ 5–10W ở chế độ chờ để giữ kết nối Wi-Fi. Máy tính và màn hình cũng có thể tiêu thụ từ 5-15W khi ở trạng thái sleep. Nếu sử dụng bộ máy tính cả ngày nhưng để standby ban đêm, điện năng thất thoát có thể tăng đáng kể.
Giải pháp tiết kiệm:
- Tắt hoàn toàn máy tính sau khi dùng
- Ngắt nguồn máy in khi không in thường xuyên
- Dùng ổ cắm thông minh để hẹn giờ tắt
4. Thiết bị có đồng hồ hoặc màn hình hiển thị
Lò vi sóng, nồi cơm điện điện tử, loa thông minh hay máy pha cà phê có đồng hồ hiển thị đều tiêu thụ điện liên tục. Lượng điện không lớn, nhưng nhiều thiết bị cộng lại sẽ đáng kể. Ví dụ, lò vi sóng có thể tiêu thụ 2-4W để duy trì đồng hồ hiển thị. Các thiết bị thông minh luôn kết nối Wi-Fi cũng sử dụng điện nền liên tục.
Đây là nhóm thiết bị “ngốn điện” âm thầm vì nhiều người nghĩ chúng không tiêu thụ điện.
Giải pháp tiết kiệm:
- Rút nguồn khi không dùng lâu
- Tắt chế độ hiển thị nếu có
- Không mua thiết bị nhiều tính năng nếu không cần